English - Borana Word List
Compiled by Rev. Vincent G. Stegman, C.S.Sp.
r-j^
^JFTT'*' *»#!
° * « ;
PJ2475
1 Jb%
.S74
L:!^
201 lx
mil
Spiritan
Coll.
^B
t <
> rJ
Spiritan Collection
Duquesne University
The Gumberg Library
Congregation of the Holy Spirit
USA Eastern Province
Duquesne University
The Gumberg Library
Rev. VAJicdvit G. St&gman, C.S.Sp,
{LavaZ Hoo6e)
Foreword
In presenting this English-Borana word list it is necessary to explain
a few things about the list. First of all, the word list is offered as an aid
to any English speaker who is interested in learning the Borana lan-
guage, a dialect of the widely spoken Oromo language of Ethiopia.
The basis for this word list is Aadaa Boraanaa, A Dictionary of Borana
Culture which was produced by Rev. Ton Leus and Cynthia Salvadori
and published in March, 2007.
Since many Borana words do not have an equivalent in the English
language many words will not be found herein. For example, the
names of many of the Borana religio-social ceremonies such as GUB-
BISA, MOGATTI. Also, the English names of many of the trees and
shrubs were not known by the authors of Aadaa Boraanaa so, only the
few that were known in both languages can be found in this list.
Over the years different methods of writing the Borana language
have been developed in different parts of Borana-speaking country.
The spellings given here follow the qnbee spelling which is common
throughout the school system of the Oromiya Region of Ethiopia.
Many Borana words have different meanings and connotations when
translated into English. Therefore, it is advisable to use the Aadaa
Boraanaa is the definitive text when using a particular word. It is
strongly advised to consult a native Borana speaker for the exact
meaning or connotation of any particular word. For example, "to beat"
has twelve different words in Borana. which is the correct one to use in
a particular context? "To increase" has ten choices. In an individual
case which is the correct word to use?
A few comments are in order about the pronunciation of Borana.
The letter q is an explosive sound made by closing the throat when
pronouncing it. It is a different sound from that of k. Ph is pronounced
as the normal English p, not f as in English. Also, x is an explosive t,
different from the normal t. Both are used in the Borana language.
PJ2H15
Rev. Vincent Stegman, C.S.Sp.
Doqolle Catholic Church
2.CP 1 | x
.
Digitized by the Internet Archive
in 2012 with funding from
LYRASIS Members and Sloan Foundation
http://archive.org/details/englishboranaworOOsteg
a little n. - guurtoo-ni
a lot n. - gurmuu-ni
a while ago n. - qaataa-ni
aardvark n. - olokee-ni; awwaaldiduu-ni
aardwolf n. - goolloo-ni
abandon v. - dida-didda; iraa gora; shaara-rta (Amh.); lakkisa-kifta; onsa-sita
abscess n. -dullaa
abdomen n. - huffaa-ni
abide v. - qubadha-batta
ability n.- qarumaa-ni
able (adj.) - mooti
able, be v. - dandaha-deeta
abode n .- ciisaa-i
abortion n. - salleesa-i
and - - fi (suffix between two nouns)
above (prep.) - gararroo; gubbaa; irra; ola-olitti
above, be v. - olaana-nta
abscess n. - dhullaa-ni; qanyara-i; qoorama-i; gilindee-ni
absolve v. - araraama-mta; hiika-hitta
absorb v. - dhuga-dhudda; liqimsa-sita; xuuxa-xuuxxa
abstain v. - miira-miirta; hanqadha-qatta; laama-mta; laga-ladda;
qooqaqooxxa-qooqahaqoofta; agaaba-bda
abstinence n. - lagata-i
abstinence n. - laamaa-ni; laamisa-i
abundance n. - quufa; jafuna-i (Som.); birrii-ni; coonii-ni;
(of milk) - mirga-i; badhaadha-ni; birrii-ni
abundant (adj.) - badhaadha, badhaatu, badhaadha; xuxxuphe
Abyssinian n. - Abashaa-ni
accept v. - fuudha-fuuta; fuudhadha-dhatta
accident n. - danuu-ni; mudaa-ni
acclaim v. - ililisa-lifta
accompany v. - gegeessa-sita
accomplish v. - fita -fitta; v. - tuula-lta
accusation n. - himachaa-ni; himachuu-ni; xoophee-ni
accuse v. - himadha; kasasa-cca (Amh.) ; hima-himta
accustomed to - v. mataqa-taxxa; matafadha-fatta
ache v. - abaha ; mamarqama-mta
acid, be v. - haddhawa-dhoofta
acquire v. - bita-bitta
act (quickly) v. - jarjara-rta; aariifadha-fatta
act badly v. - galafadha-fatta
act foolishly v. - sirga'a-goofta
act slowly v. - babadaladha-latta
add to v. - idaha-idaata; naqa-naxxa
A
A
add v. - dabala-lta; fufa-fufta; fuffadha-fatta; mareera-rta;
itti dara-darta
addiction n. - araadda-i
addition n. - mareeroo-ni
adhere v. - maxana-nta
adjust v. - taasisa-sifta
adjustment n. - ta'isa-i
administrator n. - shuumii-ni (Amh.); bulcaa-ni
adopt v. - oromsa-sita
adopted n. - xuxii-ni
adore v. - lelisa-lifta; maleela-lta
advice n. - marii-ni; (for marriage) hayuma-i
adze n. - qottoo-ni
afar (adv.) -laato
affair n. - dubbii-ni
afflict v. - godaha-daata
afraid, be v. - luuxaha-xoofta; qaanjiba'a-boofta
after (adv.) - duuba; eegi; egeri; gula; jennaani
afternoon n. - saafaha-i; (mid afternoon) safaha guddaa; (late) safaha diqqaa;
dufura-i
afterwards (adv.) - duraana; gulaana; gana (Amh.); duuba- eegi; jennaani
again (adv.) - ammalle
again and again (adv.) - laakummaani
age-set n. - hariyyaa-ni
aggravate v. - findhaara-rta
agile (adj.) - sabla, sablo, sablo
agreement n. - kontoraata-i (Ital.)
aim v. - daganna-nta
aim, to v. - abirra-rta
aimlessly (adv.) - lafiifo
air n. - qileensa-i
airplane n. - xuyyuura-i (Arabic); eroplena-i
alarmed, be v. - fodarisa-rifta
alcoholic drink n. - arraaqee-ni
align v. - coroora-rta
alike (adj.) - qixxee
alive, be v. - jira -jirta
all n. - jimla; cufa-ti; jiblaa-ni (Amh.)
all days (adv.) - takhaan
ally n. - kalchaa -ni
aloe n. - hargeessa-i
alone (adv.) - callaa; kopha; - tuu (suffix);
be v. - ceeka'a-koofta; koomadha-matta
along (adv.) - dhawwatu; dhaatu
A
alongside (adv.) - dhawwatu; dhaatu; qarqara-i
also (adv.) - ammalle; -lie (suffixed to a noun.);
even if- when added to a verb
alternation n. - foloqa-i
aluminum n. - saldaqqaa-ni
always (adv.) - cufta-ti; yo chufa
amaryllis n. - abraasaa-ni
amass v. - tuula-lta
amaze v. - mamsiisa-siifta
amazed, be v. - mama-mamta; qunqumfadha-fatta
amazement n. - bonbontii-ni
ambush v. - ripha-phta; gaada-gaadda; hoomuu-ni + ciisa
\mhara n. - Sidaama-ti
amniotic fluid n. - oota-i
among (prep.) - hiddu; jiddu; keessa, ke
amount n.- lakawaa-ni; henna; haga-i; (large) - ruukoo-ni; (small) - xuunee-ni;
qocaa-ni
ancestor n- abbaaboo-ni, abbuturoo-ni
ancient, be v. - rereepha-phta
and so forth - -faa (suffix); e.g. . . . kudanifaa - about ten
angel n. - malaikaa-ni (Swa.); ergattu Waaqa
anger v. - si'eesa-sita; n. si'a-i; si'eesaa-ni; aara- i; dalansu-ni
angle n. - solonqee-ni; dagalcha
angry, be v. - dallana-nta; dheekama-mta; romma-ita; hinaafa-fta; mufadha-
fatta; qunqumfadha-fatta; si'awa-si'oofta; wacifa-cifta
angry, become v. - dheekama-mta; boba'a-beeta; gaaldaha-daata
angry, make - bittisa-tifta
animal n. ( hand-raised) - kunuuna-i; (wild) - bineensa-i, busawwa-i; (tame)
hori-ni
anklet n. (of metal) - koomee-ni
announce v. - dha'a-doofta; odeessa-sita; lalabba-bda
announcement n. - beesisa-i
annoy n. - ceeqadha-qatta; dhiba-dhibda; gaalla-lta; hifachiisa-chiifta;
maassa-sita; mitissa- sifta; nyagisa-gifta; nyalla-nyalta; gama-gamta
annoyed, be v. - dallana-nta; hifadha-fatta; mufadha-fatta
annul v. - jijjira- rta
anoint v. - muuda-muudda
anointment n. - muuda-i
another n. - dhibii-ni; tokkolle; takkalle
answer v. - jalaa qaba-qabda; owaadha-owaatta
ant n. - xuxii-ni; suutaguba-i; (red) n. - mixaa-ni
antagonistic, be v. - nyanyaha-yoofta
anteater n. - olokee-ni; awwaaldiduu-ni
anthill n. - kooba-di
anthrax n. - cirmalee-ni
anticipate v. - firisa -rifta
anus n- bondee-ni; uduu-ni; munnee-ni
anxiety n. - dhindhisaa-ni
anything n.- womaa; womu; homaa
apart (adv.) - gargari; kopha; qofa
appear to be v. - fakkaadha-kaatta
appear v. - futisa-tifta; suddenly - futuqa-tuxxa; mulladha-latta
appearance n. - ila-ilti; malkii-ni (Amh.); bifa
appendix n. - mata xeerii-ni
appetite n. (big) - sabdi-ni (person with )
appointment n. - qataroo-ni
applaud v. - ililisa-lifta
appreciate v. - jaaladha-latta
approach n.- dhiaadha-aatta; gareera-ta; uga-ugita
approve v. - ee'ee jedha
apron n. - (for the back) habaa-ni
area n. - reera-i; fullaa-ni
argue v. - falama-mta; falma-mita; morka-kita; morma-mita; morooma-mta
argument n. - lolla-i; mormaa-ni; moroomaa-ni
argumentative n .- araadda-i
arid, be v. - goga-godda
arm n. - harka-i
armband n. - arboora-i
armlet (ivory) n. - laakaa-ni; meeta-i
armpit n. - bobaa-ni
arms n. - masaraa-ni (Amh.)
aroused, be v. - cokkisa-kifta
arrange v. - coka-cotta- midhaassa-sita; taasisa-sifta; tolcha-chita
arrangement n. - ta'isa-i
arrest v. - qaba-qabda
arrival n. - dhufa-ti; dhufisa-i; hordooffa-i
arrive v. - dhaqaba-bda; dhufa-dhufta; gaha-geeta
arrogance n. - koora-i
arrow n. - lawwee-ni; (poisoned) - xiyya-ti; guubee-ni; laa-i;
artery n. - gooha-i; idda-i
artillery n. - masaraa-ni (Amh.)
artisan n. - fuundii-ni (Swa.); ogeessa-i
as before (adv.) - haguma silaa
as long as (adv.) - haga
ascend v. - kora-korta
ashamed, be v. - ceera-rta
ashes n. - daaraa-ni; iyaha-iyata
ask v. - gaafadha-fatta
A
aspect n. - fula-i
ass n. - rundee-ni; randa-iti; hudduu-ni; teessuma; tafa-i
assemble v. - guura-rta; walti ba'a-baata
assembly n. - kora-i
assist v. - qorqora-rta
assistant n. - makala-i; jaalaba-i (to a hayyu); qadadduu-ni; qadaddicha
assumption n. - seetii-ni
astonished, be v. - mama-mamta
astonishment n. - mama-i
at (prep.) - gara
at least (adv.)- -lie (suffixed to a noun.); even if- when added to a verb
at once (adv.) - yoosu
at this/that time (adv.) - yoona-i
attach v. - fanissa-nifta; maxtansa-sita
attached to, be v. - qunxulefadha-fatta (a feeling); raraha-raata
attack v. - duga-dudda; hadha-haata
attain v. - ta'a-taata
attempt v. - halaaqadha-qatta
attendant n. - makala-i
attractive n. (person or thing) - dabboo-ni; bissiqa-i
auction n. - naadiaa-ni (Amh.); munaada
auctioneer n. - naadituu-ni
aunt - n. (maternal) areeraa-ni; (paternal) adaadaa-ni
authority n. - baallii-ni; maftii-ni (Amh.)
automobile n. - baabura-i (Amh.); konkolaata; mekinaa-ni
aversion n. - balfa-i- jibba-i; jibbaa-ni; lolochiaa-ni;
have v. didaha-doofta
avoid v. - bokeefadha-fatta; ra mura-rta; ga-ladda; miliqa-lixxa;
qooqa-qooxxa; qooqaha-qoofta; akkaara-rta; jiila, jiilta
avoidance n. - lagata-i
awaken v. - dammassa-sita
away (prep.) - duraa
away from (prep.) - biraa; irraa
awe n. - saala-i; sodaa-ni
awl n. - mutaa-ni
awning n. - sharaa-ni (Amh.)
axe n. - sookaa-ni (Swa.); agaraa-ni
axe handle n. - suka-keeti
A
babble v. - batatisa-tifta; hofomfoladha-latta; n. - bakobarakoo-ni
baboon n. - jaldeessa-i
baby n. - cuqaa-ni; daima-i
bachelor n. - qeeroo-ni
bachelorhood n. - qeerumaa-ni
back (of person) n. - dudda-i; (middle of...) habrattaa-ni; dubatta -ni
backbiting n. - hammachaa-ni
backbone n- dugunguruu-ni
backside (of something) n. - duddaduuba-i; duddaduuboo-ni
bad (adj.) - hammaa, hamtuu, hammo; (something) n. - sababba-i
bad character n. - baddeesa-i
bad luck n. - marqa-i; marqitii-ni
bad mood n. - bagoo-ni
badger n. - hammaa-ni
bad-tempered, be v- si'awa-si'oofta
bag - n. karerisa-i; borsaa-ni (Ital.); seeqa-i; kintaala-i; qaratiitii-ni;
saanxaa-ni (Amh.); subba-i
baggy, be v. - shoboka'a-koofta
bake v. - wadda-waddita
bald (adj.) - molu; be v. - moolawa-loofta;
molmola-lta; molmmolfadha-fatta; n. mooluu-ni; boddaa-ni
ball n. - kwaasii-ni
banana n. - muuzii-ni (Amh.)
band n. - maceera-i
bandit n. - sargoo-ni; shiftaa-ni
bangles n. - qilqilee-ni
baptism n. - battisoo-ni (Swa., Eng.)
baptize v. - battisa-tifta
bar v. - danqara-rta (close with a bar/pole)
barbecue v. - waxala-ta
bare (adj.) - qullaa; sulla
bare one's teeth v. - qiida-qiidda; n. qiidaa-ni; qiidee-ni
bare, be v. - qullawa-loofta
bark ( of tree) n. - qunchee-ni
bark and chatter (of baboons) v. - bokisa-kifta
barley n. - garbuu-ni
barrel n. - barmeela-i' barmeena-i (Swa.); fuustaa-ni; fuutaa-ni (Ital.)
barren, be v. - barbadda'a-doofta
barren (animal) n. -harkuu-ni
barren (woman) n. - masseena-i
barren, place without water, hard soil n. - adaala-i
barricade n. - meerii-ni; v. mereessaa-sita; (build a barricade)
barrier n. - galloo-ni; ittisaa-ni
barter v.- jijjira-rta; gurgura-rta
B
,1
ase n. - jala-i; halkoo-ni; hunda-i
basin n. - gabatee-ni (Amh.); saafa-i
basket n. - dambishii-ni
bat n. - raaree-ni
bawl v. - carrisa-rifta
be v.- jira -jirta
be well v. - tola-tolta
bead n. - immuu-ni; maka'ii
beak n. - afaan
bean, n. - baqilaa-ni (Amh.); halquuqaa-ni
bear v. - baadha-baata; dhala-lta; obsa-obsita
bear witness v. - dhugeessa-sita
beard n. - areedda-I
beast of burden n. - geejiba-i
beat v. - buburusa -sita; babatisa-tifta; batisa-tifta; dana-dofta; dhaana-nta
dhawwa-dhoofta; horda-dita; jaarsa-jaarsita; miica-miicca; qu'a-quuta;
sukuuma-mta; tuma-tumta
beating n. - dha'icha-i
beautiful (adj.) - bareeda; midadu; midhaaga-midhaaddu; midhaago
beauty n. - baredumaa-ni; midaguuma-ti
because (conj.) - qooda+fi
become light v. - bari'a-barita
become v. - ba'a-baata; ta'a-taata
bed n. - siriira-i (Gabra); sirree-ni; weeluu-ni
bedbug n.- kitiyaa-ni
bedroom n. - dhiibuu-ni
bedsheet n. - buluu; ansolaa (Amh.)
bee n. - rassaa-ni; waabee-ni
beehive n. - gagura-ti
beer n. - biiraa-ni; (honey beer) daadhii; bordee-ni (Amh.); farsoo
beetle n. - bombii-ni (especially dung beetle)
before (prep.) - qara; adoo, atoo
beg v. - gunadha-natta; waakha-waatta
beget v. - dhala-lta
begin v. - jala qaba-qabda
beginning n. - hunda; idda; sarii-ni (Amh.); qabaa-ni; qabiisa-i ; yayyaba-i
behavior n. - addaba-i
behind (prep.) - duuba
beige (adj.) - magaala
belch n. - de'uu-ni
belief n. - dhugeefachaa-ni
believe v. - amana-nta, dhugefadha-fatta
belittle v. - cunqursa-sita; sambaaba-bda
bell (wooden) n. - kokee-ni; haafaloo-ni
B
bellow v. - barooda-rootta; n. barooduu-ni; gooha-goota; oa-oota;
olola-lta; marradha-tta; n. olola-i; ololchuu-ni
bellowing n. - marra-i; marritii-ni; marrachaa-ni; marraareeba-i
belonging to - tamuu (fern.); kamuu (masc.)
belly (large) n. - borcii-ni
bellows n. - buufaa-ni
below (prep.) - gadi; ga; Jala; jalaa
belt n. - gurdaa-ni; mishibii-ni; qabatoo-ni
bench n. - marchumaa-ni; barchumaa-ni
bend (downwards) v. - cilaqaha-qoofta
bend n. - daba-i; meeluu-ni; mookoo-ni; qonyee-ni; v. qonyisa-nyifta;
goba-bda
beneficial (thing) n. - olaanicha-i
bent v. - qonyadha-yaata; dhamooqa-mooxxa; meeladha-latta;
mookadha-katta; gomphoola-Ita
beside - (prep.) bira; cina (Guji); dhaatu; dhawwatu; gara
better, be v. - gooma-mta
between (prep.) - hiddu; jiddu
beyond (in number) (prep.) - afaan
big (adj.) - guddaa, guddoo, guddoo
big (something) n. - kuma-i
bigmouth n. - falqa-i
billow v. - bokora-rta
bind v. - duudha-ta; hidha-hiita
bird n. - simpirree-ni; (tick bird) cirri-ni
birr n. - birrii-ni (Amh.) Ethiopian currency
birth n. - da'isa-i; v. - dhala-lta
birth, give v. - da'a-deeta; dhala-lta; dibimbira-rta
biscuit n. - biskutii-ni (Ital.)
bit n. - cophaa-ni; saara-i; boocha-i (a small amount of something)
bite v. - ciniina-nta; nyaadha-nyaata
bits, small pieces n. - billee-ni; bit (little) n. - fooqoo-ni
bitter, be v. - haddhawa-dhoofta
bitter/poisonous n. - boraara-i
black (adj.) -guraacha,guraatti,guraalle
blackleg n. - harkaa-ni
blacksmith n. - tumtuu-ni
bladder n. - afuffaa-ni
blade (of spear) n. - baliyoo-ni
blanket n. - barangeeda (Swa.); birdilipsii-ni (Amh.); badoo-ni
blaze v. - balalia-lita
bleat v. - obobsa-ita
bleating n. - marra-i; marritii-ni; marrachaa-ni
bleeding n. - iddanaa-ni
8
B
B
less v. - eebbisa-bifta
blessed (adj.) - badhaadha, badhaatu, badhaadha
blessing n. - eeba-eebbiti; baraka-i (Amh.); ayaana
blind person n. - ballaa-ni
blind, be v. -jaama-mta
blindness n. - ballooma-i
blink v. - liphisa-phifta; qisa-qicca
blister v. - buqacha'a-choofta; risa-rifta or richa
bloat n. - daraboota-I ( of cattle )
bloated (adj.) - raba
block (cement)n. - blokeetii-ni (Eng.)
blockage n. - ittisaa-ni
blond (adj.) - culluu
blood n. - dhamma-ti; dhiiga-i; (coagulated) - laabee-ni
blood vessel n. - haammareessa-i
blossom v. - oboora-rta; daraara-rta
blouse n. - ubaara-i
blow v. - buufa-fta; bubbisa-bifta
bluff v. - jaja-jajja
blunt (adj.) - dooma; sigiga,sigiddu, sigigo
blush v. - diimeessa-sita
boast v. - balda-dilta; n. - koora-i; baleela-lta; buupha-phta; buxuula-lta;
dhaada-dhaadda; fokora-rta (Amh.); fuca-fucca; jaja-jajja; koora-rta;
sibadha-batta
boastful behaviour n. - buuphaa-ni
boat n. - markaaba-i
body hair n- dabassaa-ni
body n. -nafa-i
bogey man n. - olokhinna-i; bulguu-ni
boil n. - dhullaa; qanyara-i; nyaqarsa-i
boil v. - owwisa-wifta; waca-wacca
boldness n. - jannooma-i; jannuma-i
bolt for survival v. - xillisa-sita
bolt v. - xiilladhaaba-bda
bomb n. - bombii-ni (Eng.); fengi (Ita.)
bone n. - lafee-ni; donkoo-ni; goblola; cabbata-i
bonfire n. - goola-i
book n. - kitaaba-i (Swa.)
booty n. - dhiiroo-ni
Borana n. - Boraana-i; Boraana boroo-Borana of the East, the original Borana
border n. - daarii-ni; qarree-ni
borrow v. - liqeefadha-fatta
bosom n. - harma-i
boss v. - moha-moota; n. mohaa-ni
B
both n. - lacuu-ni
bother n. - moosaa-ni
bother v. - caqacaqa-caxxa (Amh.); garagalca-cita; galma-galmita
gorteefadha-fatta; maassa-sita
bothersome person n. - nuumaassaa-ni
bottle n. - dulloo; xaannusii (Amh.)
bottle-top n. - qorkii-ni (Eng.)
bottom n.- jala-i
boundary n. - daarii-ni
bow n.- guubee-ni
bowels n. - saaba-i
bowl n. - (of steel or plastic) baqulii-ni (Swa.); (wooden) - dhameelaa-ni;
qorii-ni
bowlegs n. - bagajaa-ni
bowstring n. - ribuu-ni
box n. - sanduuqa-i (Swa.); saatinaa-ni (Amh.)
boy n. - (young) mucaa-ni; gurbaa-ni
bracelet n. (aluminum) - qasa'a-i; qashawaa-ni; (ceremonial) - saqaa-ni;
(copper) - laduu-ni; (plastic) - aagii; irroo-ni; maldaha-i; umura-i; xirroo
brag v. - faarfadha-fatta; geerara-rta
brake n. - farena-i (Ital.)
branch n. - dammee; nimitaa-ni
branch (for closing the kraal) n. - butumee-ni; butuma-ni
brand n. - guba; milikeeta-i (Amh.); heeroo-ni; sumuda-i; v. - guba-gubda
brave (person) n. - janna-i
bravery n. - jannooma-i; jannuuma-i
bread n. - daaboo-ni; qixxaa; furnoo-ni (Ital.)
break v. - cabsa-ita; basaqa-saxxa; baqaqa-qaxxa; carassa-sita; kuta-kutta;
qu'a-quuta; qurta-tita
break in pieces v. - butucha-chita; buburusa-sita
break loose v. - buuba-bda
breakfast n. - qursii-ni (Amh.)
breast n. - gurruu-ni; harma-i; qoma-ti; guntuuta
breath n. - dhikee-ni; hafuura-i; qileensa-i
breathe noisily v. - kuruufa-fta; korisa-rifta
breed n. - idda-i
brevity n. - gabaabina-i
bribe n. - gubboo-ni (Amh.); gumboo
bridewealth n. - qarata-i
bridge n. - dildila-i
bridge of nose n. - qofee-ni; konoona
bridle n. - lugama-i
brief (adj.) - gabaaba, gabaabdu, gabaabo
bright (adj.) - qulqulloo; n. hadhoo-ni
10
B
lighten v. - caama-mta
)rim n. - fitee-ni; qota-i
)ring closer v. - gadiisa-dififta
oring together v. - naaneessa-sita; walti dhi'eesa-sita
bring v. - fuudha-fuuta; fida-fidda (Amh.)
brink n. - edeeda-i; fitee-ni; ginrangira-i ; edeeda-i
broad (adj.) bala, balo, balo; bakila
broad, be v. - galma-mita
broaden v. - fada-fadda
broken, be v. - busuqa-suxxa; caba-bda; cita-citta
brood v. - kumuda-mudda
broom n. - haxawoo; haxawii; mataregiaa-ni (Amh.)
brother n. - obboleesa-i; (pi.) obboleeyyaani
brotherhood n. - obbolumaa-ni; obboleeyyuma-ti
brother-in law n. - wasiila-i
brown (adj.) - magaala
browse v. - dheeda-dheedda
bruise n. - dirmamuu-ni
brush n. - burushii-ni (Eng.)
brush v. - riga-ridda
bubble up v. - burqa-qita
bubble v. - koqa-koxxa; waca-wacca; ; n. koqisa-i
bubbling v. - duta-dutta
buck v. - filinqadha-qatta
bucket (leather) n. - okholee-ni; (of giraffe hide) - ejabulaa-ni; baldii-ni (Amh.)
bucking n. - filinqoo-ni
buckle (metal) n. - libaaba-i (Amh.)
bud - v. arareesaha-soofta, biqila-lta; tusa-tucca; tucha-chita
buffalo n. - gafarsa-i; (calf) jadii-ni; amaartoo-ni (female buffalo); diramuu-ni
bugs n. - khookoo-ni
build v. - jaara-rta; ijaara-rta
bulge v. - bokora-rta; okholadha-latta
bulging, be v. - golompadha-fatta
bull n. - hancaffa-i
bullet n. - xiyyitii-ni
bully v. - raka-ratta
bullying n. - malfachaa-ni; rakuu-ni
bundle n. - korojaa-ni
burble v. - koqa-koxxa
burden n. - baa-ni; ba'oo-ni; baachaa-ni; faa-ni
burial n. - irreesa-i
burn v. - boba'a-beeta; guba-gubda
burning (feeling) v. - qarqarsa'a-soofta
burning n. - bobaha-i
11
burrow n. - dhukuu-ni; fuutuu-ni
burst v. - baqaqa-qaxxa
burst out v. - meexama—mta
bury v. - irreessa-sita; awwaala-lta
bush (area) n. - dagala-i; raaqa-i; danqaraa
bush (thick) n. - bassa-i
bush baby n. -gargarakaatoo-ni
bush country n. - caaka-i (Amh.); danqaraa, raasaa; dagala
bush crow n. - qaaqa'ii-ni
bush n. - haafa-i; raaqa-i
bushbuck n. - dikkulaa-ni
bushy (hair) n. - geedii-ni; ginda-i
business n. - daldala-i (Som.); dubbii-ni
business, do v. - nagadha-gadda
bustard n. (lesser) - laakama-i; hanqabii-ni
but (conj.) - ammo; immoo; immooye; silaa; yokaani
butt (of rifle) n. - sadaffi-ni (Amh.)
butter v. - muuda- muudda; n. dhadhaa-ni, addanuu-ni ( fresh white butter)
butterfly n. - billaachaa-ni
buttock n. - rundee-ni- tafa-i
button n. - qulfii-ni (Amh.); v. - qulfa-fita
buy v. - bita-bitta
buzz v. - burisa-rifta; ginniisa-iifta; huursa-sita; xiixa-xiixxa
buzzing n. - bureesa-i; ginneesa-i
by the way - (Interjection) hayyee
B
cab n. - (of car or lorry) gabbiinaa-ni (Ital.)
cabbage n. - gomana; shaanaa-ni (Amh.)
cafe n. - hotelii-ni (Swa.); buna bet (Amh.)
calabash n. - balka-i; buqee-ni
calf (camel) n. - orgee-ni; orgolee-ni
calf (elephant) n. - lammee-ni; dannaba
calf (of leg) n. - sarbaa-ni
calf n. - waatii-ni (while suckling); waatiyee-ni; yabbii-ni (pi.) yabbiyyee-ni)
call v. - iya-iyita; lalabba-bda; yaama-mta; n. iyana-ti;
calling n. - yaamaa-ni; yaamicha-i
callus n. - farsima-i
calm down v. - bayanadha-natta
calves n. - kateebuu-ni
camel n. - dhufaala-i; gaala-i; ( male ) dareena-i ; gurboo-ni; (pi) gurboota-ti
camel (type) n. - orqii-ni; ogoree-ni; (female) hallaa-ni
camera n. - kameraa -ni (Eng )
12
C
amp n. - kambii - ni( Eng )
amp (of cattle) n. foora-i
an n. - kubayee-ni
ancel v. - dhiisa-dhiifta
andle n. - shamaa-ni (Amh.)
andy n. - karamellaa (Ital.)
anoe n. - hoboloo-ni
antle (of saddle) n. - randee-ni
anvas n. - sharaa-ni (Amh.)
any on n. - horraa-ni
ap n. - koofia-ni; gulubii-ni
ape n. - kaabbaa -ni(Amh)
apture v. - booji"a-jita
ar n. - makinaa-ni (Ital.); konkolaata; mekina
aracal n. - gurraqaroo-ni
arbuncle n. - nyaqarsa-i; dhullaa
are for v. coka-cotta; ukha-utta
are n. - hidhanuu-i
areen v. - tittima-mta
are free person n. - daaggaa-ni
arefully (adv.) - laana; (emph.) laanuma; leeke; shonaani, sonaani
areless person n. - adayyuu-ni; boosaha, shufuroo-ni, sufuroo-ni (Amh.)
areless, be v. - gaffa-gafta
aress v. - hoosa-sita; lelisa-lifta
arry v. - baadha-baata
arton n. - kartoonii-ni
artridge belt n. - korojoo-ni
arve v. - boca-bocca; hoqonqola-lta
ash n. - beessee-ni
astrate v. - tuma-tumta
astrated n. - kolaa-ni
atapult n. - guluba-i
atarrhal fever n. -tummaa-ni
atch fire v. - boba'a-beeta
atch v. -ca'a-ca'ata
attle n. - looni
aught v. - xurifama-mta
auldron n. - hibriiqa-i
ause n. - marroo-ni
:ause trouble v. - godaha-daata
:auterize v. - guba-gubda
:autious, be v. - eegadha-gatta
:autiously (adv.) - leeke; laanuma
:ave n. - goda-i
13
C
cavity n. - boolee-ni; goda-i
caw v. - kaakkisa -kifta
cedar n. - hindheensa-i
celebration n. - jila-ti; bahaalii-ni (Amh.)
cement n. - seementoo-ni (Eng.)
center n. - wadhakkaa-ni; waljajjii-ni; badaassaa-ni; jidduu-ni
ceremony n. -jila-ti
certainly (adv.) - silaafta; mirkanna!
cervix n. - muluuqaa-ni
chaff n. - galabaa-ni; qola
chain (metal) n. - sansalaata-i (Amh.)
chair n. - marchumaa-ni; barchumaa-ni
chalk n. - haama-i
challenge v. - dorsisa-sifta; findhaara-rta; morka-kita
challenge v. - findhaara-rta
chameleon n. - gararraa-ni
chance n. - boddaa-ni; milkii-ni; kaayoo-ni
change v. - gargala-ta; jijjira- rta; milisa-sita; n. - foloqa-i
channel n. - dololloo-ni
chaplet n. malmalaa-ni
character n. - amala-i; miira-i
charcoal n. - cilee; cileettii-ni; kasala-i (Amh.);
chase (for mating) v. - kurkura-rta
chase away v. - gussa-gussita
chase v. - reeba-bda; oria-orita; yaasa-yaafta; n. - bu'aa-ni
chat v. - hasaha-soofta
chatter v. - manaaga-naadda; (of baboons) v. - bokisa-kifta
cheapness n. - kasaraa-ni (Swa.)
cheat v. - daga-dadda; malteessa-sita; soba-sobda; daaleessa-sita
cheater n. - falfaltuu-ni
cheating n. - maltee-ni
cheek n. - mallaa-ni
cheerful n. - bissiqa-i
cheetah n. - deeroo-ni
cherish v. - amnadha-natta
chest n. - handaraafa-i; qoma; laphee-ni; gollaa-ni
chew v. - buburusa-sita; nyaadha-nyaata
chick n. - ciiqoo-ni; cuqaa-ni
chicken n. - lukuu-ni
chickpeas n. - shumburaa-ni (Amh.)
child n. - ilma-i; (pi.) ilmaan; ijoollee-ni
childhood n. - hagamaa-ni
chili pepper n. - barbaree-ni
chilly, be v. - maganaha-noofta; chill n.- maganuu-ni
14
C
chin n - areedda-i
chip v. - wakara-rta; n. - falaana-i; filida-i
chirp v. - xiixa-xiixxa
chisel n. - maroo-ni; hooxxoo;
choice n. - filaa-ni; filachaa-ni
choke v. - fe'a-feta
choking n. - fe'uu-ni
choose v. - fila-filta; flladha-latta; kuradhaa-dhoofta
Christian n. - kiristanaa-ni
Christianity n. - kiristanumaa-ni
chunk n. - karannee -ni
churn v. - raasa-fta
cigarette n. - sigaraa-ni (Swa.)
circle n. - gaangoo-ni; korboo-ni
circumcision n. - dhaqanqabaa-ni; v. dhaqanqaba qabda
circumstance n. - hojjaa-ni
cistern n. - boola-iti
j civet cat n. - qirinjii-ni
| clamor v. - dhuqisa-qifta
| clan n. - gosa-i
(clap v. - dhachisa-chifta; dhophisa-phifta
(clapper (of bell) n. - misaa-ni
I clasp n. (metal) - libaaba-i (Amh.)
[ class n. (generation) - lubba-i
j clatter v. - dhachisa-chifta
i clavicle n. - ho'ee-ni
! clay n. - faara-i
clean (adj.) - adii; laala-i (Arab.); qulqullo
clean off v. - xuruuradha-ratta
clean v. - lambuuba-bda; riga-ridda; soqa-soxxa; sossa-sitaa;
yuukha-yuutta
cleanse v. - fala-falta
cleansing n. - fala-i; falachaa-ni
clear v. - soqa-soxxa; adj. - claqi
clear, become v. - caama-mta
clearing (small) n. - baqalla-ti; iblee-ni
clearly (adv.) - diideese
cliff n. - edeeda-i
climb v. - kora-korta; yaaba-bda; ol ba'a-baata
cling v. - maxana-nta
clip n. (bullet clip of rifle) gaanii-ni (Amh.)
clitoris n. - likina-i
clock n. - sa'atii-ni (Amh.)
close (be) (prep.) - aana; bira
15
C
c
close (distance) n. - ejata-i
close to, be v- olaana-nta; uga-ugita; ruga-rudda
close v. - cufa-cufta; cuqqaala-lta; (eyes) v. - dununfadha-fatta
close well v. - xurisa-rifta
closure n. - mingaa-ni
cloth n. - carqii-ni (Amh.); wayaa-ni; bututuu-ni; jersii-ni (Som.); kurnyii-ni;
cloth (coloured) n. - kulumphaa-ni; (fringed) - garbisaara-i; (white) - boftaa-ni;
(for tobacco) - kitambaa-ni (Swa.); gaabii-ni (Amh.); white. cotton cloth.;
shiritii-ni; abuyyadii-ni; obolloo-ni;(cotton, with pattern) - leensoo-ni
clothe oneself v. - keeyyadha
clothe v. - uyyisa-yifta; keeyyadha
clothing n. - gaadha-i
clouds n. - hafarfajii-ni
clump n. - citaha-i
cluster n. - jaldoo-ni
cluster together v. - citaha-toofta; dira-dirta (always with wal)
clutch v. - maxana-nta
coagulate v. - kudhuba-da; itita-ititta
coals n. - cilee-ni; cileettii-ni
coat n. - kootii (Eng.)
cobweb n. - raaphuphaa-ni; saaphuphaa-ni
cockroach n. - barbaree-ni
coenurosis n. - neural sickness of animals, n. - sirgoo-ni
coerce v. - gibirsa-siita; ukuma (Amh.)
coffee n. - buna-i; liilla-i
coffeepot n. - jabannaa-ni (Amh.)
cold n. - diilala-ti; diilaluu-ni; domfoofa-i; donfoofa-i;
(weather) n. - dhamoocha-i; maganuu
cold, be v. - maganaha-noofta; shiblalaha-loofta
cold, feel v. - bitataha-toofta
coldness n. - diilala-ti; diilaluu-ni
collapse v. - cicha-cichita; jiga-jidda
collarbone n. - ho'ee-ni
collect v. - coonca-cita (usually + walti); faafa-fta; tuuteesa-sita; fila-fllta;
guura-rta
colobus n. (monkey) - weenii-ni
colon n. - xeerii-ni
color n. - bifa-ti; malkii-ni (Amh.); rangii-ni (Swa.)
colostrum n. - kekii-ni; silla-i
comb n. - fila-i; filansa-i; v. - fila-fllta; n. fila-i; filansa-i
combine v. - maka-matta
come v. - dhufa-dhufta
come! - koottti!; koottaa!
come after (prep.) - aana
16
c
come down v. - konkolada-laata
come erratically v. - birrisa-rifta
come near v. - dhi'adha-aatta; hiiqa-hixxa
[come quickly v. - aariifadha
jcome together v. - naanaha-noofta; walda'a-deeta
coming (adv.) - gadhufu; n. - dhufa-ti; dhufisa-i
[commerce n. - daldala-i (Som.)
icommittee n. - koomtee-ni
[communicate v. - dhageesisa-sifta
community n. - uumata-i; warra-i; warreena-i
jcompanion n. - garayyuu-ni; flra-i; tolaa; miila-i; waheela-i
jcompassion n. - bojuu-ni
jcompel v. - gibirsa-siifta; mitissa-sifta
(compete v. - dogoma-mta; falama-mta; falma-mita; morka-kita
competent (adj.) - mooti
competition n. - dogomaa-ni; morka-i; morkachaa-ni
I complain v. - gadooda-dda; nyalla-nyalta
complete, be v. - hobaha-baata
completely (adv.) - dhiko; sukumi
comportment n. - amala-i
compound n. - kambii -ni (Eng )
compress v. - shona-nta
compulsion n. - mitoo-ni
conceal v. - dhossa-sita
concern n. - hidhanuu-ni; yaalicha
conclude v. - cufa-cufta
condemnation n. - mura-i; muransa-i
conduct v. - oofa-oofta
confer v. - kenna-kennita
confidence n. - dhugeefachaa-ni
confound v. - mamsiisa-siifta
confused, be v. - jonja- jita; midhika-dhitta; bada-badda; goofisa-sifta; janja-jita
confusion n. - wajaga-i
congeal v. - kudhuba-da
connivance n. - maltee-ni
conquer v. - curda-dita; dabsadha-satta ; danqa-qita ; jaarsa-jaarsita
conscience n. - beekumaa-ni; beeka-i
consider v. - herrega-redda; laala-laalta; yaada-yaadda; kajeela -lta
considerate (adj.) - naaso
construct v. - jaara-rta; ijaara
construct v. - kala -kalta
consult v. - mariadha-riatta
consultation n. - mariachaa-ni
container n. - (for water) ammuyuu-ni; butee-ni; (wooden) dibbee-ni; ciicoo-ni
17
container n. (4 gallons) dhebee-ni; (for butter) - buudaa-ni;
(for soda) kateela-i; killa-i; sh'oo-ni
contemplate v. - herrega-redda; kajeela -lta; yaada-yaadda
contempt n. - balfa-i ; tuffii-ni
content, be v. - gammada-madda
contest n. - falamaa-ni; lolla-lolta
continue v. - fufa-fufta
continue v. - unta-untita; guula-lta
contract n. - kontoraata-i (Ital.)
converse v. - hasaha-soofta
convulsions, have v. - birbirfadha-fatta
cooked well v. - bilchaadha-chaata
cooking pot n. - eelee-ni; sufuriaa-ni (Swa.); diftii; distii
cool v. - kufa-kufta
coolie n. - kulii-ni
copper n. - sagaya-eeti
copse n. - haafa-i
copy v. - fakkeessa-sita
cord n. - miseensa-i
corner n. - konaa-ni (Engl); jiroo-ni (Ital.); dagalee-ni; rakkoo-ni; roga-i
corpse n. - reefa-i
corpulent (adj.) - tiira
correct (adj.)- sirri; dhugaa
correct v. - midhaassa-sita
correct, be v. - diriira-rta
correctly (adv.) - sirri; dhugaa; shonaani; sonaani; dhugumaa
corrode v. - dandaha-doofta
cost - n. gatii-ni
cotton n. - jirbii-ni(Amh); shuufii-ni (Amh.)
cotton plant n. - fuutaa-ni
coucal (bird) n. - urdudee-ni
cough v. qufaha-ta
coughing n. - fe'uu-ni; gororsaa-ni; luuxa-i
councilor n. - adullaa-ni
count v. - heda-hedda; lakaha-koofta (Orom.); to'adha-atta
counting n. - lakawaa-ni
country n. (flat) - gaarjala-i; country(side) n. - badiaa-ni
country person n. - nama badiaa; nama rayaa-ni (Swa.)
courage n. - onnee-ni
courageous, be - jabaadha, baatta
cousin n. - dubrii-ni
cover v. - daha-daata; - cubussa-sita; daboola-lta; diba-bda; suuqa-suuxxa;
uyyisa-yifta; keeyyadha-atta; n. - gulubii-ni
cover something v. - ilatefadha-fatta
18
C
covet v. - dareena-nta
cow n. - sa'a, (pi.) sa'awani; (young female) goroomsa-i; raada; looni
coward n. - daafanaa-ni; dannabaa-ni
coward, be v. - abeeba-bda
cowbell n. - korree-ni; saankura-i
cowdung n - (dry) kosii-ni; (wet) dhoqee; cancana
cowhide n. - itillee-ni
co-wife n. - massanuu-ni
cowrie (shell) n. - eleelaani
crack v. - baqaqa-qaxxa; basaqa-saxxa; cira-cirta; falaxa-xxa;
dhachisa-chifta; n. baqaqaa-ni; cabaa-ni
crack, have v. - bututa, tutta
cracked, be v. - falaana-nta; cita-citta
crackle v. - baraqisa-qifta; kakisa -kifta; xaaxaha-xoofta
crackling (sound) n. - wakii-ni
cracklings n. - gugublee-ni
cramps (of stomach) n. - maxana
cranky, be v. - bitataha-toofta
crave v. - dharaha-raata
craving n. - dhawwa-dhoofta
crawl v.- curruuqa-ruuxxa
crazy person n. - maraataa-ni
creak v. - baraqisa-qifta; kakisa -kifta
create v. - uuma-ta
creation n. - uumaa-ni; uumama-i
crevice n. - gootuu-ni
cricket n. - korophuu-ni
cripple n. - naafa-i; v. naafisa-fifta
crippled, be v. - kokotaha-toofta; okola-lta
criticize v. tukiffadha-fatta
croak v. - kaakkisa -kifta
crocodile n. - nyaacha-i
crook n. - mookoo-ni
crooked, be v. - golompadha-fatta
cross n. - masqala-i (Amh.); fannoo (Bor.)
cross over v. - taakka-kita; dabra-barta;kara murre-murte
cross, be v. -bitataha-toofta; bukana'a-noofta
crotch n. - gombora-i ; kaaraa
crouch v. - ripha-phta
crow n. - haranqeessa-i
crowd n. - beena-i; biyya-yiti; gumi; gubbaa-ni ; hedduu-ni; uumata-i
crowd, be v. - guma-gumita; gobba-bita; tuuta'a-toofta; tucha-chita
crowded (adj.) - mijuu
cruel (adj.) - hammaa, hamtuu, hammoo
19
C
c
crumble v. - burkutaha-toofta; caccabsa-ita;; buburusa-sita
crush v. - carassa-sita; hurrawa-roofta; macarsa-sita; tuma-tumta;
urba-urbita
crushed, be v. - busuqa-suxxa
crust (of salt) n. - muludee-ni
cry v. - boo'a-boota; nyonyola-lta
cry loudly v. - wakala-lta
cry out v. - kolissa-sita
cub (lion) n. - kublee-ni
culmination n. - mingaa-ni
cup n. - buduunuu-ni; muduunuu-ni ; kokii-ni (Amh.); kokobee-ni; kubayee-ni
curds n. - itituu-ni; (of camels) chuuchee-ni; kalbaa -ni
cured, be v. - fayya-fayyita
curls n. - martii-ni
curse v. - arabsa-sita; n. - abaara
curtain n. - sharankii-ni (Gab.)
curve n. - mookoo-ni; daba-i
cut (fodder) v.- oka'a-okeeta
cut (the throat) v. - gorraha-rata
cut n. - madaa-ni
cut off v. - bassa-bassita; irraa mura-rta
cut v. - (grass) haama-mta; (bush) cira-ta; cira-cirta; kuta-kutta; mura-murta
cyst n. - xandacha-i
dagger n. - billahaa-ni; billawaa-ni
daily (adv.) takhaan
dais n. - madabbii-ni (Amh.)
damage v. - madeessa-sita; nyaadha-nyaata; yakka-kita
damp v. - qomora-rta; dhukuuda-kuutta; (adj.) jiida, jiitujiido
dampen v. - dhukuusa-sita; quyisa-yifta; pers. quyifadha-fatta; - bilbila-lta
dampness n. - dabana-i
dance n. - sirba-i; v. sirba-bita; v. dhawwa-dhoofta
dandruff n. - renjii-ni
dangle v. - fanafadha-fatta; raraha-raata; rootisa-tifta
dangling (thing) n. - soontoo-ni
dark and dirty, be v. - leemaha-moofta
dark and nice (thing) n. - kuula-i
dark, become v. - bolgoda-dda; qaqa'a-qoofta
darken v. - kuuladha-latta
darkness n. - siphee-ni; dukkana-ti
dash around v. - garmaama-mta
date palm n. - meexii-ni
daughter n. - dubra-dubarti; intala-lti
20
D
dawn n. - barii; boruu-ni; n.- haachata-i; ganama-i; ; v. - bari'a-barita:
ganama-mta; haachata-chatta; bari'a-rita; iffa-ifta
day n. - ardhaa-ni; guyyaa-ni
day after tomorrow n. - iftaan
daybreak n. - biiftuu-ni; ganama-i
daylight n. - guyyaa-ni; orraa-ni; guyyaa guddaa
death n. - du'iisa-i
debt n. - liqee-ni(Amh.)
decade n. - kurnya-i
decay v. - shama-mta
decayed v. - hofoofa-foofta
deceit n. - sosobachaa-ni
deceitful (person) n. - mixixama-i
deceive v. - dogongora-rta; soba-bda; sosoba-bda; malteessa-sita
decide v. - kuta-kutta; mariadha-riatta; mura-murta; itti mura-rta
decision n. - maftii-ni (Amh.); marii-ni
declare v. - baana-nta; diideesa-sita; hima-himta
decorate v. - midhaassa-sita
decrease v. - hamussa+jedha; v. - irraa mura-rta; kosa-kocca
decree v. - seera-rta
deep (adv.) - dheera; gadi; ga
deepness n. - qilee-ni
defeat v. - curda-dita; dabsadha-satta
defend n. - cibra-rita; sima-simta
defense n. - simaa-ni; simana-i
deformation n. - madara-i
defy v. - findhaara-rta; qiriba-bda; tura-turta
deliberate v. - mariadha-riatta
delicious, be v. - miyawa-yoofta
deliver v. - kenna-kennita
delivery n. -da'isa-i
demolished v. - hofoofa-foofta
demon n. - jinni-ni (Amh)
den (hiding place) n. - aaroo, ni; goda-i; mandhee-ni
dense vegetation n. - rima-i
dense, be v. - gobba-bita; bora-borta
dent n. - kakalawee -ni; mudhii-ni; v. mudheessa-sita
dented, be v. - dhamooqa-mooxxa; mookadha-katta
deny v. - dida-didda; kijjiba-bda
depend on v. - abda, abdita
despise v.- goyeessa-sita; qalada-ladda (Amh.)
depopulate v. - onsa-sita
depress v. mudheessa-sita
21
D
depression n. - dareera-i; (small) n. - kolbaa-ni; - kakalawee -ni;
kiliwee-ni; malbee-ni; malkaa-ni; mudhii-ni;
deprive v. - dhabsiisa-siifta
depth n. - dhidhima-i; dhimphuu-ni; qilee-ni
deranged, be v. - midhika-dhitta
descend v. - bua-buuta
descendants n. - eegee-ni; miiloo-ni; maatii-ni; maayamaatii-ni
desert n. - barayaa-ni; gammoojjii-ni; golboo-ni
deserted place n. - alloo-ni
deserted, be v. - ona-onta
deserter n. - kaadaa -ni (Amh)
desire v. - araadda-i; dareena-nta; daalaa-ni; v. daarima-mta; halcha-chita;
mirqanna-nta; fedha-fetta; dharaha-raata; n. dharraa-ni; fedhii-ni
despair v. - ufi jibadha-tta; abdi inqabu-bdu; n. - jibbaata-i
despise v. - burungaha-goofta; balfa-fita; burungaha-goofta; miidha-miitta;
tuffadha-fatta
despising n. - qaldii-ni
destiny n. - dhaacii-ni
destitute v. - qolla'a-loofta; daara-rta
destroy v. - laaba-laabda; qola-qolta; qunquma-mta; raawachiisa-chiifta;
yakka-kita
destroyed, be v. - raawadha-watta; dhuma-dhumta
destructive, be v. - nyanyaha-yoofta; n. nyanyoo-ni
detach v. - hiika-hitta
detest v. - abaara-rta
detour n. - martoo-ni
devastate v. - onsa-sita
develop v. - dagaga-gaada
development n. - limaatii-ni (Amh.)
devil n. - shexaana-i
devious (person) n. - si'aasa-ni (Swa.)
deviousness n. - si'aasaa-ni
devoted to n. - marroo-ni
dew n. - fixeesa-i
dewlap n. - malulaa-ni; maala-i
diarrhoea n. - albaatii
diarrhoea, have v. - curra-rita; albaha-ta; ka'a-kaati gaaraa
die v. - cicha-cichita; dua-doota; hobaha-baata
different (adj.) - gargari
difficult (situation) n. - hooloo-ni
difficulty n. - dhiphuu-ni; dhiba; rakkoo-ni; nartii-ni (Amh.); raraha-i;
difficulty v. have rakkadha-katta; gaargala-lta; sababba-i;
dig v. - qota-qotta
digging n. - qotii-ni; qotiisa-i
22
D
D
dikdik n. - tarrii-ni
diluted v. - soolaha-loofta; (adj.) soolicha, soolitti
dim, be v. - wara'a-roofta; bcome dimimiisa-miifta
diminish v. - caba-bta ; kosa-kocca; luha-lutta ; qaqalladha-latta
diminished, be v. - koolataha-toofta
dim-witted n. - gowwaa-ni
dip (medicine) n. - gandaa-ni
dip v. - cuupha-phita
dipper - n. - buduuqoo
direct (adj.) - qajeela, qajeeltu, qajeelo; v. qeefadha-fatta
direction n. kara -ni
directly (adv.) - burunto (Ital.)
dirt n. - xurii-ni; dibiqii-ni (Amh.)
dirty (adj.) - xurawa, xurooftu, xurawo; be v. - kotota-totta
disagree v. - wal dida-didda
disagreeable, be - v. haddhawa-dhoofta
disagreement n. - ababaha; wal badii
disappear v. - cali + jedha; bada-badda; (suddenly) - futuqa-tuxxa
disapprove v. - balfa-fita
disbelieve v. - ciicadha-catta; seessa-sita
discord n. - wal badii
discourage v. - balfisiisa-sifta
discover v. - arga-gita
discuss v. - qora-qorta
discussion n. - marii-ni; marumaa-ni
disdain n. - tuffii-ni
disgrace v. - ceersa-sita; qaaneessa-sita (Amh.)
disgust n. - balfa-i; v. - balfa-fita
disgusted, be v. - lilikha-litta
dish n. - sahanii-ni (Swa.)
dishonest (adj.) - hammaa, hamtuu, hammoo
dishonestly, behave v. - ofadha-fatta
disintegrate v. - baqa, baxxa
disinterested v. - irriha-rita
dislike n. - lolochiaa-ni; v. - baga-badda; busheefadha-fatta; didaha-doofta;
jibba-jibbita; qoxxisa-xxifta
dislocate v. - miliqa-lixxa
dislocated v. - buqa'a-qaata; n. - meeluu-ni; v. meeladha-latta
dislocation n. - buqa'a-ni
dismantle v. - diiga-diidda
disoriented, be - janja-jita
dispersed, be v. - firfirfama-mta
disposition n. - amala-i; miira-i
dispute v. - falama-mta; falma-mita; n. falamaa-ni; morma-mita; morooma-mta;
23
disrespect v. - ceeqadha-qatta; tufadha-ta
dissolve v. - baqa, baxxa; bulbula-lta; dhuuba-bda
distance (adv.) - haloola; at a qorro
distant (adv.) - fagoo; qalaama-i
distended, be v. - xillibba'a-boofta
distinct (adj.) - gargari
distort v. - falfala-lta
distracted, be v. - irranfadha-fatta
distribute v. - hirra-hirta; qooda-qoodda
distribution n. - qooda-i
distrust v. - ciicadha-catta
disturb v. - caacursa-sita ; cunqursa-sita; tuqa-tuxxa; laaba-laabda;
disturb v. - makharsa-sita; xaaxaha-xoofta
disturbance n. - baqaa-ni; xaaxaa-ni
disturbed, be v. - bakaka-katta; goofisa-sifta
ditch n. - boola-iti
dive v. - lixa-lixxa
divide v. - firfirsa-sita; firfita-fitta; foo"a-ta; fotoqa-toxxa; kuta-kutta;
qooda-qoodda
divided, be v. - cita-citta
divination n. - faala-i
division n. - qooda-i
dizziness n. - xiraa-ni
dizzy, be v. - wareera-rta
do v. - goodha-dhatta (Shoa) ; tolcha-chita
do again v. - lammeessa-sita
do bad things v. - falfala-lta
do quickly (adv.) shafi (used with jedha)
do rapidly v. - sampha-phita
docile (adj.) - kasso
doctor n- (traditional) cirreessa-I; doktor (Eng.); daktarii (Swa.)
dodder v. - leleqa-lexxa
dog n. - sarree-ni; cuqaa-n; sologee-ni
donkey n. - harree-ni; (stallion) - moochoo-ni; foal n. - bukura-i ;
(female) bukee-ni
door n. - sanqaa-ni (Amh.); balbala; korboo-ni
doorjamb n. - mikikila-i
doorway n. - balbala-ti
dossier n. - doosii-ni (Fr.)
double v. - lammeessa-sita
doubled n. (something) - miirree-ni
doubt v. - busheefadha-fatta; seessa-sita; seessefadha-fatta;
n. - bonbontii-ni; tantammii-ni
dove n. - saphaliisa-i
24
D
D
downpour (of rain) n. - tamna
dowry n. - qarata-i
doze v. - hirriiba-bda; hochiisa-chiifta; muga- mudda
drag v. - tirsa-sita
draw a line v. - taraara-rta
draw close v. - hiiqa-hixxa
draw out v. - baasa-baafta
draw water v. - too'a-toota; waraaba-bda
draw-bar n. - gindaa; mofara-i (Amh.)
dread n. - sodaa-ni
dream n. - daayyaa-ni; objuu-ni; v. - objadha-jatta
dress up v. - fefadha-fatta
dress v. - keeyyadha-yatta; n. - (leather) gorfoo-ni; (of leather) - gabbara-i;
wayaa
dribble v. - goroora-rta; gilgila-lta
drink v. - dhuga-dhudda; liqimsa-sita
drinking glass n. - burchuqoo-ni (Amh.)
drip v. - biifa-fta; copha-cophxa; dhimpha-phita
drive away v.- gussa-gussita
drive v. - oofa-oofta; sulcha-chita
drizzle v.-gilgila-lta; n. - ebelee-ni; gilgil; qachacha-i; sorroo-ni
drool v. - goroora-rta; lolochia-chita
drop n. - cophaa-ni
droppings n. -buruurii-ni
drought n. - bona-i; oolaa-ni
drown v. - liqimisa-sita
drowsiness n. - muusoo-ni
drowsy, be v. - muga-mudda; (adj.) muga, mudda,muga;
muusaha-soofta
drum (metal) n. - barmeela-i; barmeena-i (Swa.); dibbee-ni
drum v. - dhawwa-dhoofta
drunk, be v. - macha'a-choofta
dry n. - gorma (Amh.); (completely) v. - qawwisa-wifta; kafafa -fta;
boneessa-sita; goga-godda; gossa-sita; xoolaga-laadda
dry area n. - barayaa-ni
dry season n. - bona-i
dry, be v. - buka'a-kaata
dry, become v. - qorqooraha-roofta; gu'a-guta
duiker n. - (red) abrojii-ni - see abroolee; kuruphee-ni
dull (adj.) - dooma; sigiga, sigiddu, sigigo
dumplings n. - kurkurfaa-ni (Konso)
dung n. - faandoo-ni; udaani
dusk, become - dimimiisa-miifta; bolgoda-dda; n. galgala-i
25
dust n. - awaara; sha'ee-ni; dibiqii-ni (Amh.); bubuka;
dhukee-ni; ruruma-i; ruusoo-ni
dust v. - haxaha-xata
dustpan n. - harmoo-ni
dusty, be v. - buka'a-kaata
dusty, become v. - hurantaha-toofta; burquqa-xxa; burquqaha-qoofta;
dhukawwa-koofta
dwarf n. - ruphaa-ni
dwarfish (adj.) - tuura
dwell v. -jira- jirta
dye (red) n. - machallaa-ni
dye v. - halla-lita; hallu-ni
dynamite n. - baruda-i
each one n. - namuu-ni
eagle n. .- risaa-ni
ear n. - gurra-i; (of sheep) n. - nyuura-i
earlobe n. - nyabaa-ni
earnestly (adv.) - shonaani, sonaani
earth n. - biyyee-ni; lafa-ti
earthworm n. - dubriisa-i
earwax n. - gurra-i; guurii-ni
east n. - boroo-ni
easy (adj. ) dhedhanno
eat v. - nyaada-ta; rumma-rumta; well v. - gaadha-gaatta;
(greedily) v. - raama-ta;
(too much) v. - quranqurawa-roofta;
echo n. - hogaa-ni; echo v. - giria-sifta; qilisa-lifta; n. qileesa-i
economize v. - qusadha-satta
edge n. - edeeda-i; raraatoo-ni;; qarqara-i; gombisa-i; fitee-ni; giraaba-i;
qarree-ni;
egg n. - buuphaa-ni, okokaani
eight n. + adj. - sadeeti
eighth n. - sadeeteessoo-ni
eighty n. - sadeetama
ejaculate v. - naqa-naxxa
elastic, be v. - huruffaha-foofta
elbow n. - ciqilee-ni
elderly n. - (person) jaarsa-i; jaartii-ni (pi.) jaroollee-ni- jaroota-ti
elect v. - kuradhaa-dhoofta
elephant n. - arba-i; dannabaa-ni; calf n. - rodisa-i
elope v. - hawasha-wadda; heeruma-mta
elopement n. - heeruma-i
26
D
E
emaciated, become v. - haaladha-latta
embankment n. - edeeda-i; goobsoo-ni
embarrass v. - ceersa-sita; qaaneessa-sita (Amh.); dhiba-dhibda;
dhajiifadha-fatta
embarrassed, be - ceera, rta; luuxaha-xoofta; luuxaha-xoofta
embarrassing, do v. - faffaha-faffoofta
emerge safely v. - qobadha-batta
empty, be v. - barbadda'a-doofta; ona-onta; qullawa-loofta;
(adj.) duwwa; qullaa; sigiga, sigiddu, sigigo; sulla
encircle v. - marsa-sita
encircled, be - gingeesa-sita
enclosure n. - gola-ti; maraa-ni; moonaa-ni
end n. - mummee-ni; v. mummaha-moofta; mingaa-ni; qitisuu-ni; qota-i;
qutisuu-ni
end part n. - eegee-ni
end v. - fita-fitta
endurance n. - obsa-i; obsaa-ni
endure v. - obsa, obsita
enemy n. - nyaapha-i; siddii-ni
energetic (adj.) - jabaa, jadbuu, jaboo; (pi.) jajjabaa
enjoy v. - gammada-madda
enlarge v. - hiifadha-fatta
enmity n. - ormooma-i
enormous n. - bachaa-ni (Guji); waan guddoo
ensete n. - qaancha-i (Amh.); warqii
enslave v. - booji'a-jita
enter v. - duuda; seena-nta
entertainment n. - kofalchiisaa-ni
entrails n. - marumaani
entrance n. - afaan
entrust v. - kenna-kennita
enumerate v. - to'adha-atta
envelope n. - postaa-ni (Ital.)
envy v. - qoxxisa-xxifta; n. qoxxee-ni; hinaafaa-ni
ephemeral fever (cattle) n. - buta-i
equal n. - wadhakkaa-ni; qixxee
era n. - bara; jabanna-i; hojjaa-ni
erect v. - dhaaba-dhaabda: (adj.) - looko
erectness n. - huriisa-i
err v. - lufa-lufta; wallaala-lta
erupt v. - farqadha-qatta
escape n. - baqa-i; ba'iisa-i; fitee-ni; v. - duraa ba'a-baata; jalaa ba'a-baata;
duraa mura-rta; fiiga-fiidda; miliqa-lixxa
escort n. - waheela-i
27
E
esophagus n. - liqimsaa-ni
establish v. - qubadha-batta; teessisa-sifta
esteem n. - saala-i; v. - saada-saadda
et cetera - -faa (suffix)
eunuch n. - mureessa-i
euphorbia n. - adama, harkeena; hangayyaa-ni; finger euphorbia - aanoo;
harkeena
evade v. - duraa ba'a-baata; jalaa ba'a-baata
evaporate v. - damfa-fita
evaporation n. - aara-i
evasion n. - miliqa-i; baqa-i
evasive (person) n. - mixixama-i
even - -lie (suffixed to a noun.); even if- when added to a verb
even if, even though - ado+lle
evening n. - galgala-i
everybody n. - namuu-ni
everything n. - cufa-ti; jiblaa-ni (Amh.); jimla
evil (adj.) - hammaa, hamtuu, hammoo
evil (person) n. - gudaabee-ni
evil eye n. - budaa-ni; buda-ti; dhora-ti
evil spirit n. - jinnii-ni (Amh.); shexaana-i
evildoer n. - mookicha-i; haraamticha-i
exactly (adv.) - uma (suffix); qixxee
exaggerate v. - boonsa-sita; wirsa-sita; gumbisa-fta
examination n. - fatana-i (Amh.); ilaalachaa-ni
examine v. - ilaala-lta; marmaara-rta; midhaafadha-fatta
example n. - fakkeena-i; falakeesa-i; qota-i; raraha-i; roga-i
exasperate v. - hifachiisa-chiifta
exasperated, be v. - aara-rta
excavate v. - qota-qotta
excavation n. - qotii-ni; qotiisa-i
exceed v. - caala-lta
excel v. - caala-lta
excellent (adj.) - fullaa
except (prep.) - malee
exchange v. - gurgura-rta; jijjira -rta
excite v. - laaba-laabda
excited, be v. - buraaqa-raxxa; cokkisa-kifta; mirqaana-nata; rifadha-fatta;
wareera-rta
excitement n. - koqisa-i; rifachaa-ni
excreta n. - udaani
excused, be v. - dhiifama-mta
exhale v. - aara-rta
exhaust v. - fita-fitta; ijeesssa-ijeefta
28
E
exhausted, be v. - mamarqama-mta; dadhabba-bda; gagaba-bda
existence n. - adunyaa-ni ; jira -jirta
expand v. - buupha-phta;; tiibba'a-boofta
expect v. - eega-eedda
expectation n. - eegachaa-ni
expert (about horses) n. - boquu-ni
expert n. - fuundii-ni (Swa.); ogeessa-i
explain v. - diideesa-sita
explode v. - dibbisa-bifta; tokka'a-kaata (Amh.)
exploiter n. - nyaatuu-ni
explosion n. - billa-i (Amh.); bombii-ni; dibbeesa-i; dibbiisaa-ni; dibla-liti
express v. - maladha-latta
extend v. - diriirsa-sita; unta-untita
extensive, be v. - galma-galmita
exterminate v. - rawachiisa-chiifta
exterminated v. - raawadha-watta
exterminated, be v. - dhuma-dhumta
extinguish v. - dhaamfa-fita
extremity n. - fiixee-ni
exult v. - faarsa-sita
exzema, contagious n. - adarraa-ni, a disease of cattle
eye (swollen) n. - bokkoo-ni
eye n. - ila-ilti
eye socket n. - jeema-i
eyeglasses n. - mititirii-ni
eyelet n. - funaleessa-i
E
F
face n. - fuula-i
factory n. - fabrikaa-ni (Ital.)
fade v. - xoolaga-laadha
faeces n. - udaani
fail v. - dhaba-bda; baadha-baatta; dhibaadha-baatta; hanqadha-qatta; jiga-jidda
fail one's duty v. - babadeessa-sita
faint v. - gagaba-bda: (adj.) - coora-i
fair (adj.) - culluu
faith n. - dhugeefachaa-ni; amantii-ni
fake v. - buxuula-lta
falcon n. - qoree-ni
fall v. - bua, buuta; qaari'a-rita; jiga-jidda; konkolada-laata
falsify v. - jijjira -rta
falter v. - silala-ta
fame n. - gurra-i
familiarity n. - geerumaa-ni
29
family n. - warra-i; warreena-i
famine n. - beela-ti
fan n. - hafarree-ni
fang n. - gaadee-ni
far (adv.) - fago (of time or space)
far away (adv. ) - dhidhima-i
farmer n. - gabbaree-ni (Amh.)
fart n. - shikee-ni; dhuufa-i; v. shikisa-shikicca; koka-kotta; dhuufa-ta
fast v.- agaaba-bda -ni; burunto (Ital.)
fasten v. - fanissa-nifta
fastened v. - xurifama-mta
fasting n. - agabuu-ni; xoomii-ni (Amh.)
fat (adj.) - gabba, gabbo, gabbo; n. ( around the stomach) n. - moora-i;
cooma-i; dhadhaa-ni; qorra-i; fat (of throat) - qunee-ni;
(person) - kotomboola-i
fat, be v. - dhofaha-foofta; dhodhofaha-foofta; dhofoka-fotta; kulalaha-loofta
father n. - abbaa-ni
fatherhood n. - abbooma-i
fatness n. - gabbina-i
fatty (adj.) - cooma, coomtu
fault n. - yakka-ni
fear n. - birraa-ni; sooda; bokaraa-ni; bokarfachaa-ni; v. bokeefadha-fatta;
bakaakaa-ni; birradha-ratta; naasuu-ni; rifachaa-ni; sodaa-ni; umna-i;
koolee-ni; koolawaa-ni; giddaha-doofta; laga-ladda; nyaraha-raata;
saalfadha-fatta
fearful, be v. - na'a-naata
fearlessness n. - jannooma-i; jannuuma-i
feather n. - koola-i
feeble (thing or person) n. - laacaa-ni
feeble, be v. - mujuja-mujujja; qodhabaha-boofta; soonso'a-soofta
feeble, become v. - qerebadha-batta; n. animal - qerebaa-ni;
qerebduu-ni
feebleness n. - lulama-i; lulamaa-ni
feed v. - gololca-chita; soora-rta
feeding n. - golola-i
feel better v. - bayanadha-natta; miira-miirta
feel unwell v. - golgolaha-loofta
feelings n. - ribuu-ni
female donkey n. - bukee-ni
fenugreek n. - fixoo-ni
fermented, be v. - buka'a-koofta
fertile place n - rifanoo-ni
fertile, be v. - haawwoma-mta; hosooba-bda
fetch v. - fuddha-fuuta; fida-fidda (Amh.); (water) v. - dhaacha-chita;
30
F
fetters n. - haabbaassa-i (Amh.)
fever n. - qandhoo-ni
feverish, be v. - qandhadha-dhatta
few (adj.) - gari; saara-i
field n. - obru; masaa-ni (Amh.)
fifty n. - shantama-i
fig tree n. - odaa-ni
fight n. - lolla-i
figs (wild) n. - qilxaa-ni
file (metal) n. - shiifa; sofaa-ni (Amh.); masagaba-i (Amh.); moroda-i (Amh.)
fill v. - cubussa-sita; (up) v. - tinfa-fita (for solids)
fill a hole v. - suxa-suxxa; duucha-chita; guuta-guutta; quubsa-sita
filled, be v. - conaha-noofta; quufa-fita
film n. - qooflraa-ni
filter v. - dhimbiiba-bda; n. dhimbiiboo-ni
filth n. - xurii-ni
filthy (adj.) - xurawa, xurooftu, xurawo
filthy, be v. - kodhofaha-foofta
final (thing) n. - qitisuu-ni
final decision n. - mummee-ni
final one n. - qutisuu-ni
financial loss n. - kasaraa-ni (Swa.)
find v. - arga-gita; mullisa-lifta
fine n. - gatiii-ni; qitaatii-ni (Amh.); qakhee-ni
finger n. - quba-i
fingernail n. - qeencha-i
finish (a case) v. - itti mura-rta
finish v. - buufadha-fatta; fita-fitta; keessaa ba'a-baata; mummaha-moofta;
mummeessa-sita; qola-qolta; qunquma-mta; n. qutisuu-ni
finished v. - laayyuu, to form the past perfect;
completely v. - mutuqa-tuxxa;
(adj.) - muluuqi; dhuma-dhumta; dhumadha-mattta ; hobaha-baata
fire n. -ibidda-i
firefly n. - bilituu-ni
firesticks n. - uchuma-ti
firewood n. - qoraani
firing pin n. - qulaa-ni
firm, be v. - bora-borta
first(ly) (adv.) - qara; tokkeesso
first thing n. - matooma-i
first-born n. -(son) angafa-I
fish n. - qurxummii-ni
fist n. - tantoomoo-ni; tantoomuu-ni
five n. (adj.) - shani
31
F
flame n. - ibidda-i; bobaha-i
flap n. - gurra-i
flash v. - hanga'a-gaata; ibsa-sita
flashlight n. - batterii-ni (Eng.)
flat, be v. - haffalaha-loofta
flatten v. - looba-bda; luceesa-sita
flatulate v. - koka-kotta; dhuufa-ta
flay v. - dhubissa-bifta
flea n. - taffii-ni
flee v. - fiiga-fiidda; soka-kita; xillisa-sita
flesh n. - fooni; radduu-ni
flicker v. - liphisa-phifta
flight n. - baqa-i; barrisaa-ni; reebuu-ni
flood v. - farqadha-qatta; lollaha-laata; n. lollaa-ni
flour n. - (wheat) duqe; burkii-ni; (maize) boshee-ni;
(in general) - daakuu-ni
flourish v. - sararfadha-fatta
flow v. - madda-maddita; yaa'a-yaata
flower(s) n. - daraaraa-ni; obooraa-ni
flutter v. - holladha-latta
fly n. - bokee-ni; sorondiisa-i; tiite-ni; hiddaa-ni
fly out v. - finiina-nta
fly v. - barrisa-rifta; xuyyuura-rta
fly whisk n. - dhowwaa-ni
foal n. - (of donkey) bukura-i
foam n. - hoomacha-i
fodder n. - oka'a-i
foetus n. - rimaha-i; rimaya-i
fog n. - hurii-ni
foggy, be v. - huraha-roofta
foggy, become v. - hurantaha-toofta
follow closely v.- himaana-nta
follow v. - boona-nta; hordooffa-fta; reeba-bda
following (prep.) - gula
food n. - sagalee-ni, anqarsa-ni (first food given to a newborn baby);
; for journey - wareega-i; n. - soora-ti
fool n. - daallee-ni; monyii-ni (Amh.); gadareesa-i; roodaa-ni
foolish (adj.) - gowwa
foot n. - miila-i
foot and mouth disease n. - gaandilee-ni; oyallee-ni
foot of mountain n. - wadaa-ni
footprint n. - faana-ti
for - -fi (suffix)
for instance - -faa (suffix)
32
F
for reason that (conj.) - qooda+fi
for you - sii (dative)
forbid v. - dhoqqa-dhowwita; dhowwarta-dhorta
force v. - gibirsa-siifta; sulcha-chita; ukuma-mita (Amh.); xixa-xixxa;
n. - irree-ni
ford n. - malkaa-ni
forearm n. - dhundhumoo-ni; irree-ni
forecast v. - faga-fadda
forefather n. - abbaaboo-ni
forehead n. - adda-iti
foreigner n. - ferenji-ni (Amh.);
foreleg n. - harka-i; irree-ni
foresee v. - faga-fadda; raaga-raadda
foreskin n. - qolofa-i
forest n. - (dense) bassa-i; cakka-i (Amh.); danqaraa, raasaa.
forestall v. - firisa-rifta
foretell v. - raaga-raadda
forget v. - coora-coorta; irranfadha-fatta
forgetful, be v.- wagaggaha-goofta
forgive v. - araraama-mta
forgiveness n. - bojuu-ni
fork n. - kaaraa; dhanquu-ni; for eating - shuka-i
fork v. - bargafadha-fatta
forked n. - kabeeloo -ni
form (good) n. - foormii-ni (Ital.)
formerly (adv.) - qara
fortify v. - dhikissa-sita
fortunate (adj.) - badhaadha, badhaatu, badhaadha; milkawa-koofta
fortune n. - dhaacii-ni; gaara-i; milkii-ni; kaayoo-ni; ayaana-i
forward v. - erga-gita
foster (parent) n. - gayya-ni
foul-smelling n. - burantaa-ni
foundation n. - hunda-i; yayyaba-i
four n. (adj.) - abraanu, afuri
foursome n. -abraanuu
fourth n. (adj.) - abreesso, afreesso
fox n. - gedala-ti; bat-eared maddaa-ni
fractured v. - busuqa-suxxa
fragile (adj.) - happhi; qafiifa
fragrance n. - ulaa-ni
fragrant, be v. - urga'a-goofta
frail (adj.) - happhi; qafiifa
frail, be v. - wintaha-toofta
frame (wicker) n. - manoo-ni
33
F
F
francolin n. - caaqarrii-ni; gororii-ni; cuuquruu-ni
frantic, be v. - wareera-rta
fraud n. - sosobachaa-ni
free v. - hiika-hitta
freed, be v. - baafama-mta
freedom n. - (Orom.) bilisumaa-ni; balchumaa; ba'iisa-i; dhiifama-i; dhiisama-i
frequency n. - guddina-i
fresh (adj.) - qabana, qabantu, qabana; qabanawwwa, qabanooftu, qabana'o
fresh (thing) n. -kachuu -ni
fresh, be v. - bosoona-nta; faltaha-toofta
freshness n. - qabana-nti
Friday n. - arbii-ni
friend n. - fira-i; garayyuu-ni; tolaa-ni; toltuu-ni
fright n. - gugachaa-ni; murgama-i; sodaa-ni; umna-i
frighten v. - lubbeessa-sita ; naasisa-sifta; rifachiisa-chiifta; sodaachisa-chifta;
xixa-xixxa
frightened, be v. - cicha-cichita; murgama-mta; rifadha-fatta
frisk v. - garmaama-mta
frog n. - raacha-i
frolic v. - garmaama-m-nita; sambaaba-bda
from (prep.) - haga
from above (prep.) - irraa
from what place? - garami?
from where? - me?
front n. - fuula-i
front room n. - badaa-ni
froth n. - hoomacha-i
fruit n. - midhaani
fry v. - kalankalla-lta
fulfill v. - guuta-guutta
fulfilled v. - laayyuu, to form the past perfect
full (adj.) - mijuu; xili
fumigate v. - qoraasa-raafta
function poorly v. (caus.) - moosa-sita
fungus n. - marqoo-ni
funnel n. - dhimbiiboo-ni
fur n. - rifeensa-i
furrow n. - boii-ni
future (adv.) - egeri; eegee-ni; in the takaa tana
fuzz n. - biilaa-ni
34
G
gadaa-ni n. The Borana generational class system; (cf.) daballee,
gammee, kuusa, raaba didiqqaa, raaba gugurdaa; gadaa,
yuuba, gadaamoojjii
gallon container n. - rubaa-ni (Amh.)
gang together v. - suurkaha-koofta
gap n. - baqaqa-ni ; boroqa-i; - fuloo-ni; ( between teeth) - karruu -ni; qaa'a-i:
seelee-ni
garden n. - obru; masaa-ni (Amh.)
garlic n. - qulubii-ni
gate n. - sanqaa-ni (Amh.); korbo
gateway n. - balbala-ti; karra -it
gather together v. - tuuta'a-toofta; tucha-chita
gather v. - dira-dirta (always with wal); naanaha-noofta;naaneessa-sita;
walti ba'a-baata
gathering n. - waldeenna-i
gazelle n. - hiddii-ni
gelding n. - kolaa-ni; mirgoo-ni
generation n. - miseensa-i
generosity n. - holaa-ni
generous (person n. - lamsa-i (Guji); (person) - arjaa-ni ; balchaa-ni; tolaa-nii
toltuu-ni
generous, be v. - tola-tolta
genes n. - fincaani
genet n. - moree-ni
genitals n. - kofa-i; (male ) - misaa-ni
gently (adv.) - suuta; laanuma
gerenuk n.- guguuftoo-ni
germ n. - sanyii-ni' (Amh.)
germinate v. - biqila-lta; qunxa-xita
gesticulate v. - wila-wilita
get lost v. - algala-lta
get out of trouble v. - dhibaafadha-fatta
get used to v. - mataqa-taxxa; matafadha-fatta
ghost n. - ekeraa-ni
gift n. - faroo (milkii); gumaata-i; khaatoo-ni; shelemaatii-ni (Amh.); galata
giraffe n. - satawwaa-ni
girl n. - dubra-dubarti
give v. - hirra-hirta; kenna, kennita
glade n. - batala-ti; baqalla-ti
glance n. - liphee-ni
gland n. - xandacha-i
glans penis n. - maatee-ni
glass (for drinking) n. - burchuqoo-ni; bakeerii-ni (Amh.)
glisten v. - fiila-fiilta
35
G
glitter - v. bibiliqa-lixxa; billiqa-lixxa; calalaqa-laxxa; qanqaa-ni
gloomy, be n. - bolgoda-dda; kumuda-dda; huraha-roofta
gloomy, become v. - bolgoda-dda
glory n. - guddina-i
glossy n. - dooqa-i; doti
glow n. - qaanqee-ni
glow-worm n. - bilituu-ni
glutton n. - afuuraa-ni, sabdii-ni ; bukicha-i; ; boolicha-i; boolittii-ni;
bukittii-ni; garaadee-ni; agarii
gluttony n. - bukittii-ni; agari; sabdii-ni
gnat n. - bokee-ni
gnaw v. - qorra-rta; qorradha-ratta
gnawing n. - qorraa-ni
go v. - dhaqa-dhaxxa; deema-mta; yaa-ta
go! - beeni, pi. beena; deemi, deema
go! (imperative) - meeni!; meenaa!; beeni!-beena!;
go around v. - qixisa-xifta
go away! - kuti!
go back and forth v. - soloola-lta; sololaha-laata
go down v. - bua-buuta; lixa-lixxa
go near v. - dhi'adha-aatta
go off v. - algala-lta; (food spoiling) qamansa-sita
go out v. - ba'a-baata; yaasa-yaafta
go up v. - ol ba'a-baata
goat n. - (young male) korbeesa-i; (pi.) korbeeyyii-ni; qobolee-ni; sangaa re'ee
elaba-i; lalleesa-i; ree-ni (both sheep and goats)
goat enclosure n. - qaara-i; dhoqooba
goatskin n. - qoola-i
go-away bird n. - waayyuguutoo-ni
God n. - Waaqa; Rabbii-ni
going out n. - ba'iisa-i
gold n. - warqii-ni (Amh.)
gonorrhea n. - coftuu-ni
good (adj.) - qajeela, qajeeltu, qajeelo; mooti; fullaa;
midhaaga, midhaadu, midhaago; wayya
good (person or thing) n. - dabboo-ni
good condition n.- suga-i; v. - wardaha-deeta; martaha-toofta
good fortune n. -kaayoo -ni
good life n. - meela-i
good place n. - miriga-i
good things n. - faaya-i
good time n. - miriga-i
goodness n. - dansuma-ti; holaa-ni; midhaaguma-ti
gorge n. - balee-ni ; horraa-ni; rakkoo-ni
36
G
gossip n. - hamma-ti
gourd n. - balka-i; dullooo-nicloud - dumaansa-i;
(for weddings) - baaree-ni; (small) qabee-ni; buqee-ni; balka-i
governor n. - mohaa-ni
grab v. - buta-butta; qola-qolta; saama-mta; sakaba-bda
grace n. -kaayoo -ni
grade n. - kifilii-ni
grain n. -boqoloo-ni (Amh.); kartuu-ni; midhaani; sanyii-ni (Amh.)
granary n. - kodhoo-ni; gootaraa-ni (Amh.)
grandfather, grandchild n. - akaakuu-ni
grandmother, grandchild n. - akkoo-ni
grasp v. - tindhisa-dhifta
grass n. - buyyoo-ni; marra-ni; alaansuu-ni (the first grass which comes up after
the rains begin); micicaa-ni; (fresh and abundant) - misa-i
grasshopper n. - dhiitabulee-ni; korophuu-ni
gratify v. - quubsa-sita
gratitude n. - galata-i
gravedigger n. - awwaaldiiduu-ni
gravel n. - cirracha-i
graze v. - boba'a-baata; dheeda-dheedda
grazing n. - maaruu-ni; tika-i
greasy, be v. - xunxuna-nta
greatness n. - guddina-i
greedy, be v. - sakaba-bda
green (adj.)- doti
green vegetable n. - raafuu-ni
green, be v. - hosooba-bda
greeting n. - yooyyoo-ni
grenade n.- bombii-ni
grey - (adj.) (dark) bulee; boora; magaadoo
grieve v. - qarcha'a-chaata
grill v. - ruruuqa-xxa; wadda-waddita
grin v. - qumaada-dda
grind v. - qara-qarta; qara'a-raata
grinding mill n.- woofchoo-ni (Amh.)
grinding stone n. - majjii-ni (Amh.); dhakaa daakuu
grip v. - birdifadha-fatta; habooqa-booxxa; qadhaba-dba
gripping n. - qaftuma-i
grit v. - ciniinadha-natta
groan v. - waadha-waatta
groin n. - mudanmuddii-ni
gross (as in grossly fat) n. - arfuuqa-i
group n. - gumi; daga-daddi; - citaha-i; gollii-ni; (often) n. - kurnya
group together v. - suurkaha-koofta; citaha-toofta
37
G
grow v. - barduma-mta; ba'a-baata; qunxa-xita
grow well v. - firawa-firoofta
growl v. - waadha-waatta; gururia-rita
grown-up v. - cima-cimta
growth (fresh) n. - fura-i
growth n. - waciba-i
grudge n. - kootoo-ni; haaloo
gruel n. - uujii-ni
grumble v. - gunguma-mta; gururia-rita; nyalla-nyalta
grunt v. - bokamsa-sita; waadha-waatta
guard v. - eega-eedda; qorqora-rta; tissa- sita; salfa-fita
guest n. - keessumaa-ni
guide v. - ayiisa-ayiifta
guilty, be v. - yakka-kita
guineafowl n. - solooliaa-ni
gully n. - bohaa-ni; bowwaa-ni; dolollo-ni ; gootuu-ni
gulp v. - dhudaha-daata; habuuqa-buuxxa
gummy v. - hodanaha-noofta
gums (red, of mouth) n. - mulloo-ni
gun powder n. - baruda-i
gunshot n. - dibbeesa-i; dibbiisaa-ni
gush v. - madda-maddita
guzzle v. - dhudaha-daata
(hand)bag n. - marraa-ni; saanxaa-ni (Amh.)
habit n. - amala-i
hack v. - kaakkisa -kifta
haemorrhoids - qormaddee-ni
hair n. - refeensa-I; body hair - bunjii-ni; dabassaa; (curly) n. - martii-ni;
(fringe) gammee-ni; (short and brisly) kinaa-ni
hairpin bend n. - sokharee-ni
hairstyle n. - mataa-ni; (ceremonial) guduruu-ni
hairy, be v. - qiicha'a-choofta
half n. - wahakkaa-ni; quntaa-ni; qumtaa-ni (Amh.)
halter v. - faxoora-rta (cover the face); n. - fuuloo-ni; noonioo-ni; noonoo-ni;
faxooroo
hammer n. - burisa-i; madoshaa; v. - tuma-tumta
hand n. - harka-i
handcart n. - gaarii-ni; konyee-ni
handkerchief n. - maharaabii-ni (Swa.); maraabii-ni; bututuu-ni
handle - n. karaara -i; fannoo-ni; (of axe) - suka-keeti
handsome (adj.) - midhaaga-dhaadha; n. - qalaamaa-ni
hang v. - fanissa-nifta; fanifadha-fatta; raraha-raata
38
H
happen v. - ta'a-taata
happiness n. - nagaa-nageeni; nagaya; qilixama-i; qilixamsuu-ni
happy, be v. - buraaqa-raaxxa; gammada-madda; qilixama-mta
harass v. - gaalla-lta
hard (thing) n. - siidaa-ni
hard, be v. - qulmuuda-dda; sibra-brita
harden v. - sibrisiisa-siifta
hare n. - hileensa-i
harm n. - eebee-ni
harmed, be v. - elaha-loofta
harsh (voice v. - hichinnawa-noofta
hartebeest n. - qorkee-ni
harvest v. - mura-murta; muradha-ratta; n. mura-i; muransa-i
hasten v. - aariifadha-fatta; arreeda-dda
hat n. - koofiaa-ni
hate v. - burungaha-goofta; baga-badda
have plenty v. - badhaadha-dhaatta
have v. - qaba-qabda
have young v. - latta-latta
hawk n. -qoree-ni
haze n. - aara, i; qayoo-ni; qayoota
head n. - mataa-ni; dhamna-i
headache v. - bowwafadha-fatta
headband n. - sabatta-i
headrest n. - boraatii-ni
headscarf n. - shashii-ni (Amh.); - hagoogoo-ni
health n. - furfuura-i; meela-i; fayyaa-ni; nagaa-nageeni; nagaya
health worker n. - hakimii-ni (amh.)
healthful v. - sifaa-ni; sifeesaa-ni
healthy (adj.) - baara, baartu, baara (pi.) babbaaro; doti; moosanee; mooti
sugicha, sugitti, suga'o; wadalla
healthy, be v. - daada-daadda; wardaha-deeta; budulaha-loofta; carfa'a;
fayya-fayyita; fufuura-ta; martaha-toofta; ribaha-boofta
heap n. - tuulaa-ni; up v. - tuula-lta
hear v. - dhagaha-geetta
heartburn n. - bardhaddee-ni
hearthstone n. - sunsuma-i
heat v. - bulussa-sita; owwisa-fta; koosa-sita
heat, be in v. - daarima-mta; n. daarima-i
heavens n. - waaqa-i; aaga
heavy (tall and heavy) n. - albuu-ni
heavy (adj.) - gabba, gabbo, gabbo; ulfa, ulfo, ulfo
heavy, be v. - kulalaha-loofta
heavy, become v. - bamma-mita ; tiibba'a-booftaa
39
H
hedge n. - dallaha-i
heel n. - hirba-i
heifer n. - goroomsa-i; raadda-di; (pi.) raaaddowaani
help n. - bu'aa-ni; hirkoo-ni; kililla-ta; qarqaara-rta;
gargaara-rta; ukha-utta
help, a call for help n. - arreesa-i, gargarsa-i
help, need of v. - lubbaha-boofta
helper n. - qadadduu-ni; qadaddicha-i; waheela-i
helpful (adj.) - naaso; (thing) n. - doobla-i
hem v. - gooda-goodda; n. - xiyyoo-ni
hen n. - lukuu-ni
henceforth, from now on (adv.) - armaa
herb n. - buyyoo-ni
herd n. - looni; v. - tissa-sita
herding n. - tika-i
here (adv.) - arma; garana
heritage n. - dhaala-ni
hermaphrodite n. - xapheenoo-ni
hernia n. - quuqaa-ni
herself (pron.) - ufi
hesitate v. - tura-turta
hiccup v. - gurbadha-batta; hirqifadha-fatta
hidden n. - dukoo-ni
hide n. - (of young animal) tolee-ni; gogga-ni; (of camel) gubla-i
hide oneself v. - ripha-phta; dhokadha-tta
hide v. - baafadha-fatta; balleefadha-fatta; dhofadha-fatta;
dossa-sita; golla-gollita; jalaa mura-rta; miliqa-mixxa;
milisa-sita; qiirsa-sita; suuqa-suuxxa; yuuba-bda
hideout n. - da'oo-ni; kaabii -ni (Amh)
hiding place n. - mandhee-ni; suuqa-i
high (adj.)- dheera
higher (adj.) - gararroo
highlands n. - baddaa-ni
hill n. - kobbee-ni; kooba; (small) kubii-ni; gaara-i; tulluu-ni; carii-ni
hilt n. - karoora -i
himself (pron.) - ufi
hinder v. - dhowwa-dhowwita; dhowwarta-dhorta
hindrance n. - dallamsaa-i; gufuu-ni; gugufaa-ni
hip n. - (of animals) - mogolee-ni; luqeetuu-ni
hippopotamus n. - roophii-ni
hire v. - qatara-rta (Amh.)
hiss v. - shifisa-fifta; shifisiisa-siifta
hit v. - dha'a-dhoofta; tuqa-tuxxa
hoarse, be v - hichinnawa-noofta
40
H
H
hobble n. - gaadi-nin.
hoe n. - qottoo obruu: jembe
hold back v. -gunufadha-fatta
hold tightly v. - birdifadha-fatta
hold v. - hidha-hiita; qadhaba-bda; tindhisa-dhifta
holder n. - (wicker frame to hold a water container) - cancala-i
holding n. - qaftuma-i
hole n. - boola-i; bohaa-ni; boroqa-i ; qaa'a-i; have - qaawa-qoofta
holla-hollita; boolaa-loofta; facanaha-noofta; n. urachaa-ni; urata-i
hollow n. - kakalawee -ni; kiliwee-ni; komoora-i; qaa'a-i;
be - qaawa-qoofta
hollow v. make facaneessa-sita; dhaamaha-moofta;
dhooqa-dhooxxa; modhoka-dhotta
holy (adj.) - qulqulloo
holy (man) n. - reedimeessa-i
homosexual n. - midiisa-i
hone v. - qara-qarta; qara'a-raata
honestly (adv.) - dhugumaa
honesty n. - dansuma-ti
honey beer n. - daadhii-ni; xajjii-ni (Amh.)
honey n. - daamma-i; daamuu-ni; nadhii-ni; xuunnalee-ni
honeybee n. - kiniisa-i
honeycomb n. - riga-i
honor n. - saala-i
hoof n. - kotee-ni; qeencha-i
hook n. - fannoo-ni
hooked stick n. - hookoo-ni
hoop n. - gaangoo-ni
hope for v. abda-abdita
hope n. - bagga-i; v. - dhabadha-batta
hopeless (situation) n. - giwwee-ni
horn (of buffalo) n. - kolbaa-ni; gaafa-i; (rhinoceros) dheekii-ni
hornbill (ground) n. - humoo-ni; qottoo-ni
horns n. - saaloo-ni
horse expert n. - boquu-ni
horse n. - farda-i; (pi.) fardoollee-ni; maca-i
hose n. - tubboo-ni
hospital n. - mana hakimii
hot, feel v. - fuura-rta
hotel n. - albergoo-ni (Ital.)
hour n. - sa'atii-ni (Amh.)
house n. - mana-i
household group n. - qaballee-ni (Amh.)
housewife (untidy) n. - bosaha-i; adayyuu-ni
41
how (adv., conj.) - akka
how? - akkami
howl v. - yuusa-fta
huddled v. - qondhofadha-fatta
hum v. - burisa-rifta
human n. - nama-i
humiliated, be v. - dhokadha-katta
hump n. - dalluu-ni; goboo; roga-i
hunchback n. - farra-i
hunched - v. - korophaha-phoofta; xuupha'a-phoofta
hundred n. - dhibba-i
hung, be v. - raraha-raata
hunger n. - beela-ti; garacha-i
hungry, be v. - buudhaha-dhoofta; laphisa-phifta
hunt v. - (for food) kola-kolta; hadha-daata
hunting n. - moo-ni
hurl v. - furgugaha-goofta
hurricane n. - hobombolatii-ni
hurry v. - arreeda-dda; fulaaha-laata; kuunka-kita; kuunka-kita;
husk n. - balkii-ni; galaba-ni; qola; hoofee-ni
hut n. - hoosa-i
hyena n. - waraabeesa-i; darafeesa-i
hypocrisy n. - sosobachaa-ni; sosoba-i; v. ukhukuba-bda; akabsadha-satta;
shafi jedha-tta (always used with jedha)
I (pers. pron.) - ana, na
idea n. - herrega, mala, asaaba-i (Amh.)
idle, be v. - seseega-seseedda
idler n. - ranjula-i; algalaa; sanafii-ni (Amh.); seseega (Bor.)
if (conj.) - adoo, atoo; yo + perfect tense
if not (conj.) - silaa; yokaani; yokini
ignorant (adj.) - sigiga, sigiddu, sigigo
ignore v. - hooga-hoodda; waakadha-katta
ill at ease, feel v. - sulfaama-mta
illness n. - himatoo-ni
imagine v. - yaada-yaadda
imitate v. - akeeka, akeetta; fakkeessa-sita
imitation n. - falakeesa-i
immature (adj.) - dheedhi
immediately (adv.) - ammumma; burunto (Ital.); hure; yoosu
immerse v. - cuupha-phita; lixa-lixxa; lixissa-xiifta
impatient, be v. - hifadha-fatta
implore v. - gunadha-natta; kadhaa -katta; waakha-waatta
42
H
]
important (adj.) - gararoo; guddaa, guddoo, guddoo; ulfa, ulfo, ulfo
impoverish v. - taadheessa-sita
imprison v. - booji'a-jita
improve (health) v. - lilanaha-noofta; fala-falta; filma-mita; fura-furta
in - (prep.) keessa; ke
in order that (conj.) - akka
in the future (adv.) - egeri
in this way (adv.) - akkana
incense n. - hixana-i (Amh.); qayya-i
incest n. - haraamuu-ni
incisor n. - qarifaani
incompetent, be - v. abeeba-bda
increase (weight) v. - bamma-mita
increase v. - buki tolcha; mullisa; dabala-lta; fira-firta; fufa-fufta; fufadha-fatta
horra-horta; ribeessa-sita; sabaaqa-baaxxa; taaba-taabda
indifferent, be v- rincica-cicca; - gaffa-gafta
indigestion n. - waldoo-ni
infected, be v. - bacawa-coofta
infection (of uterus) n. - qarbaa-ni; uludii-ni
inferior (adj.) - gadi; ga
inflamed, become v. - boba'a-beeta
inflate (price) v. caradha-ratta
inflate v. - bakisa-kifta; afuufa-fta
inflated, be v. - bota'a-toofta
inform v. - dhaama-mta; hima-himta
informer n. - haaxoo-ni; xoqaamii-ni (Amh.)
infuriate v. - bittisa-tifta
inhabit v. - taa'a-teetta
inhale v. - xuuxa-xuxxa
inherit v. - dhaala-lta
inheritance n. - dhaalaa-ni
inhibit v. - uka-ita
injera n. - budeena-i (Amh.) thin bread made of teff.
injure v. - qooma-mta
injustice, do v.- giica- giicca
in-law n. - soddaa-ni; (pi) soddota-i; (f.) soddowaani
in-law relationship n. - soddoma-i
inn n. - albergoo-ni (Ital.)
inquire v. - barbaada-badda; gaafhada-fatta
insane, be v. - sirga'a-goofta
inside (prep.) - keessa; ke
insipid n. - bangee-ni; (something unpleasant); busha'a-bushoofta
inspect v. - qorqoradha-ratta; soqa-soxxa
instruct v. - barsiisa-siifta
43
I
instruction n. (for marriage) hayuma-i
insult v. - arabsa-sita; n. - abaara-i; xeeraa-ni; arabba-i; horda-dita
insulted, be v. -xeera'a-roofta
insulting n. - rakuu-ni
integrity n. - qulqulluma-mti
intellect n. - qalbii-ni
intelligence n. - qalbii-ni
intelligent (adj.) - qaro
intercourse, have v. - roofa-fta; wali rafa-fta
interest n. - yaalicha
interpret v. - se'a-seeta
interpreter n. - afinaqii-ni (Amh.); turjubaana-i
intestines n. - gadameessa-i (small); uusa-i; marimaani
intimidate v. - uka-ita; farrifadha-fatta
introduce v. - beesisa-sifta
investigate v. - abuura-rta; dooyadha-yatta
invisible, make v. - daha-daata
invitation n. - qataroo-ni
iron n. - sibiila-i
irrelevantly (adv.) - lafiifo
irritate v. - nyagisa-gifta
irritated v. - dallana-nta
isolated (adj.) - kopha; qofa; v. - sulfaama-mta; ulfaama, mta
itch v. - nyaadha-nyaata; roba'a-boofta
itchy, be v. - haamrnaraha-roofta
jackal n. - gedala-ti
jaw n. - boqoo-ni
jawbone n. - lafee boqoo; dhamna; ndaa-ni
jealous, be v. - hinaafa-fta; xxisa-xxifta;
person - qoxxicha-i; qoxxitti-ni
jealousy n. - hinaafaa-ni; qoxxee-ni
jerrycan n. - litaa-ni (Ital.)
jigger n. - (Amh.) dhuudhuu-ni; (Swa.) moyaalee-ni; tafii
jingle v. - qilisa-lifta
job n. - hujii-ni
jog v. - gulufa-fta; sagarra-rta
join together v. - walti dhi'eesa-sita; fafa-fta; fufa-fufta; takhaala-lta
joint n. - mitaa-ni
joint (of bone) n. - gawwee-ni; (of hip) n. - luqee-ni
joint pain n. - qiiqee-ni
joke v. - balqa-ita; kobla-koblita; kofalta; n. kobla-i; qoosa-qooca;
taphadha-phatta
44
oking n. - tapha-i
ourney (long) n. - kunna-i
oy n. - qilixama-i qilixamsuu-ni
oyful, be v. - dambooba-bda
udge v. - itti buufadha-fatta; mura-murta; n. - qortuu-ni
iidgment n. - mura-i; muransa-i; kora-i; qoraa-ni; qorsumaa-ni;
(about payment of a fine) - mataha-toofta
ugular (vein) n. - ama-ti; gooha-i
limp v. - ce'a-ceeta
unction n. - gorsumaa-ni; jiroo
iiniper n. - hindheensa-i
List (adv.) - uma (suffix); qulqulloo
List now (adv.) - ammumma
astice n. - dhugaa-ni
jstify v. - qulleefadha-fatta; qulqulleefadha-fatta
Din v. - fufa-fufta
eep v. - hambisa-bifta
eep away v. - simana-nta
eep quiet! - xuphi!
eep separate v. - sima-simta
eep silent v. - waada-waadda
ernel n. - firee-ni (Amh.); kilee-ni
erosene lamp n. - fanusa-i (Amh.)
ettle n. - hibriiqa-i
ey n. - furraa-ni (Amh.)
hat n. - caati (Amhj.)
ick v. - dhiita-dhiitta; n. dhiitachaa-ni
idnap v. - buta-butta; hata-hatta
idney n. -kalee-ni
ill v. - fita-fitta; ijeesa-fta
ilo n. - kiiloo-ni (Ital.)
indling n. - huuxxii-ni; qeetii-ni
indness n. - dansuma-ti
iss v. - dhungadha-gatta; n. dhungachaa-ni; dhungoo-ni
ite (bird) n. - culullee-ni
:lipspringer n. - siiqee-ni
:nead v. - sukuuma-mta; supha-suphta
nee n. - jilba; cokaancokkee-ni
nife n. - billaha, ablee-ni, seenti-ni ; (large) aflameeda ; suluudda-i
nob n. - bokkuu-ni
nock-knees n. - dallabahal-i
aiot v. - gudunfa-fita; n. gudunfaa-ni
45
J
K
know v. - beeka-beeta
knowledge n. - barnoota-i; beekumaa-ni; beeka-i; dhugeessaa-ni;
geerumaa-ni; hubachaa-ni; qarumaa-ni
knowledgeable (person) n. - sirnya-i; saricha; saritti-ni
kudu n. - gadamsa-i
K
L
labourer n. - bozonee-ni; hojaatu-ni
lack respect n. - fokadhaba-i
lack v. - baadha-baatta; dhibaadha-baatta; dhaba-bda; hanqadha-qatta;
seela'a-loofta; xupha'a-phoofta
lacking (adj.) - duwwa; qullaa
ladder n. - massalaalii-ni (Amh.); riqaa-ni (Bor.)
ladle v. - ciqqisa-qifta; n. - mooqaa-ni
laggard n. - ma'eessa-i
lair n. - mana-i
lake n. - garba-i; abaayaa-ni
lameness n. - naafachaa-ni
lamp n. - fanusa-i (Amh.); kuraz
land n. - (open and flat) diida-i
language n. -afaan
lap (up) v. - araaba-bda; mallasa-sita
large (adj.) - guddaa, guddoo, guddoo; (thing) n. - obbee-ni
large amount n. - ruukoo-ni
large, be v. - siba'a-boofta
larva n. - dakhoo-ni; raamoo-ni
larynx n. - lubbuu-ni
last night (adv.) - edda
late, be v. - gaana-nta
later (adv.) - duraana; gulaana; gana (Amh.); egeri
latrine n. - shoroonii-ni (Swa.); shintebeet (Amh.)
latter part n. - ba'ima-i
laugh v. kobla-ita; bissiqa-sixxa; bissiza-sixxa; v. kobla-koblita; n. kobla-i;
waawwee-ni; waawwoo-ni; (of hyena) - humbua-buta
launder v. - miica-miicca
law n. - seera-i
lawful n. - halaala-i (Arab.)
lay v. - ka'a -keeta
lazy (person) n. - duriyyee-ni (Amh.); algala
lead v. - daaddisa-difta; geesa-sita
leader n. - bulchaa-ni; hayyuu-ni; soreessa-i; soreettii-ni; (pi.) - gammeenii-ni
leadership n. - shuumanoota-i
leading animal n. - soreessa-i; sorreettii-ni
leaf n. - baala-i; obeensa-i; koola-i
46
eak v. - dhimpha-phita
earn v. - barradha-ratta; tamaara-rta (Amh.)
eather strap n. - seemsaa-ni
eave behind v. - dida-dadda; iraa gora; shaara-rta (Amh.);
eave it! - laki!
eave quickly v. - xiilladhaaba-bda
eave v. - ka'a -kaata; keessaa ba'a-baata; lakkisa-kifta;
shaara-rta (Amh.); irra gora; dhiisa-dhiifta
eavings n. - qaarmii-ni (of grain)
edge n. - miiljaloo-ni
eft (side) n. - bitaa-ni
eftovers n. - bu'aa-ni; gaggaa-ni
eg n. - miila-i; (lower) n. - manyee-ni
egacy n. - dhaala-ni
egume n. - baqilaa-ni (Amh.)
eisure n. - forfachaa-ni; forfataa-ni
emon n. - loomii-ni (Amh.)
end v. - liqeessa-sita
ength n. - dalla-i; hojjaa-ni
engthwise (adj.) - dalla
eopard n. - qeeramsa-i; qeeramsa guraacha; qeeroo
eper n. - qomaaxicha-i; qomaaxitti-ni
eprosy n. -qomaxaa-ni
esson n. - barnoota-i; barsiisaa-ni; tamaarii-ni
etter n. - dabdabee-ni (Amh.); xalayaa (Oro.); tataabee-ni (Amh.)
evel (adj.) - diriira, diriirtu, diriiro
ever v. - mida-midda
iar n. - falfaltuu-ni; kijjibaa-ni, kijjibduu-ni;; (pi.) kijjibdoole-ni
iberate v. - furgaasa-gaafta
ick v. - araaba-bda; gondolcha-chita; mallasa-sita
ie down v. - adadha, adadtta, (lie on one's back, stretch out on the ground)
abuura-rta; ciisa-ciifta
ie n. - garoo-ni; kijjibaa-ni
ie v. - cocana-nta; kijjiba-bda; soba-bda; dobba-bda; falfala-lta;
malteessa-sita; sosoba-bda; buufa-fta. n. buufaa-nl
ife n. - jireena-i, adunyaa-ni, finna; lubbuu-ni; naphsee-ni; qooqee-ni
ife-giving n. - suga-i; finna-i
ift up v. - ol fuudha-fuuta
ift v. - hamphaara-rta
ifting n. - ka'iisa
igament n. - maceera-i
ight (adj.) - sabla, sablo, sablo
ight brown (adj.) - birtee
ight, become v. - bari'a-rita
47
L
ightning n. - hangaasuu-ni
ike (adv. + conj.) - akka
ike before (adv.) - haguma silaa
ike this (adv.) - akkana; akkasi
ikewise (adv.) - yoosi
ily n. - abraasaa-ni (Amaryllis)
imit n. - mummee-ni
ine n. - cororeessa; salfii-ni (Amh.); oroofa
ine n. - leenii-ni (Eng.); qarree-ni; taraaraa-ni; gogeessa-i
ine up v. - goggeessa-sita
ion n. - nyencha-i; garmaa-ni
iquefy v. - bulbula-lta; dhuuba-bda
isp v. - cabaqa-baxxa; bopphisa
isten v. - caqasa-qafta; dhagaha-geetta
ittle (adj.) - (of no importance) baaku; diqqaa, diqqoo, diqqoo
ittle (bit) n. - toora-i; (thing) n. - quucoo-ni; boocha-i
ive v. - bula-bulta; qubadha-batta
ive-giving n. - finna-i
iver n. - tiruu-ni
ivestock n. - looni; horii-ni
izard n. - dhangalaasaa-ni ; dublee-ni; dhootuu-ni; dhootisa-i; lotuu-ni;
matawallee-ni; qarcoo-ni; quuyyee-ni
oad n. - baa-ni; ba'oo-ni; baachaa-ni
oad v. - faa-faata
oan n. - fulkaaya-i; fulka'a-i; liqee-ni (Amh. )
ocality n. - ardaa-ni; reera
ocation n. - fullaa-ni
ock n. - qulfii-ni (Amh.); v. - qulfa-fita
ocust n. - awwaniisa-i, (young) siqoo-ni
oincloth n. - marxoo-ni
oins n. - moo-ni; hirma-i
oiter v. - qorra-rita
oiterer n. - ma'eessa-i
onely, be v. - ceeka'a-koofta
ong (adj.) - dheera
ook after v. - ukha-utta
ook at v. - arga-gita
ook carefully v. - milladha-latta
ook for v. - barbaada-badda
ook good v. - fefadha-fatta; chokadha
oose, be v . - reeqisa-qifta; buk'a-koofta; socoha-coota; chocoha-coota
oose, become v. - mulqadha-qatta; soloola-lata; sololaha-laata
oosen v. - buqifadha-fatta; fura-furta; furgaasa-gaafta; gadhiisa-dhiifta;
hiika-hitta
48
L
loot v. - saama-mta; n. - bojuu-ni
lord n. - gooftaa-ni (Amh.); abboo
lorry n. - baabura-i;(Amh.); loorri;konkolaata-i (Oro.)
lose v. - dhaba-bda
lose competence v. - silala-ta
lose sexual desire v. - tirra-tirta
loss n. - badii-ni; rakasa-i; rakiisa-i
lost n. - waaree-ni; v. - bada-badda
lost, get v. - balla'a-leetta
lot - n. - raphtaa-ni
love v. - jalaaadha-ta; maleela-lta; n. jalaala; maleela-i; jaalala; sisinnii-ni
lover n. - garayu-ni; jaala; jaalto
low (adj.) - gabaaba, gabaabdu, gabaabo; gadi; ga
lowlands (hot) n. - gammoojii-ni
lubricant n. - qibaati-ni (Amh.)
lubricate v. - muuda-muudda
luck n. - kaayooma; ayaana, milkii-ni ; gaara-i; hixaa-ni (Amh.);
kaayoo-ni; (good or bad) faroo-ni
lukewarm, be v. - buluqa-luxxa
lumbar (region) n. - moo-ni
lump n. - karannee -ni; mucee-ni; mucura-i; waciba-i
lung n. - somba-i
lush, be v. - bosoona-nta; ganna-gannita
lust n. - mirqaana-i; dareena-nta; dharaha-raata; dharraa-ni; dharraa-ni
luxuriant v. - dunfura-rta
lymph nodes n. - gonanaa-ni
L
M
machete n. - bangaa-ni (Swa.); goraadee-ni; sholee-ni (Guji);
maggot n. - hiffa-fiti; raamoo-ni; daariqa-tti
magnify v. - gumbisa-fta
maintain order v. aadaha-doofta
maize n. - boqoloo-ni (Amh.); (boiled) - karshaa -ni; korankora-i;
asheeda; jengaa-ni (Swa.)
make v. - jaara-rta; ijaara-rta
make good v. - tolcha- chita
make place v. - siqa-sixxa
make single line (file) v. - hariira-rta
make way v. - gora-gorta
malaria n. - binii-ni
male (animal or person) n. - korma-i; (cattle) n. - jibbicha-i; jibboota-i (plu.);
(strong) n. - koromtoo-ni; ilma-i
man n. - dhiira-ti
manner n. -kara -ni
49
M
many n. - gurmuu-ni; hedduu; hidduu; kunkii-ni; haguu-ni; qacaa-ni
many, be v. - guma-gumita
many, very many (adj.) - allabii, heddu
map n. - kartaa -(Ital.)
mark v. - milikeefadha-fatta
market (for cattle) n. - munaada-i (Amh.); (place) -n. gabayyaa-ni
markings n. - shaafa-i
marriage n. - fuudha-i; oroosa-i (Swa.)
marrow n. - dhu'a-ti; qoosaa-ni
marry v. - fuudha-fuuta; fuusisa-sifta
mass n. - nafa-i
massage v. - mimiica-miicca
master n. - gooftaa-ni (Amh.); abboo
match n. - kibiriita-i (Swa.)
mate v. - yaaba-bda (horses and donkeys)
material n. - nafa-i
matter n. - dubbii-ni; haajaa-ni (Swa.)
mattress n. - farashii-ni (Amh.); itillee-ni
mature n. - buleessa-i; become mature - buleessawa-soofta
mature (girl) n. - gaaltama-i; v. gaaltama-mta
mature thing n. - buleessa-i
mature, be v. -cima-cimta; bilchaadha-chaata
maybe (adv.) - gaafiini; malaafi; malaafu
me (pron.) - na; ana
mead n. - daadhii-ni
meager (adj.) - huqqaa, huqqoo, huqqoo
measles n.- finnoo-ni
measure v. - biima-biimita (Swa.); fiiriha-rita; heda-hadda; haammaara-rta
measurement n. - ciqilee-ni; waarii-ni (Amh.)
meat n. - fooni; (dried) n. - jajii-ni; qoonxaa-ni (Amh.)
meddler n. - qorqortuu-ni
medicine n. - kiniina-i (Ital.); qorsa-i ; daawwee-ni
medicine (for tapeworm) n. - koosoo-ni (Amh.); qorsa-i
meditate v. - yaada-yaadda
meet v. - arga-gita
meet together v. - walda'a-deeta
meeting n - kora-i; qorbaa-ni; sabsabaa-ni (Amh.); gubbayii-ni (Amh.);
waldeenna-i
melt v. - bassa-bassita
melted, be v. - baqa-baxxa
membrane n. - qoofiraa-ni
menace v. - ukhukuba-bda
mend v. - erba-erbita
menstruation n. - uwwa-iti
50
mentally dull n. - raatuu-ni
meow v. - nyao jedha-jetta
merchant n. - nagaadee-ni
merciful (adj.) - naaso
mercy n. - naasuu-ni
mercy, have v. - kililla-ta
merely (adv.) - calla
mess up v. - marqa-qita
message n. - ergaa-ni
messenger n. - dabaree-ni; ergattuu-ni;
ergamtuu-ni (pi.) ergamtoota-ti
messy, be v. - huuraha-roofta; hoxxaha-xoofta
metal n. - sibiila-i
middle n. - badaassaa-ni; jidduu wayaa.; wadhakkaa-ni
midnight n. - waarii-ni
midway n. - waljajjii-ni
migraine v. - bowwafadha-fatta
mildew n. - damansa-i
militia n. - xoorsaraawwitii-ni (Amh.)
milk n. - anaani, (colostrum) silla, conee, areerra-i; (fresh) n. - mii-ni
milk v. - (camel) sharama-mta; (illegally) - luuga-luudda; cona, conta;
elma-elmita
milk, v. - (completely milk a cow) cirissa-sita
milking n. - eleemaa-ni; waaree-ni
milkpot n. - buree-ni; (Gabbra) gira-i, golondii-ni; gorfa-i;
gorjoo-ni; - madaala-i; (wooden) soroora-i
millipede n. - miilkuma-i; hanqareessa-i
mine (pron.) - kiyaa-tiyya; kiyyuma, tiyyuma
minute n. - daqiqaa-ni (Amh.)
mirage n. - sankulee-ni; siribii-ni; qayanqayoo-ni
miscarry v. - salleessa-sita
miserable, be v. - golgolaha-loofta
misfortune n. - dabuu-ni
miss v. - daga-dadda
missing, be v. - seela'a-loofta
mist n. - hurii-ni; qayoo-ni; qayoota
mistake n. - baasa-i; yakka-ni ; n. dokonkora-i;
make v. - wallaala-lta; dokonkora-rta;
mistreat v. - daga-dadda
mistreating n. - rakuu-ni
mistress n. - jaalto-ni;garayu-ni
misunderstand v. - wal bada-badda; wal miliqa-lixxa; wal mura-rta
mix (and eat) v. - kuruma-mta
51
M
M
mix (together) v. - walti naqa-naxxa; bulbula-lta; dorqa-qita;
kokorsa-sita; maka-matta
mixture n. - makaa-ni
moan v. - gadooda-dda; waadha-waatta
mock v. - arabsa-sita; goyeessa-sita; qalada-ladda (Amh.); qoosa-qooca
mocking n. - qaldii-ni
moist (adj.) - jiida jiitu, jiido
moisture n. - dabana-i
molar n. - haoo-ni; aoo-ni
moment n. - hojjaa-ni
Monday n. - Senyo (Amh.)
money n. - beesee-ni (Swa.)
mongoose n. - curree-ni; moree-ni; hammaa-ni
monkey (vervet) n. - qamalee-ni
monster n. - bulguu-ni
month n. - ji'a-ji'i
mood n. - miira-i
moon n. - ji'a; ji'i; (new) - baatii-ni; (full) goobana-ti;
more than (adv.) - afaan
morning n. - dirama-i, (early morning, before dawn) baraaqa-i; ganama
mortar n. - moyee-ni
mosque n. - mesgida; masajida (Arab.)
mosquito n. - binii-ni
moss n. - areedda-i
moth n. - billaachaa-ni
mother n. - haadha-ti; haa-haatii; (voc.) haatoo-ni; aayyoo-ni
motive n.- marroo-ni
motorcar n. - makinaa; konkolaata; gaarii; motokaa-ni (Eng.)
mottled n. - warareeba-i
mould n. - damansa-i
mouldy, become v. - damansaha-soffta
mound (termite) n. - kooba-di; kobbee-ni; kubii-ni
mount v. - yaaba-bda; kora-rta
mountain n. -gaara-i
mouse bird n. - waraabata-i
mouse n. - barroo-ni; (gray) illaada-i; hanatuta; sulli'oo-ni; halakhee-ni;
(young) dhakii-ni
moustache n. - hafaroo-ni
mouth n. - afaan
move v. - reeqisa-qifta; choco'a-cota; ( move with difficulty) jaatanaha-noofta
move (household) v. - madaba-bda
move (steadily) v. - munyuuqa-yuuxxa
move away v. - godaana-nta
move slowly v. - siriiqa-riixxa; sirnya-nyita
52
move together v. - shona-nta; sona-nta
movement n. - akhuu-ni; siqansa-i
moving n. - godaana-ti; madaba-i (Amh.)
moving together n. shanaca-i (also, being together)
much (adv.) - guddoo; haguu-ni; hedduu; hidduu; qacaa-ni
mucous n. - furroo-ni; (dried) - xanxammaa-ni
mud n. - cancana-i; dhoobboo-ni; dhoqee-ni; dhooba-i; suphee-ni
muddy n. - borxoxxee-ni
mule n. - gangee-ni; gangeellee-ni
mumble v. - bopphisa-phifta; cabaqa-baxxa
mumps n. - qandadaa-ni
murmur v. - gunguma-mta; hasaasa-hasaafta; shawisa-wifta
muscles n. - sarbaa-ni
mushroom n. - abbaa marqoo-ni
must v. - male; malte
mutter v. - bopphisa-phifta; gunguma-mta
muzzle (of a gun) n. - afumosii-ni (Amh.)-i
muzzle n. - funaani
my (pron.) - kiyya, tiyya; kiyyuma, tiyyuma
myrrh n. - (tree) qumbii-ni
myself (pron.) - ufi
mystery n. - bonbontii-ni; mistirii (Eng.)
shawwee-ni (Amh.); badallaa-ni; boqoloo-ni (Amh.)
nag v. - dorsisa-sifta; findhaara-rta
naked, be v. - daara-rta
name (for mother-in-law) n. - kumakitili
name n. - maqaa-ni; gurra-i
namegiving n. - gubbisa-i
nanny goat n. - re'eetii-ni
nap v. - rafa-rafta; hochisa-chiifta; n. hocheesa-i
nape n. - sammuu-ni; qaaceera
narrow (adj.) - dhipha, dhipho, dhipho
narrow passage n. - rakkoo-ni
narrow, be v. - xiixa'a-xoofta
nation n. - gosa-i
nauseous, be v. - lilikha-litta
navel n. - handhura-ti
near (prep.) - aana; bira; dhi'o; cina (Guji)
near, be v. - ruga-rudda
nearby (prep.) - bira
nearby (place) n. - naaboo-ni
necessary, be v. - fedha-fetta
53
M
N
necessity n. - dhiphuu-ni
neck n. - lubbuu-ni; lukuma-ti; lummee-ni; morma-i
necklace n. - hayaama-i; lootii-ni
need v. - fedha-fetta; barbaada-baadda; n. - dhiphuu-ni;
(feel a strong need) araada-dda; n. araadda-i
needle n. - binkii-ni; marfe (Amh.); limee-ni
neglect v. - tassa-tacha
neigh v. - fookisa-kifta; imimisa-sita
neighbor n. - ollaa-ni
nerve n. - morgaha-i; ribuu-ni
nest n. - mana-i
nevertheless (adv.) - ammoo
new (adj.) - haraa; n. (something) - bamboo-ni
newborn n. - caraqa-i; caraqqoo-ni
news n. - da'imtuu-ni; oddu; (vague) n. - lasiitii-ni
next (adv.) - gadhufu
next day n. - boriyyaa-ni
next to (prep.) - dhaatu; dhawwatu
nibble v. - alalacha-chita; dheeda-dheedda; durduura-rta; funaana-nta
nice - (adj.) bareeda; dansaa; kilimphee
nice (person or thing) n. - dabboo-ni; faaya-i
night - n. (early) halkani; (late) halkan guddoo; bultii-ni; gunna-i; waarii-ni
nightjar n. - raphachoo-ni
nighttime n. - bultii-ni
nimble (adj.) sabla, sablo, sablo
nine n. - sagali
ninety n. - sagaltama-i
ninth n. - sagaleessoo-ni; salaani; saleesso; sagaleessoo
nipple n. - mucha-i
no! - hiyyoo!
noise n. - billa-i (Amh.); dibbeesa-i; dibbiisaa-ni
noise, make v. - caara-rta; n. caara-i; ; waca-wacca
nonetheless - malee
nook n. - suuqa-i
noon n. - guyyaa guddaa
north n. - ola-olitti
nose n. - funaani
nosebleed v. - funuuna-nta; n. funuuna-i
nostril n. - qaa'a funaani
not as good. ..better than - manna.. .wayya
notify v. - jedha-jetta
nourish v. - soora-rta
nourishment n. - soora-ti
now (adv.) - amma
54
N
numb, be v. - hadooda-doodda; somb a-bita
number n. - haga-i
numerous, be v. - gobba-bita
nurse n. - hakimii-ni
nut (for a bolt) n. - bilooni (Amh.); dado
nutrition n. - meela-i
nutritional n- finna; meela; koshee-ni (Gab.)
nylon n. - lailoonii-ni
oath n.- kakuu -ni
obey v. - caqasa-qafta; saalfadha-fatta; sarma-mita
obligation n. - baa-ni; ba'oo-ni; baachaa-ni; kakuu -ni
obliterated, be v. - raawadha-watta
obscurity n. - dukkana-ti; bonbontii-ni
observe v. - jiba-jibda; doofadha-fatta
obstacle n. - galloo-ni ; gufuu-ni; gugufaa-ni
obstinacy n. - siriima-i; morka-i; morkachaa-ni
obstinate, be v. - morka-kita
obstruct v. - duucha-cita
occasion n.- fullaa-ni; gaafa
ocean - n. abaayaa-ni; baarii-ni
offend v. - tuqa-tuxxa; yakka-kita
offended, be v. - xeera'a - roofta
offense n. - arabba-i; eebee-ni; baasa-i; cubbuu-ni; xeeraa-ni
office n. - biiroo-ni, beroo-ni (Fr.)
offspring n. - ilmee-ni; daaraa-ni; eegee-ni; maatii-ni; maayamaatii-ni
ogre n. - goorjama-i; olokhinna-i; bulguu-ni
oil n. - dhadhaa-ni; qibaaati-ni (Amh.); motor oil - zeit (Amh.)
okay (adj. + adv.) - dansaa; ee'ee; (adj.) - wayya
old (adj.) - dullacha, dullatti, dullacha; moofa, mooftu, moofoo;
(people) rapha; raqa-i
old and dry v. - buquqa-xxa; buquqaha-qoofta; n. burquqaa-ni
old woman (women) n. - beera-ti
old, be v. - goblola-lta; - hoorofaha-foofta; subuqa-buxxa
old, become v. - hacimpheera-rta; rereepha-phta
old, worn out v. - subuqa-buxxa
older sibling (brother) n. - aaddaa
olive (tree) n. - ejersa-i
omen n.- dhangaa-ni
omit v. - lakkisa-kifta
on (prep.) - gubbaa; irra
on high (prep.) - gubbaa
on top of (prep.) - gubbaa
55
N
O
once (adv. + conj.) - takkee-ni; tokko; takka
one n. + adj. - tokko; takka; one only tokkumaa;
takkumaa; tokkocha-i; gumaa-ni
one person (one body) n. - mutaraa-ni
one time n. - takkee-ni
only - callaa; kopha; tuu; qofa (Gab.)
ooze v. - madda-maddita
open space n. - batala-ti
open v. - bana, banta; fura-furta; qoobsa-sita ;
saaqa-saaxxa; diiga-diidda
opening n. - afaan; qaa'a-i; urachaa-ni; urata-i
openly (adv.) - diideese
opinion n. - asaaba-i (Amh.), herrega, mala
opportunity n. - boddaa-ni; findhaara-i
oppose v. - dida-didda; morma-mita
oppress v. - ijeessa-ijeefta; mitissa-sifta; raka-ratta; reeba-bda; riiqa-riixxa
oppression n. - mitoo-ni
or (conj.) - yokaani
or? - mo?
orange n. - birtee
orator n. - falqa-i
order n. - erga (Amh. ajaja-ajajja)
organize v. - taaba-taabda; tolcha-chita
orifice n. - qaa'a-i
origin n. - balchaa; xintii-ni (Amh.); hunda-i; idda-i
oriole n. - hawantee-ni; awantee-ni
ornament (head ) n. - kalacha-i
oryx n. - saalaa-ni
osteomyelitis n. - uludii-ni
ostrich (chick) n. - randhuu-ni; ruboo-ni; guchi-ni
other(s) n. -dhibii-ni; jarra-i; biyya-yiti
otherwise (adv. + adj.) - silaa; yokaani
ought to v. - himmalle
ought v. - male; malte
out (prep.) - keessaa
out of sorts v. - bukana'a-noofta
outbid v. - caradha-ratta
outcome n. - faidaa-ni (Swa.)
outer part n. - ala-i
outmaneuver v. fuluusa-sita
outside n. - ala-i; diida
outsider n. - orma-i
outsmart v. - fuluusa-sita
outstretched (adj.) - dalla
56
o
oval n. - korboo-ni
over (adv.) - ola-olitti
overcome v. - dabsadha-satta
overeat v. - qallulama-mta
overhang n. - raraatoo-ni; raraha-i
oversee v. - eega-eedda; qorqora-rta
overstate v. -gumbisa-fta
overtake v. - dura mura-rta; firisa-rifta
overturn v. - cunqursa-sita; garagala; galabatama-mta (Amh.)
overweight n. - botora-i
overwhelm v. - mitissa-sifta
owl n. - urunguu-ni
ox n. - qubla-i; mirgoo-ni; sangaa-ni
oxen n. - hancaffa-i; (old) -karaaba -di;
(pair) - ximmaadii-ni (Amh.); xindii-ni (Amh.)
pack animal n. - faa'ilee-ni
pack camel n. - ooroo-ni; rochoo-ni
packet n. - baakoo-ni
paddock n. - gola-ti
pail n. - baldii-ni (Amh.)
pain (stomach) v. - qaqata'a-toofta; dhukkuba-i; gurgurtuu-ni
pain v. (chronic) hooraha-roofta; feel v. - mamarqama-mta
pain, have v. - abaha-aboofta; elaha-loofta; (constant) - uma'a-moofta;
n. eloo-ni
paint n. - bifa; rangii-ni (Swa.); - qalaamii-ni (Amh.); v. - bifa-bifta; diba-bda
pair n. - lakuu-ni
pale (adj.) - adii
paleness n. - addeenna-i, aagii qalani
palm n. - ganaa-ni
palpitate v. - dhudhukadha-katta; n. dhudhukachaa-ni
palpitations n. - xiraa-ni
pancake n. - chappaattii-ni (Swa.); budeena-i (Amh.); injeera
panic v. - gugadha-gatta ; n. gugachaa-ni
pannier n. - sabbaqee-ni
pant v. - dhaana-nta; hara-harta; harganna-nta
pants n. - bololee-ni (Amh.); boggee-ni; hidhaa
papaya n. - phaapa'ii-ni (Eng.)
paper n. - karatasii-ni (Swa.); waraqata-i (Amh.)
parable n. - mamaassa-i
parallel, make v. - obra-obrita
paralysis n. - naafachaa-ni
paralyzed (person) n. - naafa-i
57
P
paralyzed, be v. - naafadha-fatta
pardon v. - araraama-mta; dhiisa-dhiifta
part n. - gamma-i; gar; goomolee-ni; moggaa-ni
partner n. - garayyuu-ni; fira; tolaa
pass v. - darba-bita; (by) v. - dabra-barta
pass n. - rakkoo-ni
pass over v. - taakka-kita
pass through v. - huluuqqa-luuxxa; shila'a-laata (Amh.)
pass under v. - huluuqqa-luuxxa
passage n. - rakkoo-ni; fuloo-ni
passion n. - maleela-i; mirqaana-i; onnee-ni
passport n. - mashenyaa-ni (Amh.); waraqata karaan deemani (Bor.)
past (adv.) - duri
past time n. - dhengadda-i; gaafa
past year n. - barana
pasta - n. paastaa-ni (Ital.)
pasture n. - marra-i; v. - maarsa-sita
pasturing of sheep and goats n. - arjaala-i
patch (of grass) n. - leensaa-ni
patch v. - erba-erbita; (cloth) n. - erbaa-ni; haafa-i
patches n. - qarichoo-ni
patching n. - maxansaa-ni
paternity n. - abbooma-i
path n. - kara -ni
patience n. - obsa-i; obsaa-ni
patient, be v. - obsa-obsita
patiently (adv.) - suuta; laanuma
paunch n. - borcii-ni; borcooca-i - person/animal with a paunch.
paunch, have v. - borca'a-coofta
pauper n. - hiyyeessa-i; hiyyeettii-ni; qollee-ni
pause n. - forfachaa-ni; forfataa-ni
paw n. - kotee-ni; tantoomoo-ni; tantoomuu-ni
pay attention v. - caqasa-qafta; dhageefadha-fatta; caqasaa-fta; eegadha-gatta
peace n. - nagaa-nageeni; nagaya
peaceful, be v. - dambooba-bda
peak n. - flixee-ni
peasant n. - gabbaree-ni (Amh.)
pebbles n. - cirracha-i
pedal n. - faanoo-ni
peddler n. - nagaadee-ni
peel v. - qunchiisa-chiifta
peeled, be v. - luqaha-qaata; quncaha-caata
peg n. - fannoo-ni
pellets n. - cirracha-i; tussii-ni
58
P
pen n. - qalaamuu-ni (Swa.); biirii-ni (Amh.)
penetrate v. - lixa-lixxa; seena-nta
penis n. - (adults) cidaani; bixii-ni; shundooni; nafa saalaa;
qorichoo-ni; (small boy) dhungitii-ni; quxuu-ni; geebaa-ni
penis (of camel) n. - megenna-i
people n. - biyya-yiti; biyyee; jarra-i; nama-i; warra-i; warreena-i; benna-i
pepper (red chili) n. - barbaree-ni; bisarii (Swa.); qaaraa-ni (Amh.)
perfectly (adv.) - qixxee
perforate v. - ura- urta
perfume n. - (for the hair )qayya mataa; quromfidii-ni; (Amh.);
shitoo-ni; marashii-ni
perfume v. - qayyadha-yatta; n. qayya-i
perfumed, be v. - urga'a-goofta
perhaps (adv.) - malaafi; malaafu; yokaani; gaafiini
period n. - bara-i; jabanna-i ; (Amh.) gizee-ni
perish v. - hobaha-baata
permission n. - feqaada-i (Amh.); eeyama-i
permission, have v. - balala-lta
persecute v. - makharsa-sita
persecution n. - dhiba; rakkoo; nartii-ni (Amh.)
perseverance n. - didhaa-ni
person n. - nama-i
perspire v. - damfa-fita
persuade v. - beesisa-sifta; gunadha-natta; hababbala-lta
pester v. - gorteefadha-fatta; nyagisa-gifta
pestle n. - urgumeessa-i
petal n. - gurra-i
petition n. kadhaa Dubraa; sagadaa-ni
phone call n. - silkii-ni (Amh.); simuu (Swa.)
photograph n. - footoo-ni (Ital.); misilii-ni (Amh.)
pick at v. - funaana-nta
pick open v. - qirqita-qitta; filadha-latta
pick out v. - foo'a-ta
pickaxe n. - sururuu-ni; doomaa-ni (Amh.)
picture n. - footoo-ni (Ital.); misilii-ni (Amh.)
piebald (two-colored) v. - shooma-mta
piece n. - (small) huuba-i; bu'a; qoraachii-ni (Amh.); cinna-I;
pieces, be in v. - bututa-tutta; n. cinnoo-ni; gumaa-ni; bututa-i
pierce v. - borossa-sita; dira-dirta; qilxipha-xiphta; ura-urta; waraana-nta
pig n. - boyyee-ni; (bush pig) boyyee-ni
pigeon n. - saphaliisa-i
pile n. - tuulaa-ni
pile together v. - oobla-blita
pile up v. - tuula-lta
59
P
piles (enlarged blood vessels) n. - qormaddee-ni
pill n. - kiniina-i (Ital.)
pillage v. - saama-mta
pirnple n. - finiisa-i
pin n. - binkii-ni
pincers n. - qadhabaa-ni
pinch v. - qimmiita-miitta
pipe n. - gaayyaa-ni
pistol n. - bastoolaa-ni (Ital.); sheguti (Amh.)
pit n. - boola-iti
pith n. - dhu'a-ti
pity n. - naasuu-ni; v. - naasisa-sifta; v.- kililla-ta
place n. - fullaa-ni; v. - ka'a -keeta
placenta n. - akkaa -ni; dilluu-ni; ; (retained) dheekamtuu-ni
plain (barren) n. - qolqola-i; batala-ti
plain n. - batala-ti; diida, ataa-ni
plain, be v. - busha'a-shoofta
plainly (adv.) - diideese
plait v. cibra-rita; n. cibra-i
plaits n. - taabboo-ni
plan v. - maladha-lattta; mariadha-riatta; yaada-yaadda
plane v. - kolkola-lta; saaka-saatta
planet n. - urjii-ni
plaster v. - diba-dibda; laqalaqa-laxxa (Amh.)
plastic (things) n. - lailoonii-ni; lastigii-ni
plastic bag n. - kartasii-ni
plate n. - baqulii-ni (Swa.); sahanii-ni (Swa.)
plateau n. - dirre-ni
play v. - cuqqisa-qifta; taphada-taphatta
playful, be v. - buraaqa-raaxxa; sambaaba-bda
plead for help v. - dhibaafhadha-fatta; hababbala-lta; sobadha-batta;
waakha-waatta
pleasant, be v. - miyawa-yoofta; adj. kilimphee
plentiful, be v. - bokora-rta; guddo; hedduu
plenty n. - birrii-ni; coonii-ni
plenty (adj.) - xuxxuphe
pleuropneumonia n. - sombeessaa-ni
pliers n. - qadhabaa-ni
plod v. - sirriqa-riixxa; sirnya-nyita
plodding n. - sirnyaa-ni
plot v. - maladha-latta
plover n. - wiixuu-ni
plow handle n. - irfli-ni (Amh.)
plow n. - marashaa-ni (Amh.)
60
P
plow oxen n. - qotiyoo-ni
plow v. - qota-tta; shalashala-lta (Amh.);
plowing n. - qotii-ni; qotiisa-i
pluck v. - dhibissa-bifta
plug v. - cufa-cufta; cuqqaala-lta; qadaada-dda; - suxa-suxxa; duucha-chita
plum n. - mululacha-i
plunder v. - sakaba-bda
plunge v. - lixa-lixxa
pocket n. - kiisii-ni (Amh.)
pocketknife n. - seentii-ni
pods (of acacia) n. - urbuu-ni
point (of knife) n. - abrii-ni
point n. - (high place) dirra-i;
point to v. - akeeka-akeetta
pointed (something) n. - luffee-ni
pointed, be v. - ulufa'a-foofta
poison n. - suunkii-ni
poisonous n. - boraara-i (refers to a specific plant).
pole n. - dongoraa-ni (for the walls of a house); moloogaa-ni (Amh.)
police n. - polisii-ni; foolissii-ni
polish v. - riga-ridda
polishing n. - rigansa-i
politician n. - bolitikaa-ni (Ita.)
politics n. - bolitikaa-ni (Ital.); si'aasaa-ni
pond n. - harroo-ni; harra-ti
ponder v. - dhindisa-sita; qulquula-lta; yaada-dda; kumuda-dda
ponderous person or animal n. - tomborra-i
pool n. - garba-i; dambalaa-ni (not permanent); malalbaa-ni; naqata-i;
qachaachaa-ni
poor - (adj.) qullaa
poor, be v. - hiyyooma-mta; hiyyoomadha-matta;
(person) hiieessa-i, hiyyeettii-ni
pop out v. - qulqulba-bta
Pope n. - phaphaasa-i (Ital.)
porcupine n. - dhaddee-ni
pore n. - lima-i
porridge n. - buluqa-i; uujii-ni; faafaa-ni
porter n. - kulii-ni; baatuu-ni
portion n. - gamma-i; goomolee-ni; moggaa-ni
possess v. - horra-horta; qaba-qabda
possessions n. - sabba-i
possible, be v. - dandaha-deeta
possibly (adv.) - gaafiini
post office n.- postaa-ni (Ital.)
61
P
postpone v. - tindhisa-dhifta; tura-turta
pot n. (clay) - okotee-ni; (cooking) - eelee-ni; diftii-ni; disti-ni
potato n. - dinichaa-ni
pot-bellied child n. - ruurii-ni
potsherd n. - banisoo-ni
pound v. - tuma-tumta
pour v. - buusa-buufta; (a little) v. -qica-qicca; lollaha-laata; naqa-naxxa
poured out v. - dhangalaha-laata; - harcaha-caata
poverty n. - beela-ti; qullaa-ni
powder v. - fiitaha-toofta
powdery, be v. - buka'a-koofta
powdery, become v. - burquqa-quxxa
power n. - forsaa-ni (Ital.); guddina-i; irree-ni; maftii-ni (Amh.)
practice v. - barradha-ratta
praise oneself v. - faarfadha-fatta
praise v. - dhaada-dhaadda; faarsa-sita; n. faaruu-ni; saada-saadda;
pray v. - kadhaa -katta; kadhadha-kadhatta; sagada-gadda (Amh.)
prayer n. - kadhaa -ni; eebba-eebbiti; sagadaa-ni
praying mantis n. - ekeraa galaa; qaanjibuu harree
precede v. - (in rank) caala-lta
preceding (prep.) - dura
predict v. - faga-fadda; mora-morta; raaga-raadda
prediction n. - mora-i
prefer v. - foo'a-ta
preferable (adj.)- wayya
pregnancy n. - rimaha-i; rimaya-i
pregnant (adj.) - ulfa, ulfo, ulfo
pregnant animal n. - rimeesa-i
pregnant, be v- rima-rimta (of animals and humans); garaachaha-coofta
pregnant, make v. - dalca-cita; (for unmarried girl) caphana-nta
preoccupied, be v. - yaala-lta
prepare - v. tolcha-chita; dhaaba-dhaabda; qopheessa-sita; kurfeessa-sita;
taaba-taabda
prepared (adv.) - kurfo
present n. - gumaata-i; v. kenna-kennita
presently (adv.) - amma
preserve v. - dandama-mta
press down v. - humna-nita
press together v. - dhandooma-mta
press v. - cumfa-fita; mudda-muddita
prestigious, be v. - macha'a-choofta
presume v. - se'a-seeta
pretend v. - buxuula-lta; cocana-nta; dhokadha-katta; soba-bda-sosoba-bda
prevail v. - danqa-qita
62
P
p
prevent v. - dallamsa-sita; dhowwa-dhowwita;
dhowwarta-dhorta; ittisa-ittifta; kuta-kutta; rara-rarta;
sima-simta; simana-nta
prevent from falling v. - qoba-qobda
prevention n. - dallamsaa-i
price n. - gatii-ni
prick v. - qilxipha-xiphta; waraana-nta
prickles n. - biilaa-ni
prickling (feeling) v. - qarqarsa'a-soofta
prickly-pear n. - gambooraa-ni
pride n. - uflaala-ni ; koora-i
priority n. - matooma-i
prison n. - jeelaa (Eng.); mana hidhaa/ hindaansaa; wnakii-ni (Amh.)
privacy n. - qoomnii-ni; qoomi-ni
prize n. - shelemaatii-ni (Amh.); galata
problem n. - adaaba-i; sarrii-ni; sharrii-ni; dhiba; rakkoo; nartii-ni (Amh.);
haafaa-ni (Swa.); hooloo-ni; qataaraa-ni; xaaxaa-ni; raraha-i; sababba-i
proclaim v. - lalabba-bda
procure v. - bita-bitta
produce v. - dhala-lta; firawa-firofta
profit n. - bu'a; tirfii-ni (Amh.); faidaa-ni (Swa.)
profound (adj.)- dheera
prohibit v. - seera-rta
promise v. - qodha-qota; dhabadha-batta; n. - dhangaa-ni; kakuu -ni; dhabuu-ni;
prompt, be v. - aariifadha-fatta
promptly (adv.) - burunto (Ital.); hure
pronounce v. - jedha-jetta
proof n. - hubachaa-ni
prop n. kiboo-ni; kaala -ni
prop up v. - kiba-kibda; utuba-utubda
property n. - halaala-i; horii-ni
prophecy n. - mora-i; himanna-i; himansa-i; raaguma-ti
prophesy v. - raaga-raadda
prophet n. - raaga-i; yuuba-i
prosper v. - fira-firta; horra-horta
prosperity n. - badhaadha-ni; bultuma-i
prostitute n. - sharmuxa-i (p.) sharmuxolee-ni
protect v. - cibra-rita
protection n. - simaa-ni; simana-i; dhibayyuu-ni
protrude v. - gooraha-rata; quuqa-quuxxa; quuqawa-qoofta; ulufa'a-foofta
protrusion n. - quuqaa-ni; ulufa-i
protuberance n. - kolkolee-ni; konoona-i; funaani
proud, be v. - balda-dita; koora-rta
proverb n. - mamaassa-i
63
provocation n. - aggachaa-i
provoke v. - aggadha-gatta; bittisa-tifta; gaalla-lta
pubescent, be v. - bumbunsa-sita (said only of boys)
pubic hair n. - saphii-ni
publish v. - lalabba-bda
puckered, become v. - burdawa-doofta
puddle n. - caancoo-ni; diriba-i; kolbaa-ni; naanaha-i
puff adder n. - buutii-ni
puff up v. - xillibba'a-boofta; buufa-fta; buufa-fta; bakisa-kifta
pull in (the stomach) v. - qoloonfadha-fatta
pull v. - tirsa-sita
pulse v. - dhudhukadha-katta; n. dhudhukachaa-ni; dhikee-ni; idhata-i
pulverize v. - hurrawa-roofta; urba-urbita
pulverized thing n. - bulaa-ni
pumpkin n. - bododda-i
punch v. - tantooma-mta
puncture n. - iddanaa-ni
punctured v. - busuqa-suxxa
punish v. - itti mura-rta
punishment n. - adaaba-I; gatii-ni; qitaatii-ni (Amh.)
pupil (of the eye) n. - agartaa-ni;
pupil (student) n. - barata -ni
puppy n - cuquu-ni
purchase n. - bitaachaa-ni; bita-bitta
pure (person) n. - balchaa-ni
pure, be v. - qullawa-loofta; adj. qulqulloo
purge v. - fala-falta
purging n. - fala-i; falachaa-ni
purification n. - qulqullooma-i; qulqulloomaa-ni
purify v. - qulleessa-sita; qulqulleessa-sita
purity n. - balchaa; xintii-ni (Amh.); qulqulluma-mti
purpose n. - didhaa-ni
purr v. - korisa-rifta
purse n. - borsaa-ni (Ital.); iftee-ni (made from sisal thread)
pursue v. - reeba-bda
pursuit n. - bu'aa-ni; reebuu-ni
pus n. - malaa-ni
push v. - darba-bita; dhiiba-bda; mida-midda; gussa-gussita; hulfa-fita;
sulcha-chita; ukhukuba-bda; wirsa-sita
push down v. - humna-nita
pushing n. - dhiibansa-i
put v. - teessisa-sifta
put aside v. - hambisa-bifta; ka'a -keeta
put away v. - massa-sita; suuqa-suuxxa
64
P
put down v. - buufadha-fatta
put in a good place v. - massa-sita
put in order v. - sokoladha-latta
put on v. - keeyyadha-yatta
put out v. - afa-afta
put together v. - coonca-cita (usually + walti); faafa-fta
putrefy v. - tortora-rta
python n. - jawwee-ni
quail n. - cuuquruu-ni; n. - gororii-ni; caaqarrii-ni; qirqicii-ni;
qoocoo-ni (Amh.)
quandry n. - wajaga-i; be in a v. wajaga-jadda;
quantity n. - haga-i; raphtaa-ni
quarrel n. - waraana-i; weeraa-ni (Amh.); falamaa-ni; lolla-lolta; lolla-i;
v. - dida-didda; falama-mta; falma-mita
quarrelsome n. - araadda-i
quarrelsome person n. - makharticha-i; lollee-ni
quartet n. - abraanuu
quaver (in speech) v. - loqoda-qodda
question v. - morma-mita; n. - dubbii-ni
queue up v. - coroora-rta; n. -oroofaa-ni
quick (adv.) - burunto (Ital.); dafi (Amh.); hurrisi; hure
quiet! - mureefadhaa!
quiet, be v. - waada-waadda
quiet, remain v. - callisa-lifta
quintal n. - kintaala-i
quintet n. - shananu
quit v. - lakkisa-kifta
quite (adv.) - - uma (suffix)
rabbit n. - hileensa-i
rabies n. - nyanyee-ni
rag n. - bututuu-ni
rage v. - romma-ita; wacifa-cifta
rain v. - bokaya-i; boka'a-bokeeni; (heavy) - tamna-i; n. - hareesa-i:
n. - rooba-i; n.- sa'eesa; light - ebeelee-ni
rain (heavily) v. - lollaha-laata; v. rooba-bda; sora-rta
rainbird n. - bararatoo-ni
rainy, be v. - ganna-gannita
raising n. - ka'iisa
ramrod n. - sangii-ni (Amh.)
rancid, become v. - bulungawa-goofta
65
P
Q
R
rank n. - shuuma-i
rash n. - suukii-ni
rat n. - hantuuta-i; kolissa-i
rat's nest n. - huuroo-ni
rattle n. - reeqisaa-ni
rattle on v. - hofomfoladha-latta
raven n. - haranqeessa-i
ravine n. - bohaa-ni; balee-ni; bowwaa-ni; horraa-ni
raw (adj.) dheedhi
razorblade n. - shigiree-ni (Amh.)
reach v. - dhaqaba-bda; dhufa-dhufta; gaha-geeta; ta'a-taata
react v. - boona-boonta
read v. - sooma-ta (Swa.); dubbisa-bifta
ready (adv.) - kurfo
ready, be v. - qopha'a-phoofta; make qopheessa-sita; kurfeessaa
ready? - -fi (suffix)
reality n. - dhugaa-ni
realize v. - hubadha-batta; ilaala-lta
rear end n. - eegee-ni
rear n. - dinqa-i (private part of Borana house.)
reason n. - qalbii-ni
receipt n. - darasanyii-ni (Amh.)
receive v. - qaba-qabda; with gratitude v. - sifeefadha-fatta
recently (adv.) - dhi'o; onaana
recognize v. - beeka-beeta
recoil v. - kontorfadha-fatta
reconcile v. - taasisa-sifta (cf. ta'a)
reconciliation n. - qoraa-i; qorsumaa-ni
recover v. - bayanadha-natta; filma-mita
recovery n. - lilanawaa-ni
rectum n. - bondee-ni; uduu-ni; munnee-ni; xeerii-ni
recuperation n. - lilanawaa-ni
red (adj.) - ( for horses and mules) daama
red (adj.) - diima; diimtu; diimo; arraha-i; (very red) dhille
redeem v. - fura-furta
redness n. - diimeena-i
reedbuck n. - borofaa-ni
reek v. - xira'a-roofta; ajaha
refer to v. - akeeka-, akeetta
refine v. - qunquma-mta
refusal n. - siriima-i
refuse (adv.) - barkati + jedha; barsiima + dha'a
refuse to respond v. - rincica-cicca
R
refuse v. - dida, didda; (refuse absolutely) barkati (adv.);
barsiima (adv.); guula-lta; qiriba-bda; waakadha-katta
regain strength v. - lilanaha-noofta
registration n.- masagaba-i (Amh.)
regret v. - gaabba-bita; ufi gaabba-bita; ooda-oodda; oodaha-doofta
reinforce v. - gonoofa-fta
reject v. - dida-didda; finqila-lta; qiriba-bda; tuffadha-fatta
rejoice v. - gammada-madda; qilixama-mta; gammada-dda
rejoin ( a bone) v. - tabba-bita
relationship n. - sumsuma-i; (family) - fiixooma-i; (joking) n. - qoosaa-ni
relative n. - fiixaa-ni; kin - aanaa; (on mother's side) eesuma-i
relax v. - fura-furta; kufa-kufta
release v. - baqa, baxxa; fura-furta; gadhiisa-dhiifta;
n. - dhiifama-i; dhiisama-i
released v. - baqa-baxxa; dhiifama-mta
reliance n. - hirkachaa-ni
religious leader n. - qaalluu-ni
relish v. - dhandhama-mta
rely on v. abda, abdita; hirkadha-katta
remain v. - haffa-hafta; ola-olta; taa'a-teetta; tura-turta
remainder n. - gaggaa-ni
remains n. - bu'aa-ni; daadaa-ni
remember v. - qaabadha-batta; faaqa-faaxxa
remove v. - futa-futta ; salqa-qita
rent n. - kiraa-ni; v. kireefadha-fatta
repair v. - erba-erbita; maxansiisa-sifta; midhaassa-sita; qaba-qabda;
tolcha-chita; erba-erbita
repaired, be v. - midhaaga-dhaadda
repairing n. - maxansaa-ni
repeat v. - jalaa qaba-qabda; lammeessa-sita
repeat v. - unta-untita
repetition n. - hogaa-ni
replacement n. - fulkaaya-i; fulka'a-i
reply n. - hogaa-ni
report n. - himachaa-ni; himachuu-ni
representation n. - shuumanoota-i
repugnance n. - lolochiaa-ni
reputation n. - gurra-i
request v. - kadhaa -katta
rescue v. - baasa-baafta; qusa-qucca; qusadha-satta
resemble - akeeka, akeetta, wol fakkaata; fakkaadha-kaatta
reserve v. - dandama-mta; kaladha -latta; kuusa-kuucha; hambisa-bifta;
n. - qusachaa-ni; qusee-ni
reservoir n. - facana-ti
67
R
reside v. - ola-olta
residence n. - mana-i
resign v. - lakkisa-kifta
resignation n. - obsa -i; obsaa-ni
resin n. - hamphee-ni; haanchaa-ni
resist v. - morma-mita
resistance n. - morka-i; morkachaa-ni; mormaa-ni; morooma-ni
respect n. - fokoo-ni; ceera-i; saala-i ; sadeeta-ti
respect v. - daada-daadda; dhedha-dheta; sarma-mita; v. saalfadha-fatta;
respected (adj.) - ulfa, ulfo, ulfo
respectful speech n. - seeda-i
respectful, be v. - ceera-rta; fokifadha-fatta
respond v. - owaadha-owaatta
responsibility n. - baallii-ni
rest v. - boqodha-qotta; ciisa-ciifta; forfadha-fatta (Amh.);
hafura baafadha-atta (Orom.); rafa-rafta
restaurant n. - mana nyaata; hotelii-ni (Swa.);
albergoo-ni, mana nyaata, mana sagale
resting place n. - cicciisa-i
restless, be - aara-rta; qaanjiba'a-boofta.
restrain v. - tindhisa-dhifta
restrict v. - dhoora-rta
restricted n. - dhooroo-ni
resurrection n. - ka'iisa
retarded, be v. - mujuja-mujujja
retch v. - qooqifadha-fatta
retire v. - yuuba-bda
retreat v. - kontorfadha-fatta; dhedha-dheta
return v. - dachaha-chaata; gargala-ta; home v. - gala-galta
return, make v. - rara-rarta
returning home n. - galchuma-i
revelation n. - mullachaa-ni
revenge n. - kootoo-ni; haaloo; haaloo-ni; tiiqii-ni (Amh.)
revered (person or thing) n. - wayyaa-ni;
(person) n. - qaallicha-i; qallitti-ni
revolt v. - ka'a -kaata
revolve v.- gargala-ta
rhinoceros n. - warseesa-i
rib n. - cinaacha-i
rice n. - ruuzii-ni (Amh.)
rich (adj.) - dunfura-rta
rich, become v. - durooma-mta
riddle n. - hiiboyaa-ni; (answer) hibriqqa
ridge n. - goobsoo-ni; gooroo-ni; kukuba ; luufa-ti
68
R
ridicule v. - caacursa-sita; goyyeessa-sita; kobla-koblita;
kofalta; seessa-sita; seessefadha-fatta; n. seessa-i
rifle n. - boosa (Amh.); qawwee-ni
right (adv.) - qubo; dhugaa; (side) n. - mirga-i
right now (adv. ) - ammumma
rightly (adv.) - sirri; dhugaa
rigid, be v. - sibra-brita
rim n. - fitee-ni; qarree-ni; ginrangia-i
rinderpest n. - daadhii-ni
ring (clothes) v. - borcha-chita; qilisa-lifta; qileesa-i
ring (for) finger n. - qubee-ni
ringworm n. - robbii-ni
rinse (the mouth) v. - lulluqahda-qatta
rinse v. - lolaha-laata
rinsing n. - lulluqoo-ni
rip v. - buta-butta
ripe n. - buleessa-i
ripe, be v. - bilchaadha-chaata
ritual manners n. - addaba; jila-ti
rival n. - orma-i
rival v. - morka-kita
rivalry n. - morka-i; morkachaa-ni
river n. - galaana-i
riverbed n. - (seasonal) laga-i
road n. - kara -ni
roar v. - barooda-rootta; n. barooduu-ni; gooha-goota; itana-nta
roast - v. akaawwa -akoofta or akaha-akoofta; guba-gubda; koosa-sita;
ruruuqa-xxa; wadda
rob v. - hata-hatta
robber n. - hattuu-ni; sargoo-ni
robbery n. - hanna-i
robust n. - barbara-i; bodhee-ni; v. budulaha-loofta; furda, furdo, furdo;
jabaa, jabduu, jaboo; (pi.) jajjabaa; (adj.) - wadalla
robust (something) n. - yabbuu-ni; n. - kotoola-i
robust person n. - bodhee-ni
robust, be v. - budulaha-loofta; siba'a-boofta
rock n. - dhagaacha-i; dhakaa-ni
rod n. - harchumee-ni
roll v. - borbooradha-ratta
roll down v. - konkolada-laata
roll in the dirt v. - borbooradha-ratta
roll up v. - mamara-ta; mara-rta
roll v. - okonkoladha-latta
rolled up v. - mookadha-katta
69
R
roller (bird) n. - anahaarqaa-ni
roof (thatched) n. - gasarree-ni (Amh.); eelicoo-ni;
mana guutuu; gubbaa-ni
roof ridge n. - koofia-ni
roofing sheets n. - qorqooroo-ni
room n. - kifllii-ni
rooster n. - lukuu korma
root n. - (edible) caraanaa-ni; hidii; idda-i
rope n. - haada-i; kiyoo-ni; madhaa-ni
(for bell) - korsiisa-i
rope n. - (of sisal) funnoo-ni; (of sisal) cea-i
rot v. - shama-mta; tortora-rta
rotten (adj.) - batti , bakti
rotten, be v. - hooraha-roofta
rough (adj.) - jalla, jalla, jallo; - qarchacha
rough n. - kakatee -ni
rough, be v. - kolkolaha-loofta; quuqa-quuxxa; quuqawa-qoofta;
saakarawa-roofta
roughness n. -karanchaa -ni
round and solid (thing) n. - kuukuu-ni
round up v. - naaneessa-sita
route n. - martoo-ni
row n. - gogeessa-i; leenii-ni (Eng.); oroofaa-ni
rub v. - riga-ridda; riiqa-riixxa strongly; sukuuma-mta
rubber n. - imbiraa-ni
rubbish n. - batti, bakti
rude (adj.) - jalla, jalla, jallo
rude (person) n. - baalagee-ni
rugged (adj.) - qarchacha
ruin v. - fita-fitta
ruined (adj.) - moofa, mooftu, moofoo
rule v. - fida-fidda; moha-moota
ruler n. - danyaa-ni (Amh.); bulchaa-i; mooticha (Guji); mohaa-ni
rumble v. - giria-sifta; gururia-rita; huursa-sita
rumour n. - lasiitii-ni
rumourmonger n.- odeessaa-ni
rump n. - hudduu-ni; rundee, teessuma; tafa-i
run v. - ce'a-ceeta
run (unsteadily) v. - bikiliisa-liifta
run after v. - reeba-bda
run away v. - dhedha-dhetta; soka-kita; dhoo'a-dhoota; gursumaha-moofta;
jala mura-rta
run fast v. - xinniqa-ixxa
run in rivulets v. - xuxxuruursa-sita
70
R
run unsteadily v - bikiliisa-liifta
run v. - finiina-nta; oria-orita; utaala-lta
runt v. - jinfaha- foofta
rush unsteadily v. - tittima-mta
rush v. - dhoo'a-dhoota; fiiga-fiidda; fulaaha-laata; oria-orita; orisaa-ni;
utaala-lta; wirsa-sita
rust v. - dandaha-doofta; n. - dandii-ni
rustle v. - shakhamiisa-miifta (make a rustling sound.); shawisa-wifta
rustle v. - sokorsa-sita
sack n. - kintaala-i; subba-i; qaraqaba; (goatskin) - qalqalloo-ni
sacrifice n. - sooriyoo-ni; v. sooria-rita; mosonsora-rta
sad, be v. - ooda-oodda; oodaha-doofta
saddle blanket n. - rarroo-ni
saddle v. - faa-faata; n. - kooraa-ni; n.- kooraa-ni
safety catch n.- (of a gun) - matabaqaa-ni
safety n. - nagaa-nageeni; nagaya
safflower n. - bordaa-ni
sagging, be v. - shoboka'a-koofta
salary n. - musaraa-ni; damooza (Amh.)
saliva n. - hanchufa-ti; (dried) - xanxammaa-ni
salivate v. - goroora-rta; lolochia-chita
salt n. - haya-i; muludee-ni; sooda-i; hacharuu-ni; (for livestock) kullaha-
salt v. - kura-kurta
salt-pan n. - herendeerii-ni
salvage n. - salbaajii-ni
salvation n. - baafama-i
sample n. - fakkeenna-i
sanctify v. - qulleesa-sita; qulqulleessa-sita
sand n. - maansa-i; v. - kolkola-lta; - saaka-saatta
sandal n. - buurankii-ni; kophee-ni; salala-i
sandflea n. - taffii-ni
sap n. - dhamma-ti; aniisaa-ni
Satan - Shexaana-i
satchel n. - marraa-ni
satiate v. - quubsa-sita
satiated, be v. - quufa-fita
satiety n. - quufa-i
satisfaction n. - quufa; kafuna-i (Som.)
satisfaction (sound of...) n. - aada
satisfied, be v. - conaha-noofta; badhaadha-dhaatta; furfuura-ta;
coneessa-sita; quubsa-sita
saturated, be v. - quufa-fita; (with butter) - leyaha-yoofta
71
R
s
s
Saturday n. - gebaya guddo; Kedame (Amh.)
sauce n. - koosara-i
savage beast n. - bineensa-i
save v. - dandama-mta; hambisa-bifta; kuusa-kuucha; qusa-qucca;
qusadha-satta
saved, be v. - baafama-mta
savings n. - qusachaa-ni; qusee-ni
saw n. - magaazi (Amh.); misumeenoo-ni
sawdust n. - hurraa-ni
say v. - baana-nta; jedha-jetta
saying n. - mamaassa-i
scab n. - qonyanyaa-ni
scabby, become v. - citta'a-toofta
scabies n. - hooxxoo-ni
scaffolding n. - hirrii-ni
scales n. - karanchaa -ni
scaly substance n. - reenjii-ni
scaly, become v. - citta'a-toofta
scar n. - kalabsuu; gadaniisa-i
scarcely (adv.) - laato; diqqeena-i
scarcity n. - beela-ti; hooloo-ni
scatter v. - bassa-bassita; firfirsa-sita; be firfirfama-mta; laaba-laabda;
harcaha-caata; facaha-caata;
scattered (adj.) - garum garaani
scent n. - marashii-ni; ulaa-ni; v. - suufa-fta
scissors n. - makasii-ni (Swa.)
scold v. - abaara-abaarta ; lolla-lolta; miidha-miitta
scoop n. - buduuqoo-ni
scorn n. - balfa-i; tuffii-ni; v. - burungaha-goofta; miidha-miitta
scorpion n. - qaanjibuu-ni
scrap n. - bu'a; qoraachii-ni (Amh.)
scrape clean v. - yuukha-yuutta
scrape out v. - holla-hollita; hooqa-hooxxa
scrape v. - (a hide) duuga-duudda; duguuga-guudda
scrape v. - haadha-haatta; aqooqa-qooxxa, araaba-bda;
cora-corta; harra-rta; hoooqa-hooxxa; hoqonqola-lta;
saaka-saatta; taa'a-taata; xuruura-rta
scraped, be v. - luqaha-qaata
scraps (of food) n. - qocoo-ni
scraps n. - gajaaja-i
scratch v. - aqooqa-qooxxa; haadha-haatta; habardooqa-dooxxa; hooqa-hooxxa
scratch open v. - qirqita-qitta
scrawny (people or animals) n. - ruboo-ni
scrawny (thing) n. - qonkaa-ni
72
scrawny, be v. - gonchoca-chocca
scream v. - carrisa-rifta; oa-oota; oa-ooti
screw v. - michira-rta
screwdriver n. - mutaa-ni;
scrub v. - aqooqa-qooxxa; riga-ridda
scrubbing n. - rigansa-i
sea n. - baarii-ni
seal n. - mataaba-i (Amh.)
seal v. - qadaada-dda
seam n. - cimtuu-ni
sear v. - ruruuqa-xxa
search v. - doogama-mta; joora- rta
season n. - (short rains) hagayya-geetti
season n. - mara-i
season n .- four seasons: adoleessa, ganna, hagaya, bona
seclusion n. - ulmaa-ni
second n. - lameessoo-ni
second-hand (clothing) n. - salbaajiii-ni (Eng.)
secondly n. - lameessoo-ni
secrecy n. - qiirsaa-ni
secret n. - haalaa-ni; waan dhossaa; mistirii (Eng.); v. - qiirsa-sita
secrete fluid v. - silla-sillita
secretly (adv.) - laana; (emph.) laanuma
section n. - mitaa-ni; gosa-i; mogoo-ni
sediment n. - daadaa-ni; gaggaa-i; ficaa-ni (Amh.); baaduu-ni
seduce v. - faraha-raata
seducer n. - farahaa-ni
see v. - arga-gita; laala-laalta
seed n. - firee-ni (Amh.); senyii-ni; midhaani; (of fruit) - miciraani
seep through v. - shila-a-laata (Amh.)
seer n. - raaga-i; yuuba-i
segregate v. - fila-filta
seize each other v. - wal qaba-qabda
seize v. - birdifadha-fatta; habardooqa-dooxxa; qadhaba-bda; tindhisa-dhifta
seize violently v. - buta-butta
self (pron.) - ufi
self-esteem n. - uflaalaa-ni
self-reliant v. - kontooma-mta; jinjimadha - matta
sell v.- gurgura-rta
semi-solid n. - suphee-ni
send v. - erga-gita
sending n. - ergaa-ni
senile n. - raatuu-ni; raqa-i
sentence v. - mura-murta; n. qoraa-ni; qorsumaa-ni
73
s
separate oneself v. - cinaatta'a-toofta
separate v. - baafadha-fatta; bassa-bassita; buqifadha-fatta; dhoosa-sita;
fila-filta; firfita-fitta; foo'a-ta; golla-gollita; halagadha-gatta
separately (adv.) - gargari
series n. - gogeessa-i
serious (adj.) - guddaa, guddoo, guddoo; jabaa, jabduu, jaboo; (pi.) jajjabaa
serious trouble, have v. - lubbaha-boofta
servant n. - boii-ni (Eng.)
servitude n. - harumaa-ni; garbumaa
set free v. - baasa-baafta; fura-furta
set v. - ka'a -keeta
settle a matter v. - taasisa-sifta (cf. ta"a); qora-qorta
settle v. - qubadha-batta; teessisa-sifta
seven n. adj. - torba
sever v. - faceesa-sita
sew v. - gooda-goodda; hodha-hodhita; waraana-nta
sexually attracted v. - dhangofadha-fatta
shack n. - gomphee; gojoo- (Amh.)
shade n. - gaadisa-i; gaasa-i
shady (place) n. - qaballee-ni
shaft (of spear) n. - soma-eti; somaya-i
shaft (of well) n. - kururuu-ni
shaft n. - soma-eti; somaya-i
shake v. - cuqqisa-qifta; bubbisa-bifta; gingilcha-iifta; holladha-latta; leleqa
lexxa; raasa-fta; roraasa-raafta; socoha-coota; chocoha-coota;
(oneself) birbirfadha-fatta; buuba-bda;
(continuously) - dhufissa-fta
shake (part of the body) v. - wila-wilita
shake (with anger) v. - roqooma-ta
shake v. (violently) harguffa-fta
shame n. - fokoo-ni; ceera-i
shameful (thing) n. - fokadhaba-i
shameful, do something v. faffaha-faffoofta
shameless person n. - fokadhabaa-ni
share v. - jifa-jifta; n. jifuu-ni; moggaa-ni
sharer n. - mogoo-ni
sharing n. - qooda-i
sharp (something) n. - lufee-ni
sharpen v. - qara-qarta; qara'a-raata
sharpness n. - qara-ti; abrii-ni
shave v. - haada-haadda; moyeessa-sita; cira-rta
she (pron.) - isiini
she who - ta (fern, form of the relative and possessive pronoun)
sheath n. - qalqala-ti
74
s
sheep n. - hoola-ni, hooliyee-ni; abloo-ni; (female) -karsoo ;
(male) - eleemoo-ni; hoola-ni
sheepskin n. - qoola-i
shelf n. - miiljaloo-ni
shell n. - balkii-ni ; galaba-ni; qola-i
shelter from v. - qobadha-batta
shelter n. - bafta-i; bultii-ni; da'oo-ni; dhoqooba-i; gaadisa-i; gaasa-i;
goomphee-ni; hoosa-i; waaba-i ; gossee-ni
shelter v. - haffa-hafta
shield n. - wantee-ni
shift position v. - siqa-sixxa
shifting n. - siqansa-i
shimmy v. - cuqqisa-qifta
shine v. - calalaqa-laxxa; billiqa-lixxa; fiila-fiilta; ibsa-sita
shiny (adj.) - culluu
ship n. - markaaba-i
shirt n. - ubaara-i; qolloo-ni
shiver (with anger) v. - roqooma-ta
shiver v. - holladha-latta; - siblalaha-loofta; n. hollachaa-ni
shock n. - rifanoota-i
shock v. - makharsa-sita; rifachiisa-chiifta
shocked, be v. - bakaka-katta
shoddy (things) n. - qacalee-ni
shoe n. - kophee-ni
shoe polish n. - qalaamii-ni (Amh.)
shoot v. - tokkosa-kofta
shop n. - suuqii-ni (Amh.); duka (Swa.)
short (adj.) - gabaaba, gabaabdu, gabaabo; murqicha, murqitti, murqicha
short (and stocky) (adj.) - qura; (stature) - turquma
short and wide (adj.) - bakila
short distance n. - ejata-i
short n. - (person) haara-i
short time ago (adv.) - reefu
short, be v. - qudhaama-mta
shortage n. - diqqeena-i; hanqoo-ni
short-legged (adj.) - gica; geelabba-i
shortly (adv.) - dhi'o; diqqoo
shortness n. - gabaabina-i; hayuma-i
shorts n. - gomfaa-ni; hidaa-i; boggee-ni (Amh.)
shot glass n. - malakkaa-ni (Amh.)
shot n. (of gun) - tussii-ni
should (aux. v.) - silaa
should not v. - himmalle
shoulder - of people) n. gurmuu-ni; of animals - agooda-I
75
s
shoulder blade n. - ceekuu-ni; baleensuu-ni
shout v. - alalaasaa-sita; dhuqisa-qifta; iya-iyita; n. iyana-ti; lalabba-bda
shout angrily v. - riita'a-toofta
shove v. - hulfa-fita; kuunka-kita
shovel n. - ankaafaa-ni (Amh.), bawaa-ni (Amh.); bawwee-ni
show v. - akeeka-akeetta; - baana-nta
show off v. - baleela-lta; shooba-bda; n. - shoobaa-ni; shoobduu-ni
show oneself v. - mulladha-latta
shower n. - bukiyee-ni; furmaata-i; v. didiga-dididda
showing off (adj.) - surto
shrew n. - humbii-ni
shriek v. - oa-oota; n. oa-ooti
shrink (adv.) - hamussa+jedha
shrink v. - moggaasa-gaafta; qamaacha'a-chaata ;
qanchoradha-ratta; risa-rifta or richa
shrivel v. - qamaacha'a-chaata; qanchoradha-ratta; v. - risa-rifta
shriveling n. - qanchora-i
shut v. - qadaada-dda
siblings (pi.) n. - obboleeyyaani
sick, be v. - bukana'a-noofta; dhukkuba-bda
sick, feel v. - lilikha-litta
sickle n. - haamtuu-ni
sickness n. - dukkuba-i; dalaa-ni; himatoo-ni; (recurring) qassoo-ni
sickness n. (of camels) - kororaa-ni
sickness n. - dhukkuba-iSide (of body) - sobaa-ni
side by side n. - laakummaani
side n. - gamma-i; gombisa-i; goomolee-ni; moggaa-ni; roga-i; giraaba-i
sieve n. - meemee-ni
sieve v. - dhimbiiba-bda; n. dhimbiiboo-ni
sift v. - socoha-coota
sight n. - ila-ilti; mullii-ni
sign n. - firma (Ital.); guba; milikeeta-i (Amh.)
sign v. - farama-mta
signature n. - sainii-ni (Eng.); firma (Amh.)
silence n. - caqalii-ni
silent, be v. - callisa-lifta
silly (adj.) - gowwa
silver n. - qarsii-ni
similarity n. - wal fakkeenna-i
simple (adj.) - kasso
sin n. - baasa-i; cubbuu-ni; daba-i; lufa-i
sin v. - lufa-lufta; wallaala-lta; yakka-kita
since (conj.) - haga
sinewy n. - ribicha-i; ribittii-ni
76
S
s
sing v. - dhawwa-dhoofta; faarsa-sita; sirba-bita
singing n. - dha'icha-i; sirba-i
single n. - gumaa-ni; takka
sink v. - lixa-lixxa
sinner n. - haraamticha-i; lufticha-i; luftitii-ni
sinuous, be v. - daba-dabda
sip v. - durduura-rta; fiiqisa-qifta; una-ta; lacadha-catta; una-ta; xuuxa-xuuxxa
sisal n. - algee-ni, cakkee
sister n. - obboleettii-ni; (pi) obboleeyyaani
sister-in-law n. - sayyuu-ni; wasiila-i
sit down v. - taa'a-teetta
sit, make v. - teesissa-sifta
sitting n. - teessuma-ti
situation n. - fullaa-ni
six n.+ adj.- ja'aa
sixth n. -ja'eesso-ni
sixtieth n. - jaatameessoo-ni
sixty n.+ adj. - jaatama-i
sizzle v. - shifisa-fifta; shifisiisa-siifta
skill n. - ogumaa-ni
skilled, be v. - ogooma-mta
skin n. - gogga-ni; v. - qunchiisa-chiifta
skinned, be v. - quncaha-caata
sky n. - waaqa-i
slander n. - hammachaa-ni; xoophee-ni
slander v. - cocana-nta; hammaadha-maatta
slash v. - qu'a-quuta
slaughter v.- qala-qalta; n. qalachaa-ni; qalicha-i
slave n. - garbicha-i; garbitti-ni; garboota-ti; tisse-ni
sledgehammer n. - madoshaa-ni (Amh.); burisa
sleep v. - ciisa-ciifta; rafa-fta; caus. rafisa-fifta
sleepiness n. - hirriiba-i; muusoo-ni
sleepy, be - v. - hirriiba-bda; muusaha-soofta
slender (adj.) - huqqaa, huqqoo, huqqoo; qalla, qallo, qallo
slide v. - loha-loota ; mucucaha-coofta; mucucaadha-caatta;
sirinqadha-qatta;
slim (adj.) - qalla, qallo, qallo
slimy v. - hodanaha-noofta
slip v. - mucucaha-coofta; mucucaadha-caatta; sirinqadha-qatta;
slippery, make v. - mucuceessa-sita
slit v. - dira-dirta
slither v. - loha-loota
slope (of hill) n. - tarbee-ni; (downward) goodoo-ni; kofee-ni
slouch v. - qucaha-coofta
77
slow down v. - kosa-kocca; tirra-tirta
slowly (adv.) - laana; (emph.) laanuma; leeke; shonaani; sonaani; surto
small (adj.) - baaku; dhipha, dhipho, dhipho; diqqaa, diqqoo, diqqoo;
gabaaba, gabaabdu, gabaabo; yara, yartu, yaroo
small (fruit, grain) n. - qaracha-i
small (something or someone) n. - koloochoo-ni; kochora-i
small (thing) n. - burkee-ni; quucoo-ni; saara-i; ruphaa-ni; boocha-i; tuca-i
small and new n. - nyaraqaa-ni; nyarree-ni
small pieces n. - billee-ni
small pox n. - bagaa-ni
small, be v. - kushuma-mta; qeeta'a-toofta; n. (thing) qeetii-ni
small, become v. - luha-lutta ; moggaasa-gaafta
small, short n. - qurqucuu-ni
smart (adj.) - qaro
smash v. - carassa-sita
smear cowdung v. - faala-lta
smear v. - diba-bda; faala-lta
smell v. - ciinca'a-cofta; ajaa-jofta; urga'a-gofta; suufa-fta; dhawwa-dhoofta;
suufa-fta
smell badly - v. ajaha, ajoofta
smell n. - bad - bulaa-ni; xiraa-ni
smell n. - ulaa-ni
smell nice v. - foolaha-loofta
smelly (mouth of animals) n. - afajoo-ni
smelly, be v. - sussa'a-soofta
smile v. - qumaada-dda; seeqadha-qatta
smiling n. - seeqachaa-ni
smoke n. - aara-i
smooth v. - halaga-ladda; kolkola-lta; luceesa-sita; riga-ridda;
snake n. - illama-i; bofa-i
snake skin n. - muuxa-i
snap v. - qartammiisa-miifta
snatch v. - saama-mta
sneaky, be v. - ofadha-fatta
sneer - v. arabsa - sita
sneeze v. - hatisa-tifta
sneezing n. - hatisoo-ni
snide (thing) n. - haalaa-ni
snore v. - huursa-sita
snot n. - furroo-ni
snout n. - humbii-ni; oddoo-ni
so (conj.) - akkasi; eegi;
so and so n. - -faa (suffix); ebeluu-ni; abaluu-ni
so that (conj.)-akka
78
S
soak v. - dikiida-dda
soaked (adj.) - jiidajiitu, jiido
soaked, be v. - coollaha, loofta
soap n. - sabuna-i (Swa.); samunaa-ni (Amh.); andarqii-ni (Som.)
soapstone n. - hilintoo-ni
sob v. - hirqifadha-fatta
society n. - uumata-i
sock(s) n. - kharsii-ni (Amh.); shuraabii-ni (Amh.)
socket n. - boolee-ni
soda n. - magaadoo-ni
sodden, be v. - dabana-nta
soft (fruit, grain) n. - qaracha-i
soft (thing) n. - kachuu -ni; marduufa-i
soft, be v. - buka'a-koofta; somba-bita; dabana-nta
soft, become v. - dhi'a-diita; saamphala'a-loofta;
xaxxacha'a-coofta; xexxepha-phta
soft, wet substance n. - borxoxxee-ni
soften v. - riiqa-riixxa
softly (adv.) - laana; (emph.) laanuma; suuta
softness n. - laafma-i; luucaa-ni
soggy, be v. - coollaha, loofta
soil n. - lafa-ti; biyyee-ni; xura'a-roofta
soil (hard) n. - kokomicha-i; konkomicha-i
soil (loose) n. - ruruma-i; ruusoo-ni
soil (red) n. - ruussoo-ni; sorooroo-ni; (red or white) shiilaa-ni; shiiluu-ni
soldier n. - watadarii-ni (Amh.); xoorsaraawwitii-ni (Amh.)
sole n. - ganaa-ni; faan-ti
solid (adj.) - jabaa, jabduu, jaboo; (pi.) jajjabaa
solidify v. - coomphaha-phoofta; -jijima- mta
solitary (adj.) - kopha
solitude n. - kophaa-ni; qoomnii-ni; qoomi-ni
slide v. - soloola-lta; sololaha-laata
Somali n. - Safara-ti;
some (adj.) - tokko; takka; gari; - wa; wa'ii
someone n. - ebeluu-ni; abaluu-ni
something n. - wa; wa'ii; womaa; womu; homaa
something above n. - kurree-ni
something small n. - saara-i
something small, be v - qachacha-chita
son n. - ilma-i
song (of young girls) n. - mossii-ni
song n. - haagarroo-ni; waa farsiti; sirba-i
soot n. - qaqaa-ni
soothe v. - qabana'a-noofta
79
s
sooty, become v. - qaqa'a-qoofta
sore n. - abdaraa-ni, mada
sore throat n. - saqara-i; silisa-sita
sore throat, have v. - silisa-sita
sores, have v. - madaha-doofta; madaa-ni
sorghum n. - misingaa; mashilaa-ni (Amh.); bobee-ni
soul n. - hafuura-i; lubbu-ni
sound n. - qonqo-ni; (splashing) dibiqa-i
sour, be v. - haddhawa-dhoofta
sour, become v. - bulungawa-goofta
south n. - bitaa-ni
sown v. - facaha-caata
space n. - (front of door) cichaa-ni
spacious (adj.) - bala, balo, balo
spaghetti n. - paastaa-ni (Ital.)
spark n.- qaanqaa-ni
spark v. - fmiina-nta; calalaqa-laxxa; bibiliqa-lixxa; ibsa- ibista
spatter v. - tiifa-fta
speak v. - cuuqqisa-qifta; baana-nta; jedha-jetta
speak constantly v. - xaxxisa-fta
speak wrongly v. - dogongora-rta
speaker n. - falqa-i
spear n. - eboo-ni; woraana-i
spear v. - waraana-nta;
special (adj.) - kopha; qofa (Gab.)
specialist n. - ogeesa-i; ogeettii-ni
speck n. - huuba-i; daadaa-ni
speckles n. - suukii-ni
speech n. - dubbii-ni; seeda-i
spell (evil) n. - murma-i
spend the day n. - ola; olmaha-i
spend the night v. - bula-bulta
sperm n. - jissaa-ni
sphincter n. - xannee-ni
spider (small, grey) n. - sarrii-ni; orbobiisa-i; sarrii-ni
spider web n. - saaphuphaa-ni; raaphuphaa-ni
spill v. - cunqursa-sita; nanaqa-naxxa; yaa'a-yaata
spilled v. - harcaha-caata; dhangalaha-laata
spine n. - birii-ni
spiral n. - dagalee-ni
spirit n. - ekeraa-ni; hafuura-i; lubbuu-ni; naphsee-ni
spit out v. - cirrifadha-fatta
spit up v. - alqadha-qatta ( used only for small children); didiga, bulgafadha
spit v. - biifa-fta; tiifa-fta; tufa-fta
80
s
spittle n. - hanchufa-ti; tufaa-ni
splash v. - fifita-tta
spleen n. - rajeejii-ni
splice v. - takhaala-lta
splinter n. - filida-i; v. filideessa-sita
split up v. - fotoqa-toxxa
split v. - baqaqa-qaxxa; bargafadha-fatta; basaqa-saxxa; caba-bda;
falaxa-xxa (Amh.)
split, be - cita-citta; falaana-nta; tarsa'a-saata
splotched (thing) n. - botolee-ni bobotolee-ni
spoil v. - babadeessa-sita; dadara-rta; gata-gatta; hammaadha-maatta;
marqa-qita; meexa-meexxa; miidha-miitta
spoiled v. - midhika-dhitta
spoiler n. - qunqumicha-i; qunqumittii-ni;
spoiling n. - qunquma-i; qunqumaa-ni
sponge n. - huruffee-ni
spongy n. - hoffee-ni
spoon n. - kaasoo -ni(Som); mooqaa-ni
spot (white) n.-kalabsuu -ni
spot n. - biduu-ni ; karanchaaa -ni; ciira-i; hodolee-ni
sprain n. - buqa'-ni
sprain v. - midhisa-sita
sprained v. - midhika-dhitta; buqa'a-qaata; meeladha-latta
sprawl v. - calaala-ita; dhangalaha-laata; bakaafa-fta
spray v. - didiga-dididda; firfirsa-sita; tufa-fta
spread out v. - dagaaga-gaadda; afa, afta; diriirsa-sita
spread the legs v. - bargefadha-fatta
spread v. - cubussa-sita; facha-caata; labba-labda
spring (of water) n. - burqaa-ni; maddoo-ni; madda-iti
spring (of wire) n. - shiboo-ni (Amh.)
spring n. - baleessa-i
spring v. - ce'a-ceeta
sprinkle n. - buffee-ni; (ritual sprinkling) mooca-moocca; fifita; firfirsa;
biifa-fta; bilbila-lta; fifita-tta; firfirsa-sita; tiifa-fta
sprinkling n. - tiifuu-ni
sprout v. - arareesaha-soofta, biqila-lta; barduma-mta; biqila-lta; caleefa-fta;
latta-latta; n. latta-i; qunxa-xita; tusa-tucca; tucha-chita
spur (chicken, cattle, goats) n. - koronchoo-ni
spurfowl n. - wakarraa-ni
spurn v. - qiriba-bda
spurt v. - xinniqa-ixxa
spy v. - haaxeefadha-fatta; - dooyadha-yatta; gaada-gaadda;
n. xoqaamii-ni (Amh.); haaxoo-ni;
squash n. - bododda-i
81
s
s
squash v. - tuma-tumta; uka-ita
squat v. - quphana-nta
squatting n. - teessuma-ti
squeak v. - xiixa-xiixxa
squeeze v. - cumfa-fita; dhandhooma-mta; kuucha-kuucca; macarsa-sita; miica
miicca; mudda-muddita
squirrel n. - tuqaa-ni
stab v. - waraana-nta
staff n. - orooroo-ni
stagger v. - daaqa-axxa; batatisa-tifta
stain v. - halla-lita; xura'a-roofta
stale, become v. - qamansa-sita
stalk n. - (of millet or sugar cane) aalaa
stallion n. - farda korma
stammer v. - gigisa-siifta
stamp n. - mataaba-i (Amh.)
stand up v. - eja-ejita; ka'a -kaata
star grass n. - sardoo-ni
star n. - urjii-ni; (bright) n. - bakalcha-i
starling n. - cuquliisa-i
start n. - qabaa-ni; qabiisa-i; yayyaba-i
start v. - jala qaba-qabda
startled, be v. - dammaqa-maxxa; rifadha-fatta
starvation n. - koolee-ni; koolawaa-ni
starve v. - bobossa-sita
status n. - shuuma-i
statute n. - seera-i
stay away from v. - miira-miirta
stay v. - majeefadha-fatta; majaha-joofta; ola-olta; qubadha-batta; taa'a-teetta;
tura-turta
steal v. - hata-hatta
steam n. - aara-i
steam v. - damfa-fita; finiina-nta
steep place n. - toronjii-ni
step n. - faanoo-ni
sterile (cow) n. - dhankaaka-i
sterile (woman) n. - masseena-i; harkuu-ni; v. hawa-hawita
sterile, become v. - goga-godda
sterility n. - masseenumaa-ni
sternum n. - laphee-ni
stick (ceremonial for women) n. - siiqee-ni
stick (for digging) n. - komfii-ni
stick n. - bonjaa-ni; bordaa-ni ; harchumee-ni; moroolee-ni ; qo'ee-ni;
salata-i; ulee-ni
82
s
stick out v. - gooraha-rata; quuqa-quuxxa; quuqawa-qoofta;
ulufa'a-foofta
stick together v. - coomphaha-phoofta; lula-lulta
stick v. - maxana-nta
sticky v. - hodanaha-noofta
stiff (neck) n. - amjalloo-ni
stiff, be v. - sibra-brita
stiff, become v. - qorqooraha-roofta
stiffness n. - koteessa-i
stifle v. - uka-ita
stile n. - yaabdoo-ni
still (conj.) - ammalle, ammoo; immoo; immooye
still, be v. - ka'a -kaata
sting n.- ilkee-ni
sting v. - buqata-qatta; nyaadha-nyaata; qartammiisa-miifta
stingy, be v. - xiixa'a-xoofta
stink - v. ajaha-joofta ; bula'a-loofta; xira'a-roofta; ajaha; n. xiraa-ni
stinking (adj.) - batti; bakti
stir up v. - walti naqa-naxxa
stir v. - (a fire) goola-lta
stir v. - bulbula-lta; gargala-ta; irba-bita; kokorsa-sita; laaba-laabda; marqa-qita
stitch v. - gooda-goodda; hodha-hodhita
stitching n. - xiyyoo-ni
stocky (adj.) - tiira
stolen livestock n. - dhiiroo-ni
stomach n. - garaa-ni; garacha-i; qochumaa-ni
stone n. - dhagaacha-i; dhakaa
stone (of fruit) n. - kilee-ni
stone n. - dhakaa-ni
stones (small) n. - qurqura-i
stony (place) n. - kurkuruu-ni; bulee-ni
stool n. - marchumaa-ni; barchumaa-ni
stoop v. - duufa-fta; goba-bda; gomphoola-lta
stop v. - cufa-cufta; dhiisa-dhiifta; eega-eedda; indhisa-dhifta; tura-turta
stop it - laki!; diisi!
stop over v. - takkaara-rta
stop up v. - duucha-chita
stop v. - ittisa-ittifta; dallamsa-sita; dhaaba-dhaabda; eega-eedda;
storeroom n. - magazina-i (Ital.)
stork n. - babohaloona-i
storm n. - karfafuu -ni
stout (adj.) - furda, furdo, furdo; gabba, gabbo, gabbo
straight (adj.) - qajeela, qajeeltu, qajeelo; looko
straight (adj.) - looko
83
s
straight, be v. - diriira-rta; sooyaha-yoofta; (adj. sooyama
straighten v. - qunquma-mta
straightness n. - huriisa-i
strain v. - gingilca-chita
stranger n. - Sidaama-ti; orma-i; mataqoo-ni (being ill at ease)
strangle v. - hudha-ta
strap (of leather) n. - bungee-ni; fannoo-ni; gaadi-ni; haada-i ;
mishibii-ni; qabatoo-ni; qundhii-ni; seemsaa-ni
straw n. - cidii-n (Amh.); dhuyyuma-ti
stray v. - miliqa-lixxa
stream v. - xuxxuruursa-sita
street n. - kara -ni
strength n. - forsaa- ni (Ital.); humna-iti; irree-ni; onnee-ni
strengthen v. - da'eesa-sita; gonoofa-fta
stretch v. - afa, afta; diriirsa-sita; fada-fadda; hiitadha-tatta;
(a skin) dhissa-dhifta
stretcher n. - wasaasaa-ni
stride (of camel) n. sodhoboo-ni
stride v. akabsadha-satta; n. - sadhaba-i
string (of leather) n. - dhi'ee-ni
string (of sisal) n. - ilkoolee-ni; miseensa-i
strip v. - follosa-sita; fofollosa-sita; qunchiisa-chiifta; xuruuradha-ratta
striped (adj.) - daammi
striped, be v. - mumura-ta
stripes n. - barruu-ni; muramura-i
stripped v. - quncaha-caata; folloqa-loxxa; folloqa-i - (something stripped bare)
strips n. (wood) filxii-ni (Amh.)
strive v. - carraaqa-raxxa; dogoma-mta; qolcha-cita
stroke v. - hoosa-sita
strong (adj.) - wadalla; baara, baartu, baara; (pi.) babaaro;
addu (of animals) -; jabaa, jabduu, jaboo; (pi.) jajjabaa; mooti;
furda, furdo, furdo
strong (person or animal) n. kootee-ni; korkoree-ni
strong (person) n. - qommicha-i; qeericha-i
strong n. - kotoola-i
strong, be v. - jabaadha-baatta; ribaha-boofta; make v. - ribeessa-sita
stubble n. - qunxaa-ni
stubbornness n. - siriima-i
stubby, be v. - jirma -jirmita
student n. - barratu-i; (pi.) baratoota-i
study v. - barradha-atta; tamaara-rta (Amh.)
stumble v. - gatantara-rta; mucucaha-coofta; mucucaadha-caatta
stunted (adj.) - tuura
stunted, be v. - ukura'a-roofta; qanchara-rta
84
stupid (adj.) - gowwa
stupid n. - gadareesa-i; daallee-ni; gadaaricha-i; roodaa-ni;
monyii-ni (Amh.)
stupid, be v. - daalaha-loofta
stupidity n. - daaleessaa-ni; daaluma-ti
stutter v. - gigisa-siifta
stuttering n.- gigee-ni
substance n. - nafa-i
substitute n. - gayyaa
succeed v. - itti ba'a-baata ; milkawa-koofta
successful, be v. - dabra-barta
suck v. - dhunguga-gudda; hodha-hoota; lefadha-fatta; xuuxa-xuxxa;
xuuxadha-xatta
sucker n. - hijinjii-ni
suckle v. - hodha-hoota; qarchaasa-chaafta
suddenly (adv.) - tassa
sufficient, be v. - gaha-geeta
suffocate v. - hudha-ta
suffocation n. - hudhansa-i
sugar n. - sukarii; sha'ii; sokortii-ni; sukaara-ti (Swa.)
sugarcane n. - shonkoraa-ni (Amh.)
suitable, be v. - ta'a-taata
suitcase n. - saatinaa-ni (Amh.)
summit n. - gubbaa-ni
Sunday n. - Sambata (Orom.); Dilbata
sundown n. - gumaani ya bu'e
sunflower n. - suufii-ni (Amh.)
sunken, be v. - dhaamaha-moofta; modhoka-dhotta
sunlight n. - caama-i
sunrise n. - biiftuu-ni
sunset - aduun ya dhiite
superior (adv.) - ola-olitti
support n. - kala -kalta
support n. - lamsa-i (Guji); irree-ni; kalchaa -ni
support v. - fida-fidda; hirba-hirbita; hirkadha-katta;
kiba-kibda; qarqaara-rta; gargaara-rta; saaba-bda; utuba-utubda;
se'a-seeta; n. hirkoo-ni; n. kiboo-ni
suppress v. - uka-ita
suppurate v. - malaha-loofta
suppuration n. - malaa-ni
sure! (adj. + adv.) - mirkanna!
surely (adv.) - silaaftu
surpass v. - caala-lta; dabra-barta
surprise n. - mama-i
85
s
surprised, be v. - mama-mamta
surround v. - marsa-sita
surrounded, be v. - gingeesa-sita
survive v. - nyaraaqa-raxxa; qodadha-batta
survivor n. - ba'eessa-i; ba'eettii-ni; fiiga-i
suspect v. - ciicadha-catta
suspend v. - fanafadha-fatta
suspended, be v. - raraha-raata
suspicion n. - (wal) se'achaa-ni; birraa-ni
suspicious, be v. - suufa-fta
sustain v. - soora-rta
swaggering n. - buuphaa-ni
swallow n. - raaree-ni
swallow v. - liqimsa-sita
swamp n. - caffaa-ni
swap v. - jijjira-ta;
sway v. - daaqa-axxa; fanafadha-fatta; fuutisa-tifta; roraha-ta;
socoha-ta; roraasa-raafta
sweat v. - damfa-fita
sweater n. - shuraabii-ni (Amh.)
sweep v. - harra-rta; haxaha-xata; sossa-sita
sweeping n. - harma-miti
sweet, be v. - urga'a-goofta; miyawa-yoofta; qunxulaha-loofta
sweeten v. - qunxuleessa-sita
sweets n. - karamellaa -ni
swell v. - bokoka-kotta; bukisa-kifta; buqacha'a-choofta; burdawa-doofta;
buupha-phta; dhussaha-soofta; furfuura-ta; itaha-toofta; kulkula-lta;
tiibba'a-boofta; xillibba'a-boofta
swelling n. - dhussoo-ni; iitoo-ni; kursoo-ni; quunyoo-ni ; waciba-i;
dirmamuu-ni
swerve v. - cilaafadha-fatta
swindler n. - malticha-i; maltittii-ni
swing v. - cuqqisa-qifta; furiisa-riifta; raasa-fta; rootisa-tifta; roraha-ta;
socoha-ta
switch v. - milisa-sita
swollen v. - bota'a-toofta okholadha-latta; dhofaha-foofta; dhodhoofaha-foofta
swollen (adj.) - raba; xili
swollen eye n. - bokkoo-ni
swollen throat, have v. - silisa-sita
sword n. - gorraadee-ni- aflameeda-i (double-bladed); seeftii-ni;
sheeftii-ni (Som.)
syphilis n. - falxaataa-ni
86
s
table n. - tarapheezzaa-ni (Amh.)
taboo n. - habra-i; haraama -i (Arb.); laguu-ni
tail n. - eegee-ni
take (ahead of time) v. - simta-tita
take an interest v. - yaala-lata
take away v. - baasa-baafta; baafadha-fatta; fageessa-sita
take care of v. - salfa-fita; fida-fidda; eegadha-gatta
take from v. - baafadha-fatta
take off v. - buufaadha-fatta; faaqa-faaxxa; buufadha-fatta;
mulqa-qita; salqa-qita; irraa mura-rta
take out v. - baasa-baafta; futa-futta
take over v. - dhaala-lta
take turns v. - marreessa-sita
take v. - fuudha-fuuta; geesa-sita; qaba-qabda; qola-qolta;
simta-tita; (one by one) gurteesa-sita
take! - hoo!; hoodhi!; (pi.) hoodhaa
talk v. - dubbadha-batta
talk much v. - ogisa-ogifta
tall (adj.) - daaqa, daaxu, daaqo; dheera
tall (person) n. - qoortii-ni
tamarind (tree) n. - rooqaa-ni
tame adj. - kasso
tame v. - matassa-sita
tamp v. - sibrisiisa-siifta
tan (adj.) - magaala
tapeworm n. - minnii-ni
tar n. - renjii-ni (Amh.)
tarpaulin n. - sharaa-ni (Amh.)
tassel n. - handaara-i
taste v. - dhandhama-mta; una-ta
tasteless v. - busha'a-shoofta
tawny (adj.) - daallu
tax n. - damooza (Amh.); gibira-i; koodii-ni (Swa.)
tea (black) n. - strungii-ni (Saw., Eng.)
tea (leaves) n. - sha'ii; majaanii (Swa.)
teach v. - barsiisa-sifta; lenjisa-jifta; tamarsiisa-siifta
teacher n. - barsiisaa-ni; barsiiftuu-ni; astamaarii-ni (Amh.)
teaching n. - barnoota-i; barsiisaa-ni; tamaarii-ni
team n. - gollii-ni
teapot n. - moqoqoraa-ni
tear open v. - qirqitadha-tatta
tear v. - buta-butta; cira-cirta
tearful, be v. - nyonyooka-yootta
tears n. - imimaan
87
T
tease v. - caacursa-sita; goyeessa-sita; qalada-ladda (Amh.);
taphadha-phatta
teasing n. - tapha-i
teat n. - gurruu-ni; mucha-i
teff n. - xaaafii-ni Amh.)
tejj n. - daadhii; xajjii-ni (Amh.)
telephone n. - silkii-ni (Amh.); simuu (Swa.)
tell v. - hima-himta; odeessa-sita
temperament n. - miira-i
temperature n. - qandhoo-ni
temptation n. - ilaalachaa-ni
ten n.+ adj.- kudhani
ten (group) n. - kurnya-i
ten birr note n. - bondii-ni (Eng.)
tendon n. - maceera-i; morgaha-i; ribuu-ni
tense, be v. - dallana-nta
tent n. - waaroo-ni
tenth n. - kudhaneessoo-ni
termite n. - limoo-ni; abbalimo-ni
terrified, be v. - giddaha-doofta; murgama-mta
terror n. - murgama-i
test n. - fatana-i (Amh.)
testicles n. - gungumaa-ni
testimony n. - dhugeessaa-ni
thankfulness n. - galata-i
that (pron.) - ka-ta
that (pron.) - kuni; tuni; kunini; tunini; suni
thatch v. - kaba -kabda
theft n. - hanna-i
them (pron.) - isaani
then (adv.) - duuba; eegi ; jennaani; lama; yoosi
there, over there (adv.) - achi
therefore (adv.) - eegi ; tanaafl; yoosi
these (pron.) - kuni; tuni; kunini; tunini
they (pron.) - isaani; jarra-i
thick, be v. - kantara -rta; bora-borta; gobba-bita
thick, become v. - bora-borta
thicken v. - itita-ititta
thickset (adj.) - furda, furdo, furdo
thief n. - hattuu-ni
thigh n. - luka-lutti, (back of thigh) albaaquu-ni; uduuda-ddi; gudeeda-i;
mudanmuddii
thin (adj.) - goollo; huqqaa, huqqoo, huqqoo; qalla, qallo, qallo; become
- qalla-qalta; bonqooqa-i; qafiifa; happhi
88
T
T
:hin person n. - bonqooqa-i
:hin, be v. - bobossa-sita; gaagaama-mta; labaha-boofta; gandaha-doofta;
gonnadha-natta; goodhaha-dhoofta; haffalaha-loofta
hin, become v. - haaladha-latta; qerebadha-batta; xaxxacha'a-choofta
hings n. - miha-i
hinness n. - gandii-ni; gandisaa-ni; huqquu-ni
hird n.+ adj. - sadeeni
hirst n. - dheebuu-ni
hirst v. - (livestock only) saldaqa-daxxa; dheeboodha-boota; laphisa-phifta
hirty n. - sodooma-i
his (pron.) - kuni; tuni; kunini; tunini; (accus.) tana (fern.); kana (masc.)
his (one) (pron.) - tuni; tunini; kuni; kunini; kama-tama
histle n. - sokoruu-ni
hong n. - dhi'ee-ni; - haadimuu-ni
horn (hooked) n. - ogoraa-ni; goraa-ni
horn n. - qoraati-ni; (small) qilxiphee-ni; ogoraa; ragaada-i; (many) shilkii-ni
hose (pron.) - kuni; tuni; kunini; tunini
houghts n. - ribuu-ni
housand n. - kuma-i
hread n. - kirii-ni; lilaana-i
hreat n. - dhangaa-ni; farroo-ni
hreaten v. - aggadha -gatta; dorsisa-sifta; farrifadha-fatta; sodaachisa-chifta
hree n. - sadi; sadeeni
hresh v. - bonkisa-sita (Amh.); baasa-sita
hreshing floor n. - oobdii-ni (Amh.)
hroat n. - gomaraa-ni; liqimsaa-ni; lubbuu-ni; qooqee-ni; hookoo-ni
hrob v. - dhawwa-dhoofta; dhudhukadha-katta; n. dhudhukachaa-ni
hrough (prep.) - keessa, ke
hrow v. - darba-bita; finiinsa-sita; hadha-daata
hrow away v. - gata-gatta; - foonkolcha-chita; dabarsa-sita; hadarsa-sita
hrust v. - hulfa-fita
hunder n. - dibbeesa-I; dibbiisaa-ni; mandia-ita; n. - mandiaa-ni; mandiisuu-ni
rhursday n. - Kamisa; Hamuusi
ick n. - cinnii, dirandisa; silmii-ni; bunuunii-ni; dirandisa-i; bununi;
dakhoo-ni; yaaqala-i
icket n. - kiraa-ni
ickle v. - qirqirsa-sita; qirqirsaa-ni
ie v. - ca'a-ca'ata; duudha-ta; gudunfa-fita; hidha-hiita; mara-rta;xurisa-rifta
ight (adj.) - dhipha, dhipho, dhipho
ight, be v. - xiixa'a-xoofta
ighten v. - mudda-muddita
ightness n. - qataaraa-ni
ill (conj.) - haga
ill v. - obra-obrita
89
tilt v. - kofisa-fifta
time n. - bara-i; haga-i; sa'aatii-ni (Amh.); aduu-ni, yeroo, gafa;
(Amh.) gizee-ni; bara; jabanna-i; hojjaa-ni; mara-i; yeroo-ni;
-marroo-ni; next takaa tana
time(s) n. - yo; yoi; yeroo
time (for moving) n. - quftuma-i
timid, be v. - daafana-nta; ceera-rta
timidity n. - fokoo-ni
tin (1 litre) n. - xaasaa-ni (Amh.)
tin can n. - bibii-ni
tingling (feeling) v. - qarqarsa'a-soofta
tinkle v. - qilisa-lifta; n. qileesa-i
tiny n. - burke-ni (of seeds or grain); bit n. - xuunee-ni
tip n. - mataa-ni; fiixee-ni; ilkee-ni
tire n. - goomaa-ni (Ital.)
tired, be v. - dadhabba-bda
tired, become v. - dhi'a-dhiita
tiredness n. - sombaa-ni
to - -fi (suffix); gara
to you - sii
toad n. - raacha-i
toadstool n. - abbaa marqoo-ni; marqoo-ni; shoobaa-ni
toast v. - akaawwa-akoofta or akaha-akoofta
tobacco n. - sabala-i; tamboo-ni; bachoo-ni; hobossa-i
today n. - ardhaa-ni
toddler n. -da'ima-i
toddling n. - galifoo-ni
toe n. - quba-i
together n. - shanacha-i; wal; wol
tolerance n. - obsa-i; obsaa-ni
tolerate v. - baadha-baata; obsa-obsita
tomato n. - nyanyaa-ni (Swa.)
tomb n. - irreesa-i
tomorrow n. - borii-ni
tongs n. - qadhabaa-ni
tongue n. - arabba-i
tonight n. - edana
tonsure n. - bantii-ni
too (adv.) - ammalle
tooth (teeth) n. - ilkaani; ma'eela-i
toothbrush n. - rigaa-ni
top n. - mataa-ni; fiixxee-ni; gubbaa-ni; kurree-ni
torch n. - batterii-ni (Eng.)
torment v. - gama-gamta; makharsa-sita; mudda-muddita
90
T
torn, be v. - cita-citta; tarsa'a-saata
torrent n. - lollaa-ni
torso n. - agooda-i (of people), upper ( of animals) agooda-i;
torso - qoma, laphee
tortoise n. - qocaa-ni
total n. - cufa
totter v. - daaqa-axxa; gatantara-rta; leleqa-lexxa
touch v. - tuqa-tuxxa
towards (prep) - gara
trace n. - faana-ti
trachea n. - qooqee-ni
track n. - faana-ti
track v. - hordooffa-fta
trade v. - dilaala-lata (Amh.); daldala
trader n. - gurguraa naqaa
tradition n. - aadaa
trailer n. - gareetaa-ni
train v. - lenjisa-jifta; barsisa-sifta; matassa-sita
traitor n. - kaadaa -ni(Amh)
trample v. - dhiita, dhiitta; looba-bda
tranquility n. - caqali-ni
transfer v. - jijira-ta; qayarama-ta (Amh.)
transgress v. - takkaarfadha-fatta
translator n. - turjubaana-i; afinaqii-ni (Amh.)
transparent, become v. - saamphala'a-loofta; xaxxacha'a- coofta
trap n. - xuruuraa; qambara-i (Amh.); v. - xuruura-rta
travel food n.- wareega; sinqii-ni (Amh.)
traveler n. - ideemaa-ni; ideemtuu-ni
tray n. - sahaniiyaa-ni
tread on v. - dhiita-dhiitta
treat carefully v. -karkarsa -sita
treat medically v. - walaana-nta; medical treatment n. - walaansa-i
tree n. - muka-i
trek n. - kunna-i
tremble v. - holladha-latta; hollachaa-ni; reeqisa-qifta, socoha-coota;
chocoha-coota
tribe n. - saabaa-ni; gosa
trick v. - soba-sobda
trigger n. - qaataa-ni (Amh.)
trim v. - qunquma-mta; quruuxa-ruuxxa
tripod n. - gulichaa-ni
trot v. - sussuka-sutta
trouble n. - adaaba-i
91
T
T
trouble n. - baqaa-ni, rakoo-ni; ciqicciqii-ni (Amh.); bakaakaa-ni;
dhiba; nartii-ni (Amh.); dhindhisaa-ni; dhiphuu-ni; hooloo-ni;
qashihi'aa-ni
trouble v. - dhiba-dhibda; maassa-sita
trouble, have v. - gaargala-lta; bakaka-katta; yaala-lta
troubled, become v. - muddadha-datta
troublemaker n. - jallaa-ni; quufenyaa-ni (Amh.); kakarii -ni (Amh); karmura -i
trough n. - gomboo-ni; nannigaa-ni
trousers n. - hidhaa-ni; bolalee-ni (Amh.)
truant n. - algala-i
true (adv.) - qubo; dhugaa
true! - mirkanna!
truly (adv.) - dhugumaa
trumpet n. - magalata; xurumbaa-ni (Amh.)
trumpet v. - maraasa-sita
trunk (elephant) n. - oddoo-ni; humbii
trust v. - amana-nta
trust n. - dhugeefachaa-ni
truth n. - dhugaa-ni; jeemfa-i
try v. - halaaqadha-qatta; moqora-rta (Amh.); itti gama
trypanosomiasis n. - (sleeping sickness) - (camels) dhukaana-i;
(cattle) awarsa, gandii, luuxaa
tsetse fly n. - kitaana-i
Tuesday n. - gebaya diqqo; Maksenyo (Amh.)
tuft n. (of hair) - guutuu-ni
turban n. - malakeena-i
turban (dark) n. - ruufa-ti; (white) - surree-ni
turn (take turn) v. - taraa-ni (Amh.); marroo
turn back v. - rara-rarta
turn over v. - gombisa-bifta
turn v. - gargala-ta; jiiroo-ni; qonyee-ni
turn-off n. - gorsumaa-ni; jiroo
turtle n. - qocaa-ni
tusk n. - ilka arba; kalaadii; ilka-ilkiti
tweezers n. - baasaa-ni
twenty n. - didama-i
twice (adv.) - yo lama
twin n. - lakuu-ni
twine v. - ca'a-ca'ata; - michira-rta
twinkle v. - calalaqa-laxxa
twist n. - dagalee-ni; foloqa-i
twist v. - borcha-chita; mamara-ta; mara-rta; maxxaaria-rita; michira-rta;
midhisa-sita; ca'a-ca'ata; caasa-caafta
twisted, be v. - midhika-dhitta; daba-dabda; meeladha-latta
92
two n. - lacuu-ni; lama; lamaanuu-ni
two-colored v. - shooma-mta
type n. - gosa-i
u
udder n. - gurruu-ni; qalaamee-ni
ugliness n. - koroomaa-ni
ugly (adj.) - gonjoba; n. - dhanqalee-ni
ugly, be v. - homforoqa-roxxa
ulcer n. - gilindee-ni
ululate v. - ililisa-lifta
umbilical cord n. - handhura-ti
umbrella n. - xilaa-ni (Amh.)
unable, be v. - abeeba, bda
unable, become v. - silala-ta
unapproachable, be - mandiida-dda
unattractive (adj.) - gonjoba; dhanqalee-ni
unattractive, be v. - hommforoqa-roxxa; koroomaha-moofta; busha'a-bushoofta
unbind v. - hiika-hitta
uncle n. - abbuyaa; abba diqa
unclean n. - haraama-i (Arab.)
unclear (word) n. - mooda-i
unconscious, be v. - wagaggaha-goofta
uncooked (adj.) - dheedhi
uncountable n. - kunkii-i
under (prep.) - jala; jalaa
underdone (adj.) - dheedhi
undershirt n. - shamisii-ni (Fr.)
underside n. - jala-i
understand v. - agara-rta; arga-gita; beeka-beeta; dhagaha-geetta;
hubadha-batta; qorqoradha-ratta
understanding n. - beekumaa-ni
undertake v. - jalqaba-bda
uneducated (person or animal) n. - mooga-i
uneven (place) n. - toronjii-ni
uneven n. - kakatee-ni
uneven, be v. - golompadha-fatta; quuqa-quuxxa; quuqawa-qoofta;
saakarawa-roofta
unevenness n. - karanchaa -ni
unexpectedly (adv.) - lafiifo; tassa
unfair, be v. - riiqa-riixxa
unfasten v. - hiika-hitta
unfold v. - diiga-diidda
unhappy, be v. - ooda-oodda; oodaha-doofta; luuxaha-xoofta
93
uniform(ly) (adj and adv..) - qixxee
unimportant n. - (person) haara-i
uninhabited (area) n. - raassaa-ni
unintelligent n. - gadareesa-i; daallee-ni
unity n. - obbolumaa-ni; obboleeyyuma-ti; walumaa-ni
unkempt, be v. - huuraha-roofta
unknowingly (adv.) - lafiifo
unlawful n. - haraama-i (Arb.)
unless (conj.) - malee
unmarried girl n. - galtama; foodoo-ni (Gab.)
unmoving v. - sibra-brita
unpleasant (thing or condition) n. - bohee-ni; bangee-ni
unpleasant, be v. - koroomaha-moofta
unrefined (adj.) - qarchacha
unripe (adj.) - bargoo-ni; qaracha-i
unripe v. - bargaha-goofta; magarra-rta
unsteady (child) n. - galilfoo-ni
unsure, be v. - tnatamaha-moofta
untended (adv.) - hadiyoo
untidy n. - adayyuu-ni, a disorganized, slovenly person;
(housewife) - bosaha-i, adayyuu; onticha-i; shufuroo-ni (Amh.)
untidy, be v. - hoxxaha-xoofta
untie v. - fura-furta; gadhiisa-dhiifta; hiika-hitta; mulqa-qita
until (prep. + conj.) - haga
untrained, be v. - mandiida-dda
up (adv.) - ola-olitti
upon (prep.) - irra
upper arm n. - uduuda-ddi
upright (adj.) - looko
uproar n. - caara-i; wacaa-ni
upset v. - laaba-laabda
upset, be v. - mufadha-fatta
urge v. - ejachiisa-ciifta; n. - araadda -i
urinate v. - fincaha-coofta
urine n. - fmcaani
us (pron.) - nu
useful (thing) n. - doobla-i
useless (adj.) - dootu; goofoo
useless ! - bilash! (Amh.);
useless (adj.) - (Amh.) bilash; waan muyoo; muyoo; baaku; duwwa;
useless (person) n. - bozonee-ni ; duriyyee-ni (Amh.); algala; midissaa-ni;
useless, be v. - seseega-seseedda; bufa-fita;
v. become muyadha-yatta
uterus n. - saaba-i
94
U
V
vaccinate v. - kataba-bta
vaccination n. - kitibaatii; talalla-ni (Amh.)
vagabond n. - algalaa; ranjula-i
vagina n. - booda-i; muxee-ni; buqa
vague n. - coora-i
vague, be v. - huraha-roofta; tantamaha-moofta; wara'a-roofta
vagueness n. - tantammii-ni
valley n. - dareera-i; balee-ni
value n. - gatti-ni
vanish v. - cali + jedha
vantage (point) n. - doofii-ni
vegetable (leafy green) n. - raafuu-ni
vegetation (dense) n. rima-i
vein n. - gonnee-ni; idda-i; moola-i
venerate v. - sarma-mita; saalfadha-fatta
vertebrae n. (cervical) - horroo-ni
very (adv.) - guddoo
vest n. - shamisii-ni (Fr.); shisii-ni (Fr.)
view n. - mullii-ni
vigor n. - humna-iti
village n. - ollaa-ni; (ritual) - yaa'a; warra-i; warreena-i
violate v. - dadara-rta
virgin land n. - bajjii-ni
visage n. - fuula-i
viscera n. - marumaani
visible, be v. - mulladha-latta
visible, become v. - futisa-tifta
vision n. - daayyaa-ni
visit n. - (for business) imaltuu-ni
visiting n. - oolii-ni
visitor n. - ideemaa-ni; ideemtuu-ni; keessumaa-ni
voice n. - qoonqoo-ni; gollaa-ni; (weak) v. - mararisa-rifta
volcanic crater n. - boqee-ni
volcanic stones n. - booralee-ni
vomit v. - bulgafadha-fatta; didiga-dda; alqafadha; (repeatedly) haqisa-qifta;
voracious (person) n. - glutton - agarii-ni; want to qooqifadha-fatta
vow n. - kakuu -ni; didhaa-ni
vulgar, speak v. - laalifadha-latta
vulnerable parts n. - dhalluu-ni
vulture n. - alaatii-ni, sabooba-ni; simphira-ti; (hooded) - rummicha-i
vulva n. - (of animal) fagara-ti
95
w
waddle v. - bakaafa-fta
wage n. - musaraa-ni; damooza-i (Amh.)
wail v. - nyonyola-lta; oa-oota; wakala-ta
waist n. - hidhaansa-i; mudhii-ni
wait v. - eega-eedda
waiting n. - eegachaa-ni
walk (bent over, stooped over) v. - luluka-lutta
walk v. - dhaqa-daxxa;deema-mta; yaa-ta
walking n. - sadhaba-i
wall n. - edeeda-i; (Amh.) girgiddaa-ni
wander v. - algala-lta; labba-labda; qixisa-xifta
want v. - barbaada-badda; fedha-fetta; halcha-chita
war n. - waraana; weeraa-ni (Amh.); duula; lola; oolkii-ni (Amh.)
warm v. - koosa-sita; qaanqamadha-matta
warm, be v. - buluqa-luxxa; fuura-rta
warn v. - dhaama-mta
warning n. - dhangaa-ni
warren n. - dhukuu-ni
wart n. - kormomaani
warthog n. - goljaa-ni
wash v. - dhiqa-dhixxa
wasp n. - sonsa-i; sonsoha-i
wasted v. - harcaha-caata
watch v. - laala-laalta; qorqora-rta
watchman n. - qaafira-i (Som.); zebenya (Amh.); salfaa
water n. - bisaani; (salty) - kuroo-ni
water pipe n. - tubboo-ni; bomba-ni
water v. - obaasa- obaafta; oggaha-geeta
waterbuck n. - doomsoo-ni
waterfowl n. - dakiyee-ni
watering (of cattle) n. - obaa-ni
watering n. - limaalima-i (second day after )
watering of cattle n. - too'otii-ni; too'icha-i
waterpot n. - taarii-ni
watery v. - soolaha-loofta; (adj.) soolicha; soolitti
waxing, moon (shiny) n. - addii, addeesa-i
way n. - kara -ni
we (pron.) - nu
weak (adj.) - baaku; bakti; batti; dootu ; happhi ; muyoo;
v. become muyadha-yatta; qafiifa; yara, yartu, yaroo; dhedhanno
weak (person) n. - dannabaa-ni; midissaa-ni; mujujaa-ni; laacaa-ni;
(thing or person) n. - kochora-i; bullaa-ni
weak spring of water v. - adaha-adaata; n. madda-iti, adaadii- ni
96
w
weak, be - daafana-nta; dadhabba-bda; gaagaama-mta;
kammaha -maata; labaha-boofta; qodhabaha-boofta;
bufa-fita; dhokadha-katta; gonnadha-natta; goodhaha-dhoofta;
mujuja-mujujja; qeeta'a-toofta; soonso'a-soofta; taadha'a-dhofta;
wara'a-roofta; wintaha-toofta; n. (thing) qeetii-ni;
weak, become v. - dhi'a-dhiita; haaladha-latta ; jinfaha-foofta;
seseega-seseedda; xexxepha-phta; abeeba-bda
weaken v. - taadheessa-sita
weakling n. - mucee-ni
weakness n. - koolee-ni; koolawaa-ni; laafina-i; lulama-i; lulamaa-ni; gandii-ni;
gandisaa-ni; huqquu-ni; leleqaa-ni
wealth n. - horii-ni; hormaata-i
wealthy, be v. - macha'a-choofta
weapon n. - dullaa-ni (Amh.); bokkuu
weave v. - hodha-hodhita; xaxa-xaxxa
weaving n. - dha'icha -i
web n. - saaphuphaa-ni
wedding n. - fuudha; oroosa-i (Swa.)
Wednesday n. - Robi; dabsu gebaya diqo
weed v. - araama-mta; weeding n. - araamaa-ni; golgaala-lta (Amh.);
keessaa guura
weep v. - boo'a-boota; qarcha'a-chaata
weeping n. - imimaan
weevil n .- daanoo-ni (Amh
weigh v. - mizaana-nta (Swa.); n. kiiloo-ni. (Ital.); mizaana-i (Swa.)
weighty (adj.) - ulfa, ulfo, ulfo
well (adj.) - baara, baartu, baara; (pi.) babaaro; sirri; dhugaa
well (adv.) - shonaani; sonaani
well (of water) n. - tulaa-ni; eela-i
well cooked v. - bilchaadha-chaata
well, be v. - fayya-fayyita
well-being n. - finna-i
well-informed n. - saricha-i; saritti-ni
well-mannered (adj.) - kasso
welt n. - dirmamuu-ni
wet (adj.) - jiidajiitujiido; dhedhanno
wet, be v. - coollaha-loofta; dabana-nta; faltaha-toofta; nyonyooka-yootta
wetness n. - dabana-i
what about? - ho?
wheat n. - dargayyee; qamadii-ni
wheedle v. - sobadha-batta
wheelbarrow n. - kareeta -i (Ita); gaarii-ni; gareetaa-ni
wheeze v. - xiixa-xiixxa
wheezing n. - xiixaa-ni
97
w
when (adv. + conj.) - adoo, atoo; gaafa; haga
when? - yoomi?
whence - eessaa?
where - eessa; yo + u tense
where (?) - gara; garami? me?
where from? - eesaa?
where is it (he)? - mere?
where then? - mere?
where? - eessa
whey n. - dhamma-ti
which (pron.) - ka-ta
which way? - eessa?
which? - which one? - kami ?,tami?
while ( conj. + adv.) - adoo, atoo
whine n. - boo'a-boota
whinny v. - imimisa-sita
whip n. - halangee-ni (Amh.); qacee-ni; lichoo-ni; harcumee-ni
whip v. - dhaana-nta; facisa-cifta;
whir v - burisa-rifta
whisper v. - hasaasa-hasaafta; hasaasaa-ni
whistle v. - phiiphisa-phifta; fiissa-sita; gently v. - shawisa-wifta
n. phiiphiisa-i; fiiquu-ni; fulidoo-ni; fiissa-i
white (adj.) - adii (kallaate); calqi ; boroora (for horses and mules)
white, become v. - addaadha -datta; n. whiteness- addeenna
who (pron.) - ka-ta
who(m)? - eennu?
who?- kami?,tami
wholesome n. - sifaa-ni sifeesaa-ni
whom (pron.) - ka-ta
whooping cough v. - yiika'a-koofta; n. yiikee-ni
whose (pron.) - (fern. )ta; (m) ka
wick n. - kirii-ni
wickedness n. - qasihi'aa-ni
wide (adj.) - bala, balo, balo
widen v. - diriirsa-sita; fada-fadda
wife n. - niitii-ni; nadheeni;
wild animal n. - busawwa-i; bineensa-i
wild dog n. - sarree diidaa; ya'ii-ni; yayii-ni
wild, be v. - mandiida-dda
will n. - fedhii-ni
win v. - curda-dita; jaarsa-sita
wind n. - (strong) bubbee-ni; (normal) qileensa
windpipe n. - lubbuu-ni; qoonqoo-ni
windy and cold v. - qiida'a-doofta; n. qiidaa-ni
w
wink v. - qisa-qicca
winner n. - qolchaa-ni
wipe (out) v. - sossa-sita; haaqa-xxa; haxaha-xata; xuruuradha-ratta
wiped out v. - mutuqa-tuxxa; (adj.) - muiuuqi
wire n. - shiboo-ni (Amh.)
wisdom n. - qarumaa-ni; jeemfa-i
wise (adj.) - qaro
wise person n. - qafa-i
wish v. - fedha-fetta; fedhii-ni
wishing n. - bagga-i
witchdoctor n. - murmicha-i, murmittii-ni
with (prep.) - bira
with you - siini
withdraw v. - dachaha-chaata; dhedha-dheta
withdrawn, be v. - sulfaama-mta; ulfaama-mta
wither v. - kokotaha-toofta; qamaacha'a-chaata; qanchoradha-ratta;
risa-rifta; xoolaga-laadda
within (prep.) - keessa, ke
without (prep.) - adoo, atoo see - agara-rta, arga; malee
without, be v. - koomadha-matta
witness n. - dhugeessaa-ni; nama dhugaa; misikirii-ni( (Amh.)
witness v. - dhugaa taha; naqasa-naqafta
wobble v. - batatisa-tifta; fuutisa-tifta; leleqa-lexxa
woman n. - uwwa-iti; (married) n. - niitii; nadheeni
womanhood n. - uwwa-iti
women n. - beera-ti (usually used in the plural); nadheeni
wood n. - muka-i
wood strips n. - filxii-ni (Amh.)
woodpecker n. - tumaaddissa-i
word n. - dubbii-ni
work n. - hujii-ni; hojjaa-ni (Oro.)
work v. - hojjadha-atta; (slowly) hiriha-rita; goodha-dhatta (Shoa)
world n. - lafa-ti
worm n. - raamoo-ni; (nasal) - furudoo-ni
worn (adj.) - dullacha, dullatti, dullacha; moofa, mooftu, moofoo; rapha; raqa-i
worn out v. - bututa-tutta; goblola-lta; hacimpheera-rta; hofoofa-foofta;
kotota-totta; subuqa-buxxa
worn-out cloth(es) - wadaaree-ni
worried, be v. - luuxaha-xoofta
worry v. - na'a-naata; carraaqa-raxxa; dhindhisa-sita;; nyaraha-raata; yaada-dda;
n. - moosaa-ni; dhindhisaa-ni
worthless (adj) - muyoo; - yara, yartu, yaroo;
v. become muyadha-yatta
n. (person or thing) - hoxxee-ni
99
3 5282 00717 2508
v would - silaa
v wound v. - dira-dirta; n. - madaa-ni
wounded, be v. - madaha-doofta
wreck v. - gasta-gatta
wrestle v. - wal qaba-qabda
wring v. - borca-borchita; kuucha-kuuccaa; michira-rta
wrinkle v. - risa-rifta or richa; v. minyeesa-sita; n. miinya-yiti;
nyoora-i; qanchora-i
write v. - barreessa-sita; qora-qorta; xaafa-fta (Amh.)
^ wrong, be v. - yakka-kita
^ wrong, do v. - giica-giicca
u wrongdoing n. - eebee-ni
w
v
x-ray n. - raajii-ni (Eng.)
yawn v. - amommadha-matta ^K
year n. - waggaa-ni; ganna; bara-i; (the past year) barana ^
w year after year n. - barbaraa-ni
w yell v. - carrisa-rifta; iya-iyita; n. iyana-ti
yellow (adj.) - birtee
w yellowish (adj.) - daallu
yes - yaa (m); yeh(f)
yes! - ee'ee
yesterday n. - kale; kaleesa -ni
yet (adv. + conj.) - ammalle
you (pron.) - isan; (voc.) isii; si; atini; sii (dative); siini (ablative)
young n. - ilmee-ni
young (animals/children) n. - lammacha-i; lammootta-i
young (thing) n. - cuqaa-ni
youngster n. - agooroo -ni; of animals or small children), (ijoollee agooro(
youngster n. - gurbaa-ni
youngsters n. - yarsuma-i
your (pron.) - kanke, tante, ke, te
your - (possessive pron.) keessani, teessani; (sing.) kanke, tante; keeti, teet
yourself (pron.) - ufi
youth n. - ka'ima-i; yarsuma-i
w
w
w
w
w
w
w
w
w
w
w
f
zebra n. - harree diidaa
zigzag v. - qatamura-rta; n. qatamura-i; sokharee-ni
w ^
W!
5891,
100
Wert
Bookbinding
Grantville, PA
2011
'"We're QpaUtij 'Bound"]
'%-
Reverend Vincent Ste
Catholic missionary organization called tl
Spiritans. He and his colleagues have live*
with and worked among the Borana peop
of southern Ethiopia since 1975.
lives of the younger generation through education. To this end the
Spiritans operate three primary schools.
Depending on the means at their disposal, the Spiritans help a
number of students through high school and university. Anyone
'to is interested in assisting the Spiritans in their aid to students s
e second and third levels of education can contact them at
spborana @yahoo. com.